Қорытынды
Жалпы, сызықты бағдарламалау есептерін қолданып, халық шаруашылығында күнделікті қолданылатын сан алуан есептерді шешуге болатынын көруге болады. Мысалы: өндіріс орындарын жоспарлау, өндірістен мүмкіндігінше жоғары өнім алу, техниканы, өндіріс құралдарын дұрыс пайдалану, т.с.с халық шаруашылық өркендету мәселелерін шешетін есептер жатады.
Қорытындылайтын болсақ, жобаға ұсынылған тақырып бойынша әдісі «Симплектік әдіс» толығымен талқыланды. Бұл жобада өздеріңіз көріп өткендей, алдымен модельдеу пәніне, оның математика және экономика пәндерімен байланысына, және модельдеудің сызықты программалау есептеріне жалпы сипаттама берілген. Және де бағдарлама құрылған тіл - Delphi бағдарламалау тілдеріне нақты шолу жасалған.
Бұл компьютерде кездесетін әр бағдарлама адамдарға, яғни қолданушыға қажетті болып келеді.
Курстық жобаға қойылған мақсаттары толық орындалды және Дельфи аумағында құрылған меню пайдаланушы үшін өте ыңғайлы болып келеді.
Тілдің қарапайымдылығы және көнбестігі күрделі немесе қарапайым программалық өнімдерін құруда көптеген артықшылықтармен ерекшеленеді, пайдаланушы программаларды жазуда негізгі кезеңі - пәндік өрісін меңгеру және ең қарапайым алгоритмді құру, сонымен қатар таңдалған программалау тілінде одан арғы жүзеге асырылуы болып келеді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Вентцель Е.С. Исследование операций.-М.: Советское радио, 1972.-С.451
Юдин Д. Б., Гольштейн Е. Г. Задачи и методы линейного программирования.-М.: Сов. радио, 1964.-С. 374.
Акулич И. Л. Математическое программирование в примерах и задачах.-М.: Высш.шк., 1986.-С.317.
Крушевский А. В. Справочник по экономико-математическим моделям и методам.-Киев., Техника., 1982.-С.208.
Бобровский С. Delphi 5: учебный курс СПб: Питер, 2001.
Тюкачев Н., Свиридов Ю. Delphi 5. Создание мультимедийных приложений. Учебный курс.- СПб.: Питер, 2001.
Архангельский А. Я. Object Pascal в Delphi 5 – М.: ЗАО «Издательство БИНОМ», 1999.
Полянский А. Среда программирования Delphi 5-6: Справочное пособие. – М.: Познавательная книга плюс, 2001
Бондарев В. М., Рублинецкий В. И., Качко Е. Г. Основы программирования. – Харьков: Фолио, 1997. – 368 с.
Рубенкинг Н. Программирование в Delphi для "чайников". – К.: "Диалектика", 1996. – 304 с.
Сван Т. Основы программирования в Delphi для Windows 95 / Пер. с англ. – К.: "Диалектика", 1996.–480с.
Шупрута В. В., Учимся программировать. Delphi 2005.
Кофман А. Математические методы исследования операций.-М.: Мир,
Греймер Ю.Б. Введение в теорию исследования операций.-М.:Наука.
ҚОСЫМША А
Техникалық тапсырма
Кіріспе
Берілген техникалық тапсырма матрицалаға әртүрлі амалдарды қолдану, оның ішінде матрицалардың математикалық амалдарын орындау. Бұл әдіспен есепті шығару оңай болады, математика сабақтарында қолдануға алады. Яғни өзіне керекті матрицалардың анықтауышын, бір біріне көбейту шешімін алуға болады.
Өңдеу негіздері
Бағдарлама «бағдарламалық есептеу техникасы және автоматтандырылған жүйелер» мамандығы бойынша, «Ақпараттық технологиялар» кафедрасының оқу жоспары негізінде және 2013-2014 жылдан бастап «Бағдарламалау» пәні бойынша курстық жобалауға берілген есеппен талданады.
Белгілеу
Берілген бағдарлама Delphi-ді меңгеруші бастауыш қолданушыларға жақсы тәжірибелік нұсқа болып табылады, яғни осы курстық жобадан Delphi ортасы туралы, онда бағдарлама қалай құрылады және тағы басқа мәліметтер көре алады. Сонымен қатар тәжірибелі программисттер үшін жақсы тексеріс болып табылады. Бұл программаны кез келген адам қолдана алады. Программа қолдануда қарапайым және көмек ретінде оқытуға арналған.
4 Бағдарламаға қойылатын талаптар
4.1 Функционалдық мінездемелерге қойылатын талаптар
ҚОСЫМША А ЖАЛҒАСЫ
4.1.1 Программалық өнім келесі функциялардың орындалу мүмкіндігін қамсыздандыруы керек.
- кез-келген матрицалармен амадар қолдану.
4.1.2 Алғашқы деректер:
- матрицалар
- амалдар
- формулалар
4.1.3 Нәтижелері
Шығу деректер:
- максималды элементі
минималды әлементі
бірінші жолдың көбейтіндісі
екінші жолжың көбейтіндісін
бір де бір нолі жоқ баған санын
бір де бір нолі жоқ жол санын
матрицаларды көбейту
анықтауышын шығару
4.2 Бағдарлама сенімділігіне талаптар.
4.2.1 Енгізіліп отырған коэффициенттері мен қателерін бақылау
4.2.2 Сақталынатын ақпараттық бүтіндігін қамтамасыздандыру
4.2.3 Жинақты қорытындымен қамтамасыз ету.
4.3 Техникалық құрылғылар парамметрлері мен құрамына талаптар.
4.3.1 Жүйе ІВМ дербес компьютерінде жұмыс істеуі керек.
4.3.2 Минимальді конфигурация
- процессор түрі Pentium 1 және одан жоғары
- монитор типі VGA және жоғары (15’)
- операциялық жүйе MS-DOS 6.22
ҚОСЫМША А ЖАЛҒАСЫ
- оперативті есте сақтайтын құрылғының көлемі – 32 Мб және одан жоғары.
5 Бағдарлама құжаттарына қойылатын талаптар
5.1Өңделіп жатқан бағдарламалық модульдер өздігінен құжатталған болуы керек .
5.2 Бағдарламалық жүйе программа туралы анықтама ақпаратынан тұруы керек.
5.3 Сүйемелдейтін құжаттаманың құрамына келесілер кіруі керек:
5.3.1 Талдаудың сипаттамасынан тұратын 25-30 бетті түсініктеме хат
5.3.2 Қолданушының басқаруы
5.3.3 А1 форматындағы графикалық бөлім.
6 Курстық жобаның орындалу мерзімі
Кесте А.1 - 9-1ИС-11 тобының курстық жоба бойынша құрастырған жоспары
Бөлімнің атауы |
% |
Орындалуының мерзімі |
1 Есеп қойылуы |
10% |
15.12.1,17.12.12 |
2 Бағдарламаның жобасын және жөндеу жоспарын құрастыруы |
10%-20% |
17.12.11,30.12.11 |
3 Есептің экономикалық және математикалық құрылымы |
20%-40% |
02.01.12,30.01.12 |
4 Бағдарламаны құру және оны жөндеу |
40%-60% |
30.01.12,10.02.12 |
5 Бағдарлама орындалуының нұсқауы |
60%-70% |
10.02.12,14.02.12 |
6 Графикалық ұсынуы |
70%-100% |
14.02.12,16.02.12 |
ҚОСЫМША Ә
ҚОЛДАНУШЫНЫҢ БАСҚАРУЫ
Бұл бағдарлама Delphi бағдарламалау ортасында талданды. Қолданушы exe файлды жүктеу арқылы бағдарламаға өте алады. Қолданушы бағдарламаны жүктегенде, бірден басты бет көре алады және басты бетте мәзір қатарын көре аламыз.
Мәзір қатарынан Есеп батырмасын таңдағаннан соң, батырмасын басу қажет.
Сурет Ә.1 – Жүктелген бағдарлама
ҚОСЫМША Б
БАҒДАРЛАМА ЛИСТИНГІ
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs, StdCtrls, Grids, Menus,ShellApi, ExtCtrls;
type
TForm1 = class(TForm)
Button1: TButton;
Label1: TLabel;
Label2: TLabel;
MainMenu1: TMainMenu;
N1: TMenuItem;
N2: TMenuItem;
N3: TMenuItem;
N4: TMenuItem;
N6: TMenuItem;
dfhg1: TMenuItem;
Image1: TImage;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
procedure N6Click(Sender: TObject);
procedure N5Click(Sender: TObject);
procedure N2Click(Sender: TObject);
procedure N3Click(Sender: TObject);
procedure N4Click(Sender: TObject);
procedure dfhg1Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form1: TForm1;
implementation
uses Unit2, Unit3, Unit4, Unit5, Unit6;
{$R *.dfm}
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
begin
close;
end;
procedure TForm1.N6Click(Sender: TObject);
begin
form2.Show;
end;
procedure TForm1.N5Click(Sender: TObject);
begin
ҚОСЫМША Б ЖАЛҒАСЫ
form3.show;
end;
procedure TForm1.N2Click(Sender: TObject);
begin
form4.show;
end;
procedure TForm1.N3Click(Sender: TObject);
begin
form5.show;
end;
procedure TForm1.N4Click(Sender: TObject);
begin
form6.show;
end;
procedure TForm1.dfhg1Click(Sender: TObject);
begin
ShellExecute(0,'open','1/matrix.exe','','',SW_SHOW);
end;end.
interface
uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms,
Dialogs, Grids, StdCtrls;
type
TForm2 = class(TForm)
Button1: TButton;
Label1: TLabel;
Label2: TLabel;
StringGrid1: TStringGrid;
Label3: TLabel;
procedure Button1Click(Sender: TObject);
private
{ Private declarations }
public
{ Public declarations }
end;
var
Form2: TForm2;
implementation
{$R *.dfm}
procedure TForm2.Button1Click(Sender: TObject);
var a:array [0..4,0..2] of integer;
i,j,v,b,c,q,w,e,r,t,y,u,o,p,s,d,m,f,g:integer;
begin
ҚОСЫМША Б ЖАЛҒАСЫ
randomize;
v:=0;
b:=0;
q:=0;
w:=0;
e:=0;
r:=0;t:=0;y:=0;u:=0;o:=0;p:=0;s:=0;f:=1;g:=1;d:=1;
for i:=0 to 4 do
for j:=0 to 2 do
begin
a[i,j]:=random(10)-1;
StringGrid1.Cells[i,j] :=inttostr(a[i,j]);
if v<a[i,j] then v:=a[i,j];
if b>a[i,j] then b:=a[i,j];
end;
for i:=0 to 4 do
begin
if stringgrid1.cells[i,0]<> inttostr(0) then q:=q+1;
end;
for i:=0 to 4 do
begin
if stringgrid1.cells[i,1]<> inttostr(0) then e:=e+1;
end;
for i:=0 to 4 do
begin
if stringgrid1.cells[i,2]<> inttostr(0) then w:=w+1;
end;
if q=5 then r:=r+1;
if e=5 then r:=r+1;
if w=5 then r:=r+1;
for j:=0 to 2 do
begin
if stringgrid1.cells[0,j]<> inttostr(0) then t:=t+1;
end;
for j:=0 to 2 do
begin
if stringgrid1.cells[1,j]<> inttostr(0) then y:=y+1;
end;
for j:=0 to 2 do
begin
if stringgrid1.cells[2,j]<> inttostr(0) then u:=u+1;
end;
for j:=0 to 2 do
begin
if stringgrid1.cells[3,j]<> inttostr(0) then o:=o+1;
end;
for j:=0 to 2 do
ҚОСЫМША Б ЖАЛҒАСЫ
begin
if stringgrid1.cells[4,j]<> inttostr(0) then p:=p+1;
end;
if t=3 then s:=s+1;
if y=3 then s:=s+1;
if u=3 then s:=s+1;
if o=3 then s:=s+1;
if p=3 then s:=s+1;
for i:=0 to 4 do
begin
if stringgrid1.cells[i,0]<inttostr(0) then m:=m+1;
end;
for i:=0 to 4 do
if m=0 then d:=d*a[i,0];
if (m=0) and (d>=0) then
label2.Caption:='бірінші жолынын элементтерінін кобейтіндісі = '+inttostr(d)+#13
else label2.Caption:='бірінші жолда теріс мэнді элементтер бар';
for i:=0 to 4 do
begin
if stringgrid1.cells[i,1]<inttostr(0) then m:=m+1;
end;
for i:=0 to 4 do
if m=0 then f:=f*a[i,1];
if (m=0) and (f>=0) then
label2.Caption:=label2.Caption+#13+'екінші жолынын элементтерінін кобейтіндісі = '+inttostr(f)+#13
else label2.Caption:=label2.Caption+#13+'екінші жолда теріс мэнді элементтер бар';
for i:=0 to 4 do
begin
if stringgrid1.cells[i,2]<inttostr(0) then m:=m+1;
end;
for i:=0 to 4 do
if m=0 then g:=g*a[i,2];
if (m=0) and (g>=0) then
label2.Caption:=label2.Caption+#13+'ушінші жолынын элементтерінін кобейтіндісі= '+inttostr(g)+#13
else label2.Caption:=label2.Caption+#13+'ушінші жолда теріс мэнді элементтер бар';
label1.Caption :='Максималды сан = '+inttostr(v)+#13
+'Минималды сан = '+inttostr(b)+#13+'Бір де бір нолдік элементі жок жол саны = '
+inttostr(r)+#13+'Бір де бір нолдік элементі жок баган саны = '+inttostr(s) ;
end;
end.
end.
ҚОСЫМША В
БАҚЫЛАУ МЫСАЛЫ
Қолданушы бағдарламаны жүктегенде, бірден басты бет қатарын көре алады.
.
Сурет В.1 – Басты бет
Осы жерден мәзір қатарын таңдауға болады.
Сурет В.2– Мәзір қатары
ҚОСЫМША В ЖАЛҒАСЫ
Мәзір қатарынан Есеп батырмасын таңдағаннан соң, алдымен баған мен жолдың санын беріп, құрылған симплекс кестені толтырып, есептеу батырмасы арқылы жауабын алуымызға болады.
Сурет В.3– Симплек кесте
Сурет В. 4 – Мәндерді қолмен енгізу
ҚОСЫМША В ЖАЛҒАСЫ
Мәзір қатарынан «Анықтама» батырмасын басып «Симплес» қатарын тандағанда Симплекс жайлы мәлімет ала аласыз.
Сурет В. 6 – Симплекс
Мәзір қатарынан «Файл»батырмасын басып «Экономикалық қойылымы» қатарын тандағанда Есептің берілгені шығады.
Сурет В.7– Экономикалық қойылымы
ҚОСЫМША В ЖАЛҒАСЫ
Мәзір қатарынан «Файл» батырмасын басып «Есептің шешімі» қатарын тандағанда Есептің шығарылу жолы шығады.
Сурет В.8– Есептің шешімі
Сурет В.9– Есептің шешімі
|
|
|
|
|
ПКАТ 3706002.002 – 16.ТХ |
Бет |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
Өзг |
Бет |
Құжат № |
Қолы |
Күні |