2. “Мы ўсе такія розныя”. Знешні выгляд. Адзенне. Нацыянальны характар

Адзенна –важны атрыбут індывідуальнасці. Як цяжка бывае выбраць Вопратку, што адказвае твайму выгляду, твайму іміджу, твайму светапогляду, твайму ўяўленню пра сябе. Можна з упэўненасцю сказаць, што па стылі адзення можна многае зразумець пра чалавека і пе-першае пра яго фізічныя і духоўныя якасці У сучасным свеце наўрад можна вызначыць па знешнему выгляду, да якой культуры і да якога народа належыць чалавек.

У нацыянальную вопратку апранаюць толькі на мясцовыя і фальклорныя святы, але паглядзець на іх вельмі цікава. Нацыянальны кастюм можа сказаць вельмі многае пра жыццё, побыт, норавы людзей. Менавіта таму гэтак важна яго вывучэнне.

Яркім набыткам нацыянальнай культуры Беларусі з'яўляецца нацыянальная адзенне. Таму лічыцца, што пасля гаворкі нацыянальная адзенне – самая важная этнічная прыкмета.

Калі мы кажам "беларус, грузін, іспанец", абавязкова хочам уявіць, як ён выглядае, як апрануты. Таму творы народнага дэкаратыўна-ўжытковага мастацтва ва ўсе часы былі і застаюцца бясспрэчнымі ўзорамі сапраўднага мастацтва, дзейсна ўплываюць на сучасную культуру, на яе далейшае развіццё і ўзбагачэнне.

Калі наставала пара выходзіць замуж, дзяўчына рыхтавала бацькоўскай сям'і і радзіне жаніха багата ўпрыгожаныя кашулі, пояса, ручніка. Гэтым яна паказвала свае здольнасці, уменні, вышывальны спрыт.

У святочным і абрадавым адзежы адбілася само жыццё беларуса, яго светапогляд, дачыненне да людзей. Ільняная белая адзежа з саматканкамі была з беларускім селянінам ад народзінаў да смерці. Сама назва - Беларусь, як мяркуюць некаторыя гісторыкі, этнографы, адбываецца ад таго, што каханым колерам адзежы беларусаў быў белы. Даўнімі традыцыямі было вызначана, якую адзежу насіць у будні ці свята, апранаць на вяселле

уборах шляхетнымі ды прыгожымі, шчаслівымі ды радаснымі.

Белы льняны фартух каларытам ды арнаментам гарманаваў з упрыгожваннем кашулі. Панізе ён часта ўпрыгожваўся махрамі ці карункамі.

Галаўныя ўборы - важная ды абавязковая частка гарнітура. Для дзяўчын гэта маглі быць вянкі, вузкія павязкі-ручнікі. Замужнім дамам зусім не дазвалялася паказвацца з непакрытай галавой, адсюль ды большая разнастайнасць - каптуры, каптуры, але самай пашыранай была так званая фастрыга ў выглядзе павязкі-ручніка, якая спрактыкавана драпавалася мноствам спосабаў. Дапаўняўся гарнітур каралямі.

Мужчынская вопратка складалася з ільняной кашулі навыпуск, вузкіх штаноў, пояса. Кашуля мела разрэз на грудзі, адкладны каўнер.Касцюм быў белага колеру, упрыгожваліся арнаментам каўнер, абшэўкі ды пояс. Дапаўняўся гарнітур скураной сумачкай, якая замяняла адсутныя кішэні. Галаўнымі ўборамі былі магеркі, саламяныя, узімку - аўчынныя кучмы.

3. “Смачна есці”. Асаблівасці беларускай нацыянальнай кухні

Прызначэнне добрай ежы - рабіць нас шчаслівымі. Рэцэпты шчасця дасканала вядомы беларускім кулінарам, і гэта дазваляе зрабіць наведванне кафэ або рэстарана не толькі надзённай неабходнасцю, але і сапраўдным задавальненнем. Беларускія рэстараны славяцца смачнымі і сытнымі стравамі беларускай нацыянальнай, еўрапейскай, усходняй кухні, разнастайнасцю напояў, непаўторнымі фірмовымі шэдэўрамі кухароў. Дарэчы, беларускія майстры не аднойчы ўдастойваліся высокіх узнагарод на прэстыжных міжнародных кулінарных конкурсах.

Прынята лічыць, што асноўная асаблівасць беларускай кухні - багацце бульбяных страў. І на самай справе, акрамя вялізнай разнастайнасці страў з «другога хлеба», для беларускай кухні характэрна і тое, што яна складае абавязкова, істотную частку нацыянальнага меню. Некаторыя спецыялісты схільны тлумачыць гэта прыродна-кліматычнымі ўмовамі нашай краіны, якія палягчаюць вывядзенне і развіццё высока-крахмалістых, смачных сартоў бульбы.

Лічыцца, што бульбяныя стравы, прыгатаваныя па рэцэптах беларускіх майстроў, ніколі не атрымліваюцца такімі ж смачнымі за межамі рэспублікі, калі для іх прыгатавання выкарыстоўваецца бульба, вырашчаная не ў нашай краіне.

Культавыя стравы беларускай кухні - дранікі, калдуны, мачанка з грыбамі, бабка са скваркамі, бульбяная жаранка з грыбамі. Можна паспытаць непаўторнага на смак парася з хрэнам, запечанана гуся з яблыкамі, вэнджанага нарачанскага вугра, сялянскай каўбасы Характэрнай асаблівасцю беларускай кухні з'яўляецца спосаб прыгатавання ежы - прадукты (мяса, гародніна, грыбы і інш.) дробняць або расціраюць, ператвараючы ў сечаную масу (фарш, пюрэ, парашок і т.п.) яшчэ да цеплавой апрацоўкі. Традыцыйную для беларускай кухні маюць не толькі агародневыя стравы, але і мясныя (напрыклад, бігас), і асабліва папулярныя да гэтага часу шматлікія віды маканнеў, а таксама такія паўсалодкія стравы, як саладуха і кулага, якія ўяўляюць сабой сумесь мукі, ягад і мёду.

Слаба посоленнае сала са скурным пластом ядуць з бульбай упрыкуску (замест мяса). Беларуская кухня ведае каля двух з паловай дзесяткаў страў з бульбы, кожная з якіх не падобна на іншую. Тлумачыцца гэта перш за ўсё тым, што бульбу пачалі вырошчваць у Беларусі прыкладна на 75-90 гадоў раней, чым у Расіі, Беларуская кухня устойліва захоўвае нацыянальныя традыцыі. З глыбіні стагоддзяў да нашых дзён дайшлі шматлікія самабытныя стравы. Шырока вядомыя далёка за межамі Беларусі дранікі, пячысты, халаднік, зацірка, мачанка, жур...

Асабліва папулярна ў беларусаў бульба, якую называюць у народзе «другім хлебам». Шырока выкарыстоўваюцца ў беларускай кухні грыбы, лясныя ягады і травы, рачная рыба. Вострыя прыправы - часнык, перац, пятрушку - у Беларускай кухні выкарыстоўваюць умерана. Усё большае распаўсюджванне ў апошні час атрымліваюць вегетарыянскія стравы.

У старажытнабеларускіх актах згадваюцца «ладкi» (аладкі), якія выпякалі з «утарнага», г. зн. кіслага, цеста. З прэснага цеста пяклі вугры, прэснакi. крупнiк, панцак, гушча; з квашанага цеста рабілі пірагі (з грыбамі, капустай, яйкамі, ягадамі і т. п.), пампушкі.

Асабліва разнастайныя ў Беларусі стравы з бульбы, якую да гэтага часу называюць другім хлебам. Бульбяная бабка, камы, дранікі, калдуны...

У старабеларускіх крыніцах часта згадваюцца розныя расліны, якія выкарыстоўваліся ў якасці запраў: пастарнак, мята, пятрушка, кмен, укроп, хрэн, мак і інш. Панавальнае саслоўе і гараджане шырока ўжывалі ў ежу розныя вострыя прыправы: перац, гарчыцу, імбір, карыцу, лаўровы ліст, кардамон, шафран.

Вострыя прыправы ў багацці завозілі ў Беларусь праз Польшчу.

«бясспрэчна славянскай з'яўляецца назва «квас», засведчаная на Русі ўжо ў часы Уладзіміра». У Беларусі, як і ў Старажытнай Русі, квас рыхтавалі з хлеба жытняга, жытняй (часам ячменнай, аўсянай, пшанічнай) мукі і соладу жытняга і ячменнага. Акрамя названых напояў шырока была вядомая гарэлка, або «Гарэлае віно», як яна называецца ў крыніцах.