3.9. D нүктесінен

бұрышпен тік сызығына векторын тұрғызамыз. Содан кейін О нүктесінен ОМ радиуспен N нүктесіне абцисса өсін қиғанша доға саламыз. Алынған кескін генератордың негізгі ЭҚК-не сәйкес қоздыру тоғын көрсетеді:

3.10. Нәтижесінде, жүктемені босатқан кездегі кернеудің номиналды өзгерісін анықтаймыз:

немесе 30 %.

Тапсырма 1.5. Номиналды қуаты S_ном =640кВА және полюстер саны 2р=12 айқындалған полюсті үшфазалы синхронды генератор жиілігі f₁=50 Гц, кернеуі U₁=6000В желіге параллель жұмысқа қосылған. Генератор статорының ұзындығы l₁=0,52 м және диаметрі D₁=0,8; ауалық саңылаудағы магниттік индукциясы В_δ=0,88, статор өзекшесінің болатпен толықтыру коэффициенті k_c=0,95. Статордың фазалық орамалары k_об1=0,92 тең орамалық коэффициенті бар бірізбен жалғанған орам саны w₁=420. Статордың фазалық орамалары «жұлдызша» жалғанылған. Генератордың синхронды индуктивті кедергісі: бойлық ось бойынша х_d=89 Ом, көлденең ось бойынша х_q=41,4 Ом. Аталған параметрлердің мәндері 1.4 кестеде келтірілген.

Генератордың роторына әсер ететін негізгі М_осн, реактивті М_р және қорытқы М=М_осн+М_p тежегіш моменттерді анықтап, осы моменттердің бұрышқа θ тәуелді функциялардың графиктерін тұрғызу қажет; номиналды жүктеме режимі θ_ном=16,5^о жүктеме бұрышына сәйкес келген кездегі генератордың асқын жүктелу қабілетін есептеу қажет.

Шешімі:

1. Генератордың фазалық кернеуі:

2. Полюстік бөлу:

3. Негізгі магниттік ағын:

4. Генератордың негізгі ЭҚК:

5. Синхронды бұрыштық айналу жиілігі:

немесе

6. Генератордың негізгі электрмагнитті моментінің максималды мәні (θ=90^о):

7. Генератордың максималды реактивті момент мәні:

8. Негізгі моменттің есептеу нәтижесі:

реактивті моментің:

қорытқы моменттің:

бірқатар мәні үшін жүктеме бұрыштары θ 1.5 кестеде көрсетілен.

Кесте 1.5

Параметр	Параметрдің мәні
θ, град.	20	30	45	60	70	90
sinθ	0,342	0,5	0,707	0,866	0,94	1,0
Mосн, Н∙м	3803	5560	7861	9629	10452	11120
sin2θ	0,643	0,866	1,0	0,866	0,643	0
Mр, Н∙м	2883	3883	4484	3883	2883	0
M, Н∙м	6686	9443	12345	13512	13335	11120

9. Максималды қорытқы моментіне сәйкес жүктеме бұрышының критикалық мәні θкр:

;

осыдан

мұнда

θ_кр=59^o бұрышына сәйкес келетін моменттер:

10. Есептеу нәтижесі бойынша айқындалған полюсті синхронды генератордың бұрыштық сипаттамалары тұрғызылады (1.5 сурет).

Қорытқы моменттің М=f(θ) сипаттамасы бойынша θ_ном=16,5^o кезіндегі номиналды режим моментін анықтаймыз: М_ном=5600 Н∙м, сәйкесінше, генератордың асқын жүктелі қабілеттілігі М_max/М_ном=13490/5600=2,4-ке тең.