4 Агрегат пен гэс-тің жұмыстық сипаттамасы.

Турбинаның жұмыс сипаттамасы мен генератордың берілімдерін пайдалана отырып орташа су тегеуріні Н жағдайында агрегаттың жұмыс сипаттамасын тұрғызамыз. Есептеу мәндерін 8 кестеге толтырамыз.

8-кесте ГЭС пен агрегаттың жұмыс сипаттамасының мәндері

Турбина-ның қуаты Nт, кВт	Турбина-дағы су өтімі Q, м3/с	Турбина-ның п.ә.к.т,	Генера-тордың п.ә.к. г,	Агрегат-тың п.ә.к.а,	Агрегат-тың қуаты Nа, кВт	Екі агре-гаттың қуаты NГЭС, кВт
128,9	3,4	0,83	0,883	0,732	94,7	189,4
168,1	4,2	0,87	0,883	0,764	127,4	254,8
204,7	5,1	0,88	0,883	0,775	159,2	318,4
241,3	5,9	0,89	0,883	0,783	188,1	376,2
274,2	6,8	0,88	0,883	0,778	214,3	428,5
303,4	7,6	0,87	0,883	0,766	231,7	463,3

1, 2 және 3 графадағы берілімдерді 7 кестеден аламыз. Генератордың п.ә.к. жүктемеге байланысты өте аз мөлшерде өзгереді, сондықтан оның мәнін шартты түрде _г=0,883 деп аламыз (4 графа). 5 графаға агрегаттың к.п.д. _а -ны _т_г көбейтіндісі түрінде жазамыз. Содан соң агрегаттың қуатын есептейміз N_а = _аN_т (6 графа). Соңғы 7 графада екі еселенген қуат 2N_а келтірілген. Гидростанцияның кез келген жүктемесінде агрегаттың п.ә.к. көрсететін ГЭС-тің жұмыс сипаттамасын 5, 6 және 7 графаның берілімдері бойынша тұрғызамыз. Алдымен бір агрегат жұмыс істеп тұрған кездегі жұмыс сипаттамасының қисығын тұрғызады, содан соң осы графикке жұмыс істеп тұрған екі агрегаттың мәндерін түсіреміз (5 және 7 графалар). Оларды біркелкі сызықпен қосып және координата басымен үзік сызық арқылы қосып іздеп отырған жұмыс сипаттамасын аламыз (10 сурет).

10 сурет. Гидроэлектростанцияның жұмыс

сипаттамасы

5 Автоматты жылдамдық реттегішті таңдау

Бұрылмалы-қалақшалы гидротурбиналар үшін ЭГРК реттеушісі, радиальді-осьтік турбиналар үшін – ЭГР реттеушісі қолданылады.

Басқару тетігі колонкасының типті өлшемі әкелінетін май өткішгіштің диаметріне тең болатын бас золотниктің диаметрімен анықталады. Соңғыны май ағызудың рұқсат етілген жылдамдығы 5-6 м/с, турбинаны реттеу уақытына және сервомотордың бағыттаушы аппаратының жалпы көлемі арқылы табуымызға болады.

= , м (20)

Алынған мәні жақын арадағы номенклатуралық өлшемге дейін (100, 150, 200 и 250 мм) сәйкестендіріп қабылданады. Реттеуіштің колонкасының маркасы ЭГРК-100, ЭГР-200 болып таңбаланады.

Бағыттаушы аппарат сервомоторының көлемі мына өрнекпен анықталады:

(21)

мұнда Р_Н - МНУ-дың 40 кг/см² – ге тең етіп алынатын номинальды қысымы.,А_Н.А. – сервомотордың бағыттаушы аппаратының жалпы жұмыс істеу мүмкіншілігі.

А_Н.А. (22)

мұнда K = 0,03…0,04 - РО турбиналары үшін,

К = 0,045….0,055 –ПЛ турбиналары үшін,

γ = судың меншікті салмағы, 1000 кг/м³,

Н_max –ГЭС-тің максимальды арыны, м,

b₀/D₁ – қалыпты жағдайда 0,15 – ке тең болатын бағыттаушы аппараттың салыстырмалы биіктігі.

D₁ – жұмыс доңғалағының диаметрі, м,

Т_s – бағыттаушы аппараттың жабылу уақыты (қалыпты жағдайда 2-3 сек).