6 Пәннің мазмұны

Тақырып және қысқаша мазмұны

Сағат көлемі (15сағат)

Әдебиеттер

Ағымды бақылау, балл

1. Кіріспе,

Қазақстанда болашақта жылқы шаруашылығын дамытудың бағыттары, халық шаруашылығындағы орны, дүние жүзіндегі жылқы басы, алынатын өнім түрлері және т.б.

1

Н.Ә: 1,4

Қ.Ә: 1,2,4

1

2. Жылқының ата-тегі, қолға үйрету.

қазіргі замандағы эквидтер, олардың биологиялық ерекшеліктері. Жылқынын түраралық будандары, олардың пайдалану тиімділігі. Жылқыны қолға үйрету, жылқы шаруашылығының тарихи кезеңдері.

1

Н.Ә: 1,4

Қ.Ә: 1,2,3

1

3. Жылқы экстерьері, конститутциясы және интерьері.

формасы мен қызметінің байланысы. Жылқы экстерьерін бағалау әдістері, маңызы.

1

Н.Ә: 1, 2,4

Қ.Ә: 1,2,4,5

1

4. Жылқы тұқымдары.

Жылқы тұқымдарын классификациялау жолдары, аудандастыру, тұқымның шығарылу жолдары, а)салт мініс жылқы тұқымдары, ерекшеліктері, дене бітімі мен түр-түсі, маңызы.

б) салт мініс және жегу жылқы тұқымдары,

Ерекшеліктері,экстерьері мен интерьер ерекшеліктері, дене өлшемдері, халық шаруашылығындағы алар орны мен маңызы.

В) желісті жылқы тұқымдары:

Орлов, америка стандартбредті, франсуз, орыс желісті жылқы тұқымдары

г) ауыр жүк тартатын жылқы тұқымдары: владимир, совет, орыс және т.б. Тұқымдары,ерекшеліктері, селекциялық жұмыстарға пайдалану, халық шаруашылғындағы алар орны және т.б. Қасиеттерінің сипаттамалары

д) жергілікті жылқы тұқымдары: дала(қазақ, моңғол, бурят, башқұрт);орман (якут,тавды, вятка);таулық(алтай,қырғыз,локай), зоотехникалық сипаттамалары,таралу аймағы, индекстері, типтері,ет және сүт өнімдері, асылдандыру жұмыстары, дүние жүзілік тұқым генофондында алар орны, даму болашағы

2

Н.Ә: 2,3,4

Қ.Ә: 2,4,5

1

5. Жылқыны ұдайы өсіру және құлындарды күтіп-бағу технологиясы.

Жылқыны ұдайы өсіру мақсаты,көбею ерекшелігі, жыныстық жетілуі, айғырға қарату жасы, бие шағылыстыру әдіс-тәсілдері (қолмен,үйірде,қорада),трансплантация, жыныстық белсендігі,құлын өсіру технологиялары, белгі салу,піштіру жасы және т.б.

1

Н.Ә:1,2,3,4

Қ.Ә: 1,2,4,5

1

6. Жылқының жұмыс қабілеті және оларды пайдалану.

Жылқының жұмыс қабілетін анықтайтын факторлар: жасы, бойы, қоңдылығы, типі, тұқымы, темпераменті, дайындығы ж/е т.б. Жұмыс қабілеті, күші, жылдамдығы, қуаты, азықтандыруы мен күтімі, қауіпсіздік шаралары

1

Н.Ә: 1,2,3,4

Қ.Ә: 1,2,4,5

1

7. Жылқы өнімдерін өндіру технологиясы.

Жылқы еті,химиялық құрамы, калориясы, дәмдік және емдік қасиеттері, қосымша өнімдерін өндіру ерекшеліктері, сойыс салмағы мен сойыс шығымы, ет бағытындағы тұқымдарын таңдау, ет өнімдерін арттырудағы тиімді жолдары, селекциялық –асылдандыру жұмыстары, жайып-семірту мен бордақылау, экспортқа шығару жолдары, баға саясаты

жылқы сүті азық-түлік тағамы,химиялық құрамы, қоректілігі мен емдік қасиеттері, желін құрылысы және сүт беру ерекшеліктері, тұқымына байланысты сүттілігін бағалау және анықтау әдістері, қымыз фермасына сауын биелерді іріктеу, қолмен және машинамен сауу, оны ұйымдастыру жолдары, сауын биелер мен құлындарды азықтандыру, күтіп-бағу, бие сүтінен дайындалатын тағамдар, маусымдық және тұрақты қымыз фермалары, қымыз және оның құрамы, стандарты, бие сүтін арттыру жолдары

3

Н.Ә:

1,2,3,4

Қ.Ә: 1,2,4

1

8. Тебінді жылқы шаруашылығы

Технологиясы. Тебінді жылқы шаруашылығы маңызы мен таралу аймағы, құрылым ерекшеліктері, үйірге бөлу, жайып семірту, бордақылау, шағылыстыру мен құлындату, құлын бөлу, тай үйрету, таңбалау тәсілдері, жыл мезгілдеріне қарай азықтандыру мен күтіп-бағу ерекшеліктері, зоотехникалық және дәрігерлік бақылаудан өткізу әдістері, тебінді жылқы шаруашылығының экономикалық тиімділігі

1

Н.Ә: 1,2

Қ.Ә: 1,2,4,

1

9. Тренинг және жылқыларды

Ипподромда сынау технологиясы. Жылқылардың әр түрлі тұқымдарын зауытта және ипподромда жаттықтыру әдістері, мақсаты. Жылқының сынау түрлері мен ипподромға қабылдау жасы,салт мінетін жылқы тұқымдарын сынау техникасы, тәртібі, тренинг ұйымдастыру тәсілдері, сынау, тіркеу құжаттары. Желісті жылқы тұқымдарын сынау ерекшеліктері, тренинг ұйымдастыру, машықтандыру барысында жүргізілетін бақылау әдістері. Ауыр жүк тартатын жылқы тұқымдарын зауытта және ипподромда сынау тәртібі мен технологиялары, ерекшеліктері, ипподром жұмысын жүргізу. Ипподромдағы ат жарысын ұйымдастыру ерекшеліктері,бағалау, әділ-қазылар алқасын ұйымдастыру, есеп және сынақ тіркеу құжаттары,сынақ нәтижелерін жариялау, рекордтық көрсеткіштерді тіркеу тәртібі, допингке қарсы бақылау ұйымдастыру мәселелері

2

Н.Ә: 2,3,4

Қ.Ә: 1,2,4,4,6

1

10. Ат спорты мен ат туризмі.

Ат спорты шығу тарихы мен қазіргі жағдайы, түрлері классикалық (ат билету, кедергіден секірту, үш сайыс, қашықтыққа сынау, желісті жылқылар жарысы, үш ат жегілген жарыс, ат үсті ойыны), ұлттық ат спорты ойыны (көкпар, теңге алу, қыз қуу, аударыспақ, тай жарыс, құнан бәйге, жорғажарыс, топ бәйге, аламан жарыс),туристік бағыттағы жылқыларды таңдау, үйретіп дайындау

мәселелері

2

Н.Ә: 1,2

Қ.Ә: 1,2,4,5,6

1

11. Барлығы

15

Тақырып тізбесі

Көлемі, сағаты

Әдебиеттер

Ағымды бақылау, балы

Жылқылардын тұқымының, тобының дене мүшелерін кұрылысын біліп олардын ерекшелігін айыру.

2

Н.Ә: 1,2

Қ.Ә: 1,2,4

1

Жылқы дене пішіні мен бітімдерінің ақаулары және кемшіліктерін байқап үйрену.

2

Н.Ә: 1,2,3,4

Қ.Ә: 1,2,4,6

1

Жылқылардан өлшем алып, онын индексін және салмағын есептеу.

2

Н.Ә: 2,3,4

Қ.Ә: 1,2,4,5

1

Жылқының тур, түсі, белгілері және таңбалау әдісі.

2

Н.Ә: 1,2,3

Қ.Ә: 1,2,4,5,6

1

Жылқының жасын айыру тәсілдері.

2

Н.Ә: 1,2

Қ.Ә: 1,2,4,6

1

Мінгі және мінгі-жегіс жылқы тұқымдары және сипатамасы.

2

Н.Ә: 1,2,3,4

Қ.Ә: 1,2,4,5

1

Жегіс жылқы тұқымы және сипатамасы.

2

Н.Ә: 1,2

Қ.Ә: 1,2,3,5,6

1

Ауыр жүк тартатын жылқы тұқымдары және олардың сипатамасы.

2

Н.Ә: 3,4

Қ.Ә: 2,4,6

1

Жергілікті жылқы тұқымы және оның сипатамасы.

2

Н.Ә: 1,2

Қ.Ә: 1,2,4

1

Жылқылардың жынысты жетілу уақыты және асылдандыру

2

Н.Ә: 1,2,3

Қ.Ә: 1,2,4,5

1

Жылқыны табиғи шағыластыру уақытында дайындық жұмыс технологиясы. Биелердің буаздық, құлындау мезгілінің, құлынды өсіру технологиясы.

2

Н.Ә: 2,4

Қ.Ә: 2,3,6

1

Бие сүттілігін анықтау тәсілдері, желін түрлері және сүттің химиялық кұрамы.

2

Н.Ә: 1,2

Қ.Ә: 1,2,4

1

Қымыз дайындау технологиясы.

2

Н.Ә:

1,2,3

Қ.Ә: 1,2,4,5,6

1

Жылқы етін өндіру талаптары. Жылқы еті шығымы және салмағы тұқымдық топтарына қарай жіктеу.

2

Н.Ә:

1,2,3,4

Қ.Ә: 1,2,4

1

Жылқы сойып ұшасын бөлу - Мш (ГОСТ)

2

Н.Ә:

1,2

Қ.Ә: 1,2,4,5,6

1

Барлығы:

30