3.3. Alan Araştırmasında Kullanılan Yöntem ve Teknikler

3.3.1. Gırtlak Şarkının Modernleşmesine Dinin Etkisi

Tuva gırtlak şarkılarına ilgili bütün görüşmeler Tuva inancına bağlantısı var olduğundan dolayı Tuvaların dini tarihın öğrenmeye hedeflendim. Bu amaçla şamanlardan krişnaizme kadar inanan Tuvalardan görüşmeye başladım. Alan araştırması süresince gerçekleştirdiğim görüşmelerim belli bir inanca dayanaklı olduğundan dolayı 3. Safhada şarkıcılar hariç dini insanlar ile birlikte çalıştım.

Tuva Cumhuriyetinin dini tarihi gırtlak şarkılarını sembolez etmektedir. Tuvaların inanan herbir dini inancında gırtlak müziği etkisi vardır. İlahiyatçılar, şamanizmi din olarak kabul etmese bile günümüzdeki bazı tuvalar şamanizme “ölü ruh”a inanmaktadır. Tuva düşüncesinde, “ölü ruh”u gırtlak şarkı söyleyebilen höömeici uyandırabilir. Höömeici ruh ile konuşup hastalanan insana nasıl şifa vereceğini öğrenebilir. O yüzden şamanizm ile birlikte gırtlak şarkılar 1990’lara kadar Sovyetler Birliği’nin inanç uygulamalarında yasaklanmıştır. SSCB’nin dağıtılması gırtlak şarkıların da yeniden canlanmasını getirmiştir. Diğer inanç sistemlerinden farklı olarak, tapınak, ruhban ve yazılı kaynaklar gibi kurumsallaşmış araçları olmayan Şamanizm, başta bu uygulamaları gizli yürüten gırtlak şarkı veya ailede bu geleneğe özgü bilgileri taşıyan kimseler aracılığıyla canlandırılmıştır (Bailak Monguş, 12.07.2017).

Tuvalar, 1890’ların sonu ve 1900’lerin başında resmi olarak Lamaist kabul edmiştir. “Lamaizm” olarak bildiğimiz inanç sistemi, Tuvalar arasında “Lama” olarak ifade edilmektedir. “Kitap okuyan”, “dua eden” ve “Sarı Din” anlamın taşır. Tuva Lamaist keşişler Tibet ve Moğol manastrlarında bilim aldığından dolayı mantranı, kutsal kitapları gırtlaktan okumaktadır. Bu yüzden Tuvalar arasında Lamaizm’in uygulamaları, keşişlerin okuyan ülkelerine göre oldukça farklıdır. Tibetlerde de Moğollarda da gırtlak şarkılar halk şarkıları olarak gösterse de söylenme şekiline ve tarzına göre Tuva gırtlak şarkılarından farklıdır. Tseçenling (Seçenling) tapınağının keşişlerine göre gırtlak şarkının yeniden canlanma sürecesinde rol oynayan en önemli etki Lamaizm dinidir (Kengiri Ondar, 14.07.2017).

3.3.2. Katılarak Gözlem

Malinowski (1964) antropolojik alan çalışmasının amacını “yerlinin bakış açısını, yaşamla ilişkisini, kendi dünyasına ilişkin bakışını kavramak” şeklinde tanımlamıştır (Malinowski, 1964). Alan araştırmalarında bir yöntem olarak katılarak gözlem, antropologun başka bir kültüre katılımıdır (Rosman and Rubel, 1989: 11). Azıcık zamanda yürütmüş olduğum alan araştırması boyunca ben de birlikte çalıştığım insanlarla sayısız etkinliğe katılma olanağı buldum. Güney Sibirya’da bulunduğum süre içerisinde, misafir olarak kaldığım evler, törenler ve şarkıcılar ile buluşma, gözlem yapmama olanak veren en önemli alanlardı. İrdeleme olanağı bulduğum ziyaretlerde, bilgi edindiğim en önemli konulardan biri de, Tuvaların gündelik yaşamda uydukları kurallar, yasaklar ve tabular oldu. Böylelikle, alan araştırmaları boyunca, insan ilişkilerinde paylaşımlarım, sıradan sohbetler bilgi edinmemde önemli bir yere sahip oldu. Bu etkinlikler arasında, araştırma sorunsalı çerçevesinde odaklandığım konular ise, gırtlak şarkının söylenme mekanı, zamanı ve tarzı oldu.