1 Вариант
Тағам гигиенасы міндеттеріне кірмейді://
ұтымды тағамтану негіздерін ұйымдастыру//
тағамның сандық және сапалық жағын зерттеу//
+МДБМ-гі балалардың болу жағдайын зерттеу//
ағымды санитарлық бақылаудың тәсілдерін дайындау және жүзеге асыру//
тағамның толық құндылығын жоғарылату бойынша шараларды жасап шығару
***
Тағам гигиенасы міндеттеріне кірмейді//
өндірістік кәсіпорындағы еңбек жағдайын қарау//
тағамнан уланудың алдын алу шараларын жүзеге асыру//
мектептегі және балалар тағамтануын ұйымдастыруды бақылау//
+ЕПМ-гі профилактикалық және емдік тамақтануды ұйымдастыруды бақылау//
өндірістік-кәсіпорындарда профилактикалық тағамтануды ұйымдастыру және бақылау
***
Тағам туралы ғылымының дамуындағы эмпириялық кезеңге мына жұмыстар кірмейді://
К.Фойт//
Ибн Сина//
Либих Юстус//
Д.К.Петровский//
С.М.Петтенкофер
***
Негізгі тағамдық заттардың ғылыми-негізделген классификациясын алғаш
рет кім ұсынды//
Рубнер//
Карл Фойт//
+Либих Юстус//
К.Петровский//
М.Петтенкофер
***
Әртүрлі қызмет түрлеріндегі организмнің энергия шығынын зерттеген және тағамдық заттарға организмнің қажеттілігін кім анықтаған://
Рубнер//
+Карл Фойт//
М.Петтенкофер//
К.С.Петровский//
А.П.Доброславин
***
Орыс ғылымы А.П.Доброславин тағамтану туралы қандай еңбегімен тағам гигиенасында үлкен орын алатынын көрсетті://
+әскери тамақтануы//
науқастардың тамақтануы//
спортшылардың тамақтануы//
балалар мен жасөспірімдер тамақтануы//
егде жастағы адамдардың тамақтануы
***
Орыс ғалымы Н.И.Лунин тағам туралы қандай еңбегімен үлкен орын алғанын көрсетіңіз://
әскери тағамтануы//
науқастардың тағамтануы//
+витаминдердің маңызы туралы//
әлеуметтік сипаттағы тағамтану//
балалар мен жасөспірімдер тағамтануы
***
Кейін Санитарлық институт болып қайта құрылған Москвадағы санитарлық станцияны кім ашты://
Н.И.Лунин//
И.П.Павлов//
+Ф.Ф.Эрисман//
И.И.Мечников//
А.П.Доброславин
***
Тағам туралы ғылымның дамуында Г.В.Хлопиннің еңбегі маңызды роль атқарады://
әлеуметтік сипаттағы сұрақтарды оқыту//
санитарлық институтты ұйымдастыру//
емдік тамақтануды зерттеу жүйесін ұйымдастыру//
+санитарлық-гигиеналық зерттеу әдістерін жасап шығару//
тағамтанудың қарқынды зерттеу және нормалану жүйесін ұйымдастыру
***
«Тағамтану тәртібі» ұғымына келесілер жатпайды://
тағам қабылдау уақыттары//
бір күндегі тағам қабылдаудың қысқалығы//
тағам қабылдау аралығындағы интервалдар//
+санитарлық-эпидемиалогиялық тұрғыдан тағамның қауіпсіздігі//
тәуліктік рационның калориялылығын тағам қабылдау бойынша бөлу
***
Тағам рационының негізгі сандық көрсеткішіне жатады://
+рационның калориялылығы//
негізгі тағамдық заттардың баланыстылығы//
витаминдер мен минералдық заттардың болуы//
ашығуды басуға арналған жеткілікті тағам порциясы//
негізгі тағамдық заттардың мөлшері бойынша адекваттылығы
***
Негізгі энергия көздері болып табылады://
майлар, минералдық заттар//
белоктар, витаминдер, майлар//
+белоктар, майлар, көмірсулар//
көмірсулар, майлар, витаминдер//
витаминдер, минералды заттар
***
Тағамның биорегуляторлық қызметі білдіреді://
организмнің энергиямен қамтамасыз етілуін//
организмнің дәмдік заттармен қамтамасыз етілуін//
организмнің зиянды заттар әсеріне қарсы тұру қабілетін//
организмнің пластикалық материалмен қамтамасыз етілуін//
+организмнің ферменттер мен гармондар түзетін заттармен қамтамасыз етілуін
***
Тағамның иммунорегуляторлық қызметі білдіреді://
организмнің энергиямен қамтамасыз етілуін//
организмнің дәмдік заттармен қамтамасыз етілуін//
+организмнің зиянды заттар әсеріне қарсы тұру қабілетін//
организмнің пластикалық материалмен қамтамасыз етілуін//
организмнің ферменттер мен гармондар түзетін заттармен қамтамасыз етілуін
***
Тағамның реабилитациялық қызметі білдіреді://
организмнің энергиямен қамтамасыз етілуін//
+аурудың созылмалы формаға ауысуын ескерту//
организмнің дәмдік заттармен қамтамасыз етілуін//
организмнің зиянды заттар әсеріне қарсы тұру қабілетін//
организмнің ферменттер мен гармондар түзетін заттармен қамтамасыз етілуін
***
Еңбекке қабілетті жастағы әйелдерге арналған майлардың тәуліктік қажеттілігі//
68-103гр//
74-114гр//
+81-116гр//
92-127гр//
103-138гр
***
Тағамның сигналдық-мотивациялық қызметі білдіреді//
организмнің энергиямен қамтамасыз етілуін//
+организмнің дәмдік заттармен қамтамасыз етілуін//
организмнің зиянды заттар әсеріне қарсы тұру қабілетін//
организмнің пластикалық материалмен қамтамасыз етілуін//
организмнің ферменттер мен гармондар түзетін заттармен қамтамасыз етілуін
***
Еңбекке қабілетті жастағы әйелдерге арналған тәуліктік рацион калориялылығы//
1700-1850ккал//
1900-2100ккал//
+2200-3150ккал//
2550-4300ккал//
4000-4500ккал
***
Организмнің энергия шығынын анықтау әдісіне келесілер жатады//
Спирография//
+анкеталық әдіс//
тіке калориметрия//
тіке емес калориметрия//
кестелік-хронометраждық әдіс
***
Организмнің С-витаминімен қамтамасыз етілуін анықтау әдісіне келесілер жатады, біреуінен басқа//
адаптометрия//
+жүктеме сынамасы//
тікелей калориметрия//
тікелей емес калориметрия//
кестелік хронометраж әдісі
***
Тұрғындардың нақты тамақтануын зерттеу әдістеріне барлығы жатады, біреуінен басқа//
кестелік хронометраж әдісі//
салмақтық әдістік емес калориметрия//
тікелей және тікелей емес калориметрия//
салмақтық әдіс және тікелей калориметрия//
+баланстық есептеу әдісі және бюджеттік әдіс
***
Реттелетін энергия шығыны – бұл//
+әртүрлі іс-әрекет түрлеріне кететін энергия//
дене температурасын ұстап тұруға шығындалатын энергия//
тағамның қорытылуы мен сіңірілуіне шығындалатын энергия//
организм қызметтерін ұстауға шығындалатын энергия шығыны//
тамақ қабылдауымен байланысты қаңқа мускулатурасының жұмысына шығындалатын энергия
***
Аскорбин қышқылының биологиялық ролі болып табылмайды//
коллаген түзілуіне қатысу//
+қанның ұю процесін реттеу//
холестерин алмасуын реттеу//
иммунологиялық төзімділігін қамтамасыз ету//
тамыр қабырғасының қалыпты өткізгіштігін қамтамасыз ету
***
Токоферолдың биологиялық роліне келесілер жатады//
сүт бездерінің қызметін реттейді//
+жыныс бездері қызметін реттейді//
протромбин жасалуын жоғарылатады//
тыныс алу жүйесінің қызметін реттейді//
жүрек-қан тамыр жүйесінің қызметін реттейді
***
Гипо-және авитаминоздардың даму себебіне не жатпайды//
алиментарлы витамин жетіспеушілігі//
витаминдерге қажеттіліктің жоғарылауы//
+витаминдер диссимиляциясы бұзылысы//
витаминдер ассимиляциясының бұзылуы//
витаминдерді өндіретін қалыпты ішек микрофлорасының жойылуы
***
Организмнің реттелетін энергия шығынының түріне барлығы жатады//
жүрек жұмысына жұмсалатын энергия//
+әртүрлі іс-әрекет түрлеріне шығатын энергия//
тыныс алу жүйесі қызметіне жұмсалатын энергия//
дене температурасын ұстап тұруға шығындалатын энергия шығыны//
тағамның арнайы динамикалық іс-әрекетіне шығындалатын энергия шығыны
***
Тағамның арнайы динамикалық іс- әрекеті – бұл энергия шығыны//
+динамикалық қызметі//
бұлшық ет тонусын ұстап тұруға//
организмнің барлық мүшелері мен жүйелерінің қызметі//
тағам арқылы түсетін микроорганизмдермен күрес//
тағам қабылдаумен байланысты қаңқа мускулатурасы жұмысына шығындалатын
***
ҚР-ғы санитарлық-эпидемиологиялық қадағалауды жүзеге асыру жүргізіледі//
«ҚР тұрғындарының денсаулығын қорғау туралы» заңы//
+«Тұрғындардың денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі» ҚР Кодексі//
№205 «Мемлекеттік бақылау қызметтері мен қадағалау қызметтерін реттестіру туралы» ҚР президентінің бұйрығында//
«ҚР мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қызметінің жағдайын бекіту туралы» №547 ҚР министрлер кабинетінің қаулысымен//
«Азық-түлік шикізаты мен тағам өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігі туралы инструкцияны бекіту туралы» ҚР-ның Үкімет қаулысымен.
***
Тағам гигиенасы саласындағы ҚР денсаулық сақтау департаментінің құзыретіне қандай қызметтер жатпайды://
тағам гигиенасы бойынша санитарлық ережелер мен нормаларды бекіту//
тағам өндірістерін жобалау нормаларының жобасы бойынша қорытынды беру//
санитарлық- эпидемиологиялық қызмет органдары жұмысына жетекшілік ету//
тағам гигиенасы бөлімі бойынша гигиеналық нормалар мен санитарлық ережелерді жасап шығару//
+эксплуатацияға берілетін тағам объектілерінің сәйкестігі туралы санитарлық нормалар мен ережелер бойынша қорытынды беру
***
МСЭҚ мекемелерінің міндеттеріне ТСҚ жүргізу кезіндегі ағымды санитарлық қадағалау кіреді//
тағам кәсіпорындарын салуда//
тағам кәсіпорындарын жобалауда//
эксплуатацияға қабылдау процесінде//
тағам кәсіпорындарын реконструкциялау кезінде//
+тағам объектісін эксплуатациялау процесі кезінде
***
Сүттің пастеризациялық әсерін қандай ферменттің болуымен анықтайды://
лактоза//
мальтоза//
редуктаза//
фосфотаза//
+пероксидаза
***
Сүт өнімдері мен сүттің белогін атаңыз://
актин//
+казеин//
миозин//
коллаген//
овоальбумин
***
2,5% майлылығы 2,5% пастеризацияланған сиыр сүтінің қышқылдығын көрсетіңіз://
10о т//
15о т//
+210 т//
300 т//
350 т
***
Жүргізілген жұмыстың қорытындылануы, талдануы, өзінің квалификациясын жоғарылатуға кіретін жылдық жоспар бөлімін көрсетіңіз://
санитарлық-ағарту жұмысы//
+ғылыми-практикалық жұмыс//
ағымды санитарлық, қадағалау//
ескертпелі санитарлық қадағалау//
ұйымдастыру-әдістемелік жұмыс
***
Сүттің қышқылдығы қандай бірлікпен өлшенеді://
ккал//
грамм//
пайыз//
цельсия градусы//
+тернер градусы
***
Жоспардан тыс санитарлық қадағалау келесі жағдайларда жүргізілмейді://
+жылдық жоспарға сәйкес//
тағамнан уланулар кезінде//
сот-іздестіру мекемелерінің тапсырмасы бойынша//
МСЭҚБ бас санитар дәрігерінің тапсырмасы бойынша//
жоғарыда тұрған санитарлық мекемелердің тапсырмасы бойынша
***
Сүттің майлығы қандай бірлікпен өлшенеді://
ккал//
грамм//
+пайыз//
цельсия градусы//
тернер градусы
***
Тағам гигиенасы бойынша дәрігердің жылдық жұмыс жоспарында келесі бөлімдер болмайды://
+әлеуметтік бақылау//
лабораториялық бақылау//
ұйымдастыру-әдістемелік //
ескертпелі санитарлық қадағалау//
күнделікті санитарлық қадағалау
***
Тағам объектісіне санитарлық – гигиеналық тексеру жүргізу кезінде міндетті болып табылатын әкімшілік-құқықтық құжатты көрсетіңіз://
+санитарлық тексеру актісі//
жұмыстан босату туралы ұсыныс//
анықталған тәртіп бұзушылықты жою бойынша санитарлық ескерту//
санитарлық тәртіп бұзушылық туралы түсініктеме беру үшін шақырту//
санитарлық – гигиеналық және санитарлық – эпидемияға қарсы ережелердің бұзылуы туралы хаттама
***
Тағам кәсіпорындарын жоспардан тыс тексеріс кезінде бақыланады://
түскен шикізаттың және шығарылатын өнімнің сапасы//
+тағам өнімдерімен жанасатын тағам өнімдерінің сапасы//
технологиялық процесс гигиенасы ережлерінің орындалуы//
кәсіпорынның жалпы санитарлық-техникалық жағдайы және санитарлық құрылымы//
тағам кәсіпорыны жұмысшыларының жеке бас және өндірістік гигиенасын сақтауы
***
Тағам өнімдерімен тікелей қатынаста болатын материалдардың жаңа түрлері келесі талаптарға сай емес://
+ашық түсті боялуы//
қандайда бір зиянды заттардың болмауы//
бетінің тегіс және кедір-бұдырсыз болуы//
тағам өнімнің тағамдық құндылығына кері әсерін тигізбеуі//
тағам өнімнің биологиялық құндылығына кері әсерін тигізбеуі
***
Әкімшілік-тұрмыстық бөлмелерге жатпайды://
әжетхана//
душ, гардероб//
тағам қабылдайтын бөлме//
әйелдердің жеке бас гигиенасы бөлмесі//
+шикізат және өнімді біріншілік өңдеу бөлімі
***
Асхана ыдыстарын жууға арналған судың құрамындағы сілтілік жуғыш заттың концентрациясын келесі мақсатпен анықтайды://
ыдысты залалсыздандыру үшін//
+ыдысты жуу сапасын анықтау үшін//
ыдыс бояуының тұрақтылығын анықтау//
бак. тұқымдану деңгейін анықтау үшін//
ыдыстың майын кетіру тиімділігін анықтау үшін
***
Тағам кәсіпорындарындағы денсаулық пункті қандай топтық бөлімге кіреді?//
қосымша//
қоймалық //
өндірістік//
шаруашылық//
+әкімшілік – тұрмыстық
***
Асхана ыдыстарын жууға арналған судағы хлорды анықтау, келесі мақсатта жүргізіледі://
ыдысты залалсыздандыру үшін//
+ыдысты жуу сапасын анықтау үшін//
ыдыс бояуының тұрақтылығын анықтау //
ыдыстың майын кетіру тиімділігін анықтау үшін//
микроорганизмдермен тұқымдану деңгейін анықтау үшін
***
Жоспарлы гигиеналық сараптама жүргізілгенде не бақыланбайды?//
шығарылатын өнімнің рецетураға сәйкестігі//
балалар мекемелеріндегі дайын тағамның сапасы//
+ластануға күдік туған жағдайдағы тағам өнімдерінің сапасы//
қоғамдық тамақтану кәсіпорны және тағам кәсіпорыны дайындайтын өнімдердің сапасы//
жаңа тағам өнімдерінің және олармен қарым-қатынаста болатын бұйымдардың сапасы
***
Көмірсулардың заттардың көзі ретінде келесі тағам өнімдері жатады://
ет өнімдері//
сүт өнімдері//
балық өнімдері//
+макарон өнімдері//
тауық жұмыртқасы
***
Төмен құндылықты тағам өнімдерінің таратылу шарты://
жою//
шексіз тарату//
малдарға қорек ретінде жіберу//
қоғамдық тамақтану жүйесі арқылы тарату//
+мектепке дейінгі және емдік-профилактикалық мекемелеріне таратылуына тыйым салу
***
Бауыр және балық майлары қандай тағамдық зат көзіне жатады://
дәмдік//
пластикалық//
энергетикалық//
+биологиялық белсенді//
энергетикалық белсенді
***
Санитарлық-эпидемиологиялық жағынан қауіпті және тамақтануға жарамсыз өнімдер партиясы қалай таратылады://
+жою//
шексіз тарату//
қоғамдық тамақтану жүйесі арқылы тарату//
басқа өнім алу мақсатында қайта өңдеуге жіберу//
мектепке дейінгі және емдік-профилактикалық мекемелеріне таратылуына тыйым салу
***
Бұзылатын тағам өнімдерге жатады://
сілікпе//
+жаңа сүт//
құймалы тамақтар//
қайнатылған шұжық//
паштет-ливер өнімдері
***
Тағам өнімдеріне гигиеналық сараптаманы МСЭҚБ мекеме қай уақытта жүргізеді://
өнімдердің сортын анықтау кезінде//
өнімдерде айқын бұзылыстар болғанда//
өнімдер партиясына құжаттар болмаған жағдайда//
+химиялық, бактериологиялық ластануға күдік туған кезде//
тұрмыстық келіспеушіліктер кезінде азаматтардың арызы бойынша
***
Тағамдық азық-түлік өнімдерінің сапасы» түсінігін қандай анықтама толық түсіндіреді://
өнім сорты//
өнімнің тағамдық құндылығы//
өнімнің биологиялық құндылығы//
өнімді табиғи түрде қабылдау үшін қауіпсіз болуы//
+тамақтану үшін жарамдылық деңгейін анықтайтын өнімдер қасиетінің жүйелілігі
***
Тағам өнімдерінің ірі партиясындағы ашылатын орындардың санын көрсетіңіз, егер ол НТҚ көрсетілмесе://
барлық партияның 3-5%//
+барлық партияның 10%//
барлық партияның 25%//
барлық партияның 50%//
барлық партия ашылады
***
Өте тез бұзылатын тағам өнімдерге жатады, біреуінен басқасы://
+сүзбе//
балық//
құс еті//
сары май//
мұздатылған ет
***
Тағамдық өнімдердің тағамдық құндылығының көрсеткіштері://
+сіңірілуімен//
желімтігімен//
қорытылуымен//
қорытуға ыңғайлылығымен//
органолептикалық қасиетімен
***
Төменде көрсетілген бөлімдердің қайсысы гигиеналық сараптаманың міндетті сатысы болып саналмайды://
құжаттармен танысу//
органолептикалық зерттеу//
өнімдер партиясын жалпы қарау//
+тағам өнімдерінің үлгісін лабораториялық зерттеу//
тағам өнімдерінің партиясы бойынша қорытынды
***
Гигиеналық сараптама кезінде тағам сынамасына лабораториялық зерттеу қандай жағдайда жүргізілмейді?//
сынамалардың көп саны жіберілгенде//
мекеменің заңды қызметкерлері болмағанда//
өнімдердің қажетті мөлшерлі партиясы ашылмаған жағдайда //
мүдделі адамдар арасындағы келіспеушіліктер пайда болғанда//
+органолептикалық зерттеу жүргізгенде НТҚ-да айқын ауытқулар болғанда
***
Тағамдардың биологиялық құндылығы немен сипатталады?//
сіңірілуімен//
витаминдік құрамымен//
минералды құрамымен//
органикалық құрамымен//
+қорытуға ыңғайлылығымен
***
НТҚ-дан тез жойылатын ауытқулары бар тағам өнімдерінің партиясын қалай таратылады://
жою//
шексіз тарату//
мал қорегіне жіберу//
техникалық жоюға жіберу//
+технологиялық қайта өңдеуге жіберу
***
Көкөніс пен жемістер қандай тағамдық заттар көзіне жатады://
дәмдік//
пластикалық//
энергетикалық//
энергия сақтаушы//
+биологиялық белсенді
***
Тағам өнімдері қандай жолмен таратылады, егер өнім тамақтану үшін жарамды болса://
+шексіз тарату//
шикізат ретінде қайта өңдеу//
басқа өнім алу мақсатында қайта өңдеу//
қажетті нормативті құжаттарға сәйкестендіргенше жұмыс жасау//
міндетті термиялық өңдеу жағдайында қоғамдық тамақтану жүйесі арқылы тарату
***
Биологиялық белсенді заттар көзіне келесі тағам өнімдері жатады://
+бауыр майы//
нан өнімдері//
тағам майлары//
жарма өнімдері//
макарон өнімдері
***
Сүттің бактерицидтік фазасы қандай кезеңмен сипатталады?//
әртүрлі микрофлоралардың даму кезеңімен//
сүтқышқылды бактерияларының белсенді кезеңімен//
сиырдың желініндегі сүтқышқылды бактериялардың белсенуі//
жануар желініндегі бактерицидтік заттардың белсенді қызметі кезеңімен//
+жаңа сауылған сүттегі бактерицидтік заттардың белсенді қызметі кезеңімен
***
Сүттің бактерицидтік фазасының ұзақтығы неге тәуелді?//
жануар түріне байланысты//
сүтті сақтау уақытына байланысты//
сүттің стерилизация режиміне байланысты//
сүттің пастеризация режиміне байланысты//
+соңғы бактериалды тұқымдануына байланысты
***
Сүттің салыстырмалы тығыздығының стандартты шамасын көрсетіңіз (г/см3)://
1,020-1,027//
+1,027-1,034//
1,034-1,038//
1,039-1,041//
1,081-2,000
***
МЕСТ бойынша сүт қышқылдылығының рұқсат етілген шамасы (Т) аспауы керек://
18ºC//
21 ºC //
+22 ºC//
23 ºC//
25 ºC
***
Сүттің тығыздығын анықтау үшін қолданылады://
бутирометр//
центрифуга//
рефрактометр//
+лактоденсиметр//
фотоэлектрокалориметр
***
Сүттің майлылығын анықтау үшін қолданылады://
+бутирометр//
май өлшегіш//
рефрактометр//
лактоденсиметр//
фотоэлектрокалориметр
***
Клиникалық көріністері жоқ бруцеллезбен ауырған жануарлардан алынған сүтті тарату шарттары://
қайнату//
техникалық утилизациялау//
1 минут бойы қайнату (100ºC)//
тамақтану үшін шексіз қолдану //
+пастеризациядан кейін қолдану (30 мин t-700C)
***
Айқын клиникалық көрінісі бар туберкулезбен ауыратын жануарлардан алынған сүтті тарату шарттарын көрсетіңіз://
+жою//
шексіз тарату//
технологиялық өңдеу//
сүтқышқыл өнімдерін дайындауға қолдану//
пастеризациядан кейін қолдану (30 мин t-850C болғанда)
***
Қатырылған өнімдердің мұзын тез ерітуге тән емес://
қоректік заттардың жойылуына//
экстрактивті заттардың жойылуына//
микроорганизмдердің қарқынды дамуына//
биологиялық белсенді заттардың азаюына//
+витамин және ферменттердің максималды сақталуына
***
Етті зерттеу кезінде 40см2 тушада 5 финн табылғанда тарату жолдары://
+техникалық жою//
консервілер дайындауда қолдану//
шексіз тамақтану мақсатында қолдану//
зоопарк жануарларына азық ретінде қолдану//
қайнату немес қатыру арқылы залалсыздандыру
***
Қара бидай нанының рұқсат етілген қышқылдылығы аспау керек://
2,5-4,00Т//
5-70Т//
+90Т //
100Т//
120Т
***
Шай жапырақтарын қақталу процесі жүреді://
клеткалық сөлінің бөлінуі//
эфир майының түзілуімен//
ферменттердің бұзылуымен//
+серпімділігі мен ылғалдылығының жойылуымен//
ылғалдылығының жойылуы мен эфир майының түзілуімен
***
Ет келесі заттардың негізгі көзі, болып табылады://
витамин//
пектинді затар//
белсенді клетчатка//
+толық құнды белок//
минералды элементтер
***
Санитарлық заңдылыққа байланысты ағынды сулармен суару алаңдарында келесі көкөністерді өсіруге болмайды,біреуінен басқа://
қияр//
сәбіз//
шалғам//
қызамық//
+баклажан
***
Кола сусынының құрамына қандай компоненттер кірмейді://
кофеин//
күйдірілген қант//
+хлорогенді қышқыл//
кола жаңғақтарының экстрактысы//
тағамдық ортофосфорлы қышқыл
***
Опистархоз – бұл://
ішек инфекциясының ауыр түрі//
І деңгейлі анемияның дамуымен жүретін гельминтоз//
қатерлі түрлі анемияның дамуымен жүретін ауыр түрдегі гельминтоз//
+бауыр, өт жолдарының және өт қабының қабынуларымен жүретін гельминтоз//
темір жетіспеушілік анемияның дамуымен жүретін орташа дәрежелі гельминтоз
***
Нанның қалыпты ылғалдылығы://
20-34%//
35-40%//
+42-50%//
55-60%//
70-75%
***
Дифиллоботриоз және описторхоздың алдын-алудың радикалды шараларына жатпайды://
+балықты шикі түрінде қолдануға тиым салу//
жағажай тұрғындарының дегельминтизациясы//
адам нәжісінің су қоймаларына түсуін болдырмау//
ағынды суларды алыстату жүйесінің қолайлылығы//
су қоймаларына су транспорынан шығатын ағынды судың түсуін шектеу және бақылау
***
Пигмент түзілу, кофеин босау және эфир майының түзілуі сипатталады://
орау//
кептіру//
қақталу//
дефростация//
+ферментация
***
Өңделген дән өнімдеріне тән жетіспейтін аминқышқылын көрсетіңіз://
валин//
+лизин//
лейцин//
триптофан//
фенилаланин
***
Табиғи жеміс-жидек шырынында болмау керек://
пектин, бояғыштар, су//
+бояғыштар, консервант, су//
консервілік заттар, пектин//
бояғыштар, минералды заттар//
су, минералды элементтер, бояғыштар
***
Нанның қалыпты кеуектілігі//
10-20%//
30-40%//
45-50%//
+55-73%//
75-80%
***
Көк шайды өңдіру технологиясына келесі процестер кіреді://
ферментация//
+орау және кептіру//
қақталу және кептіру//
кептіру және ферментация//
қақталу және ферментация
***
Еттің тағамдық және биологиялық құндылығы немен анықталмайды?//
витаминдермен//
қаныққан май қышқылы//
толыққұнды белокпен//
минералды заттармен//
+жеңіл сіңілуі көмірсумен
***
Тұздалған балықтың беткейіндегі «тоттану»-дың пайда болуы ненің нәтижесі://
+майдың қышқылдануы//
тұз концентрациясының артық болуы//
галофилді микробтарының тіршілік әрекеті//
тұздау кезінде тұз концентрациясының жетіспеуі//
бұлшықет тканінің гемолизденген қанмен қанығуы
***
Дән өнімдеріндегі орташа көмірсудың мөлшері://
10-20%//
30-40%//
45-50%//
+60–70%//
78-80%
***
Көк шайдағы кофеиннің орташа мөлшері (%)://
0,1-1,5//
+1,6-2,3//
2,5-3,0//
3,2-4,0//
4,1-4,6
***
Дифиллоботриоз – бұл://
ішек инфекциясының ауыр түрі//
анемияның дамуымен жүретін жеңіл түрдегі гельминтоз//
+ауыр түрдегі анемиямен жүретін ауыр түрдегі гельминтоз//
орташа дәрежелі анемиямен жүретін орташа түрдегі гельминтоз//
бауыр және өт шығару жолдарының зақымдалуымен жүретін ауыр дәрежелі гельминтоз
***
Қымыздың құрамындағы қандай заттарға байланысты оны өкпе - туберкулезіне емдеуге тағайындайды://
витаминдер//
аминақышқыл//
+антибиотикті заттар//
бактериоцидтік заттар//
минералды элементтер
***
Сүт қышқылының құрамында қандай қышқыл көп мөлшерде кездеседі://
+сүтті қышқылы//
жүзім қышқылы//
линол қышқылы//
аскорбин қышқылы//
фолий қышқылы
***
Ерітілген кофедегі кептірілген ұнтақтың ылғалдылығы(%)://
4,5//
+5,5//
6,5//
7,5//
8,5
***
Кофе дәндеріндегі кофеиннің орташа мөлшері (%)://
+0,6-2,4//
2,5-2,9//
3-3,2//
3,5-4//
4,5-5
***
Бидай нанының шекті рұқсат етілген қышқылдылығын көрсетіңіз://
1,5 -20Т//
+2,5 – 4,00 Т//
4,5 - 4,80Т//
5,0 – 5,2 0Т//
5,2 – 6,00Т
***
Ауру малдың етінен адамға қандай аса қауіпті инфекция беріледі://
ящур//
мастит//
бруцеллез//
туберкулез//
+сібір жарасы
***
20-370С температурадағы минералды су көзі://
салқын//
өте салқын//
ыстық, термалды//
+жылы, субтермалды//
өте ыстық, гипертермалды
***
^/Қара байха шайындағы кофеиннің орташа мөлшері (%)://
0,1-1,5//
1,6-2,3//
+2,5-3,0//
3,2-4,0//
4,1-4,6
***
Төмендегі анықтамалардың қайсысы балықтың «күнсінген» өзгерісін көрсетеді://
балық қабықтарының ашық-қызыл түске боялуы//
ірімшік шыбынының личинкаларымен ластанған балық//
балықтың беткейінде пигмент түзетін бактериялармен шақырылған қызыл жабынды//
+өзінің шірінді қанына қаныққан омыртқа бойындағы бұлшықет тканінің қараюы//
майдың қышқылдану нәтижесінде болған бұлшықет тканінің қоңыр қызылдануы
***
Жалған бомбажы бар қалбыр ыдыстағы банкілік консервілер партиясын қалай таратамыз://
жою//
сауда- сату жүйелері арқылы шексіз тарату//
ветеринарлық қадағалау бақылауымен жануарларға азық ретінде жіберу//
бөлме температурасында ұстағаннан кейін (қампайған қақпашалардың басылуы) және герметикалығын тексергеннен кейін тарату//
+термиялық өңдеуден кейін қолдануға болатындығын көрсетіп, қоғамдық тамақтану жүйесінде герметикалығын тексергеннен кейін таратуға болады
***
Салқындатылған сусындардағы көмірқышқылдың болуы кем болмауы керек://
0,2%-тен//
+0,4%-тен//
0,5%-тен//
0,6%-тен//
1%-тен
***
Қандай дәнді-дақыл өнімдері құрамында белоктың мөлшері 20% жоғары://
жармаларда//
нан дақылдарында//
майлы дақылдарда//
сұлы үлпектерінде//
+бұршақ тұқымдастарында
***
Балық партиясы сараптамасынан кейін бұлшықет тканінде және уылдырығында дифиллоботриоз личинкаларының көп мөлшері анықталған. Балық партиясын не істейміз?//
ыстық қақтауға жіберу//
+техникалық жоюға жіберу//
негізгі жағдайларына байланысты тарату//
балықты мұзмен қатырғаннан кейін тарату//
16 күн 8% тұзды ерітіндіде тұздағаннан кейін тарату
***
24 кесінді компрессориумда 3 трихинелла табылған шошқа етінің партиясымен не істейміз//
ет партисян тамақтану мақсатында шексіз қолдану//
ветеринарлық қадағалаумен келісе отырып ірі қараға азық ретінде жіберу//
+ет партиясын жарамсыз деп есептеп техникалық қайта өңдеуге жіберу//
ет партиясын тамақтану мақсатында жарамды деп есептеп, бірақ тез арада тарату//
алдын-алу өңдеуден кейін тамақтану мақсатында шартты түрде жарамды деп есептеу
***
Келесі қасиеттері бар сүтті тамақтану мақсатында қолдануға болатындығы туралы қорытынды беріңіз: су дәмді, жеңіл көкшіл түс, тығ:ыздығы – 1,022 (НТҚ 1,027-1,034), қышқылдығы-13гр.Т (НТҚ 17-21 гр.Т)//
партия тамақтану мақсатында шексіз қолдану//
партия тамақтану мақсатында жарамсыз, ірі қараға азық ретінде қолдану//
партия тамақтану мақсатында жарамсыз, техникалық қайта өңдеуге жолдау//
қатаң термиялық өңдеуден өткен соң тағамдық мақсатта қолдануға болады//
+тамақтану кәсіпорындарында, қоғамдық тамақтану жүйесінде технологиялық процеспен өңдегеннен тамақтану мақсатында пайдалануға шартты түрде жарамды
***
Қосмұртты мысық метацеркариямен күшті зақымданған жаңа балық партиясына қорытынды беріңіз (опистархоз)://
шексіз тамақтану мақсатында қолданылады//
термиялық өңдеуден кейін тамақтану мақсатында қолданылады//
тұздалғаннан кейін тамақтану мақсатында қолданылады//
+қоғамдық тамақтануға жарамсыз, техникалық қайта өңдеуге жолданады//
тағам ретінде қолдануға келмейді, ірі қара малдарға азық ретінде қолданылады
***
Бидай нанының партиясын қалай таратамыз, егер оның кеуектілігі НТҚ нормасынан 1,5% болса, ал қалған көрсеткіштері стандартқа сай://
+шексіз таратылады//
ашытқылар дайындауға қолдану//
техникалық қайта өңдеуге жолданады//
ветеринарлық қадағалау келісімімен ірі қараға азық ретінде жіберу//
технологиялық қайта өңделуі керек (кептірілген нан,кептірілген нан ұнтағы)
***
Клиникасында некротикалық ангина, алейкия, гранулоциттер мен гемоглобиннің төмендеуі, лимфоцитоз көрініс беретін тағамдық микроотоксикозды көрсетіңіз://
улану//
эрготизм//
афлотоксикоз//
«мас нанмен» улану//
+алиментарлы – токсикалық алейкия
***
Гелиотроп тұқымының токсикалық бастамасы болып табылатын алкалоид://
инканин//
темулин//
+циноглосин//
гирометрин//
фаллоидин
***
Төменде көрсетілген тағам өнімінде микроорганизмдердің көбеюі мен токсин түзілуіне септігін тигізеді://
өндіріс процесі сатысында салқын пайдалану//
тағамдық өнімдер мен дайын өнімдердің таратылу мерзімін сақтау//
+тез бұзылатын тағам өнімдерін тоңазытқыштарсыз құрылғыда сақтау//
тағам өнімдерін алғашқы өңделуінің санитарлық ережелерін қатаң сақтау//
қатырылған тағам өнімдерінің мұзын еріту ережелері талаптарын орындау
***
Тағамдық токсикоинфекция келесі микроорганизмдермен шақырылмайды://
E.Coli//
B. Cereus//
Cl. Perfringens//
+Cl. Botulinum//
Proteus vulgaris
***
Ботулизмнің жиі себебі, тағамда келесі заттарды қолданғанда пайда болады://
тауық еті//
сүт өнімдері//
көкөніс салаты//
суда жүзетін құс жұмыртқасы//
+үйде дайындалған консервілер
***
Көктеп кеткен картоп құрамындағы соланин мөлшері://
0,002-0,01%//
0,25-0,31%//
0,1-0,2%//
+0,42-0,73%//
0,5-0,6%
***
Микробты емес тағамнан уланудың алдын-алу негізгі принциптері://
инфекцияның қоздырғыш көздерін изоляциялау//
+тағамға әртүрлі зиянды қоспалардың түсуін болдырмау//
микроорганизмнің көбеюі мен токсинтүзілуін болдырмау//
тағам өнімдерінде микроорганизмдердің тұқымдану жолдарын үзу//
эпидемиологиялық тұрғыдан, потенциалды қауіпті тағамдарды залалсыздандыру
***
Тағамдық микотоксикоздарға://
эрготизм//
афлотоксикоз//
«мас нанмен» улану//
алиментарлы-токсикалық алейкия//
+проксизмалды-токсикалық миоглобинурия
***
Тағамдық микотоксикоз қандай тағамды қолданғанда пайда болады://
ет өнімдерін//
сүт өнімдерін//
балық өнімдерін//
консервіленген өнімдерді//
+дәнді-дақылдардың қайта өңделген өнімдерін
***
Арам шөп токсикозының алдын – алуға жатпайды://
+тұрғындармен санитарлық-ағарту жұмыстарын жүргізу//
егіс аймақтарының агротехникалық өңделуін жақсарту//
дәнді-дақыл өсімдіктер тұқымынан арам шөп тұқымын тазарту//
өндірістік тұқымдарды арам шөп өсімдіктер тұқымынан тазарту//
өндірістік өсімдіктердегі арам шөп тұқымы қоспаларының құрамын лабораториялық бақылау
***
Тағамдық токсикоинфекцияға келесі белгі тән емес://
аурудың жедел дамуы//
қысқа инкубациялық кезең//
+тағамнан уланудың науқас адамнан сау адамға жұғуы//
санитарлық бұзылыстармен дайындалған немесе таратылған тағамдарды қабылдаумен пайда болған аурушаңдылық инфекцияның тез таралуы//
микробтызалалдаушы өнімнің таратылуы ареалымен анықталған аурудың территориялды шегі санитарлық бұзылыстармен дайын өнімді қабылдау
***
Төменде аталған саңырауқұлақтардың қайсысының құрамында гельвел қышқылы бар?//
+өтқұлақта (строчки)//
шыбынжұтта (мухомор)//
тыржыңқұлақта (сморчки)//
боз арамқұлақта(бледная поганка)//
жалған томарқұлақта (ложные опята)
***
Уылдырық шашатын кезеңде қандай балықтардың ткані улы болып табылады://
шармай балық, лақа балық//
+лақа балық, алабұға,шортан//
қаяз балық, алабұға//
алабұға, лақа балық, шармай балық//
шортан, қаяз балық
***
Тағамнан уланудың клиникасы келесідегідей болуы мүмкін://
жедел//
созылмалы//
+жедел және созымалы//
генерализациялануы//
шектелген (понолизацияланған)
***
Төменде аталған саңырауқұлақтардың қайсысында мускарин және мускаридин кездеседі://
өтқұлақта (строчках)//
майқұлақта(маслятах)//
+шыбынжұтта (мухоморе)//
тыржыңқұлақта (сморчках)//
боз арамқұлақта (бледной поганке)
***
Әртүрлі тағам өнімдерінің түрлеріне арнайы транспортты қолдану келесі алдын алу шараларына бағытталған://
инфекция қоздырғышының көзін изоляциялауға//
+тағам өнімдерінің микроорганизмдермен тұқымдану жолдарын үзуге//
тағамдағы токсин түзілуінің алдын алуы үшін//
тағамдағы микроорганизмдер көбеюінің алдын алуы үшін//
эпидемиологиялық тұғыдан потенциалды қауіпті тағамдарды залалсыздандыру үшін
***
Мырышталған ыдыс келесі мақсаттарда қолданылады://
шексіз қолдану//
тағамдарды сақтау үшін//
тазарту құрылғылары ретінде//
тағам өнімдерін дайындау үшін//
+тағам және суды қысқа уақыт сақтау үшін
***
Алиментарлы-токсикалық алейкия келесі тағамдарды қолданғанда пайда болады://
шыбынжұтты(мухомор)//
шикі үрме бұршақтарды//
тыржыңқұлақты(строчок)//
сүйекті тұқымдардың ащы ядросын//
+қыстап шыққан алаңнан жиналған дәндерден пісірлген нанды
***
Токсикалық гепатит немен шақырылатын улану//
красавкамен//
теңбіл убалдырғанмен//
ақ бас триходесма тұқымымен//
«есіртпе үйбидайық» тұқымымен//
+жемісі төмен түскен гелиотроп тұқымымен
***
Қалайымен жабылған қалбырдың құрамындағы қорғасын мөлшері (%)://
0,02//
0,03//
+0,04//
0,05//
0,06
***
Улы саңырауқұлақтармен шақырылған улануға тән көріністер://
+маусымдық айқындылығы//
процесстің контагиоздылығы//
жайылған бұрқ ету (вспышка)//
«эпидемиологиялық құйрықтың» болуы//
науқас адамнан сау адамға уланудың берілуі
***
Ақ бас триходесма тұқымының токсикалық бастамасы болып табылады://
темулин//
+инканин//
циноглосин//
гирометрин//
фаллоидин
***
Микробты тағамнан уланудың негізгі алдын алу принципіне не жатпайды://
инфекция қоздырғышының көзін изоляциялау//
тағам өнімдерінің микроорганизмдермен тұқымдану жолдарын үзу//
+тағамға зиянды заттардың түсуінің алдын алу//
токсин түзілудің және микроорганизм көбеюінің алдын алу//
эпидемиологиялық тұрғыдан потенциалды қауіпті тағамдарды залалсыздандыру
***
Тағамнан уланудың алдын алуда ветеринарлық қызметтің ролі, не көрсетілгендердің қайсысы жатпайды://
жануарлар ұстайтын комплекстердегі жануарлардың денсаулығын бақылау//
малдарды сояр алдында қарау//
сояр алдындағы малдарды вет-сан. өңдеу//
+еттің тасымалдануы мен сақталуын бақылау//
жануарлар арасындағы инфекция таралуы туралы мәліметтер алу
***
Адамдарға тәуліктік нитриттердің рұқсат етілген дозасы(мг\кг)://
0,1//
0,2//
0,3//
+0,4//
0,5
***
Стафилококкты улану тағамда келесіні қолданғаннан кейін пайда болады://
+сүт және сүт өнімдерін//
консервіленген ет өнімдерін//
көкөністерден жасалған салатты//
консервіленген балық өнімдерін//
суда жүзетін құстардың жұмыртқаларын
***
Фагин қай өнімнің токсикалық бастамасы болып табылады://
картоп//
гелиотроп//
үрме бұршақ//
ащы миндаль//
+бук жаңғақтары
***
Тағам кәсіпорыны қызметкерлерінің арасында ішек инфекциясы мен гельминттердің қоздырғышының тасымалдаушысын анықтау жүргізіледі://
жылына бір рет//
тоқсан (квартал) сайын//
жұмысқа қабылданар алдында//
ай сайын және эпидемиологиялық көрсеткіштері бойынша//
+жұмысқа қабылданар алдында және эпидемиологиялық көрсеткіш бойынша
***
Шұжық өнімдеріндегі нитриттердің рұқсат етілген құрамы://
+0,003 - 0,005 %//
0,006 - 0,009 %//
0,01 – 0,02 %//
0,03 - 0,05 %//
0, 06 – 0,07%
***
Тағам интоксикациясын шақыратын қоздырғыш://
E. Coli//
B. Cereus//
Cl.Perfringens//
Proteus vulgaris//
+Staphylococcus aureus
***
Қандай белок еті тағамдық құндылығы жағынан жоғары://
актин//
+миозин//
муцин//
эластин//
коллаген
***
Адамның қатысымен туындайтын потенциалды инфекция көзі ретінде келесі қандай шаралар жүргізілмейді://
адамдарды жұмысқа қабылдағанда алдын ала медициналық тексеру//
тағам кәсіпорындарының жұмысшыларын кезеңді медициналық тексеру//
жұмысшалар арасында бактерио-және гельминт тасымалдаушылықты анықтау//
+тағам кәсіпорындарында санитарлық- гигиеналық режимді сақтау//
жұмысшылар арасында инфекциялық аурумен ауыратындарды анықтау
