Тоқ ішектің жиекті бөлім рагына, мына жағдайларда күдік туады.

Олар:

1. Іштің кебуі, белгісіз біртіндеп сыздап ауруы,

2. Іште нәжістің тоқтауы, кебуі және су жиналуы,

3. Нәжісте қан, немесе оның қалдықтарының көрінуі,

4. Қан азайуы,

5. Себепсіз дене қызуының көтерілуі,

6. Іш қуысынан ісік түйінін табу,

7. Нәжістің қатып қалуы,

8. Ішек қуысының бітелуі.

Диагностика:

-клиникалық әдіс

• Науқастың шағымы, астың дұрыс қорытылмауына байланысты симптомдар.

• Анамнез (жанұясында полипоз болса, колит)

• Объективті карау (жалпы қарау, пальпация, іштің перкуссиясы)

• Саусақпен қарау

- рентген диагностика

• Ирригоскопия, ирригография, іш қуысының обзорлы рентгенографиясы

- Эндоскопиялық диагностика

• Ректороманоскопия, фиброколоноскопия, лапароскопия со взятием мазка

- лабораторлы зерттеу

• ЖҚА, ЖЗА, жасырын қанға анализ, коагулограмма,

- қосымша әдістер

• Бауыр сканирлеу, узи және кт

- эксплоративті немесе диагностикалық лапаротомия

Емі:

Тоқ ішек обырының негізгі емдеу әдісі – хирургиялық.

1. Радикалды операциялар

- бір моментті, оң жақты гемиколэктомия, көлденең тоқ ішек резекциясы, сол жақтық гемилоколэтомия, сигма тәрізді ішектің құрсақішілік резекциясы, ректосигма по Гортману

- екі немесе үш этапты операциялар: Цейдлер- Шлоффер отасы(колостомия+ішек резекциясы+ішектік стома жабуы), тоқ ішектің обструктивті резекциясы Микулич бойынша

- комбинирленген оталар

2. Паллиативті оталар

- обходной аностомоз салуы

- ішектік стома салуы- илеостома, цекостома, трансверзостома, сигмостома

Тоқ ішек рагын емдеу болжамы.

Ісік ерте, алғашқы өсу сатысында тыбылып, радикальды операция қолданса, нәтижесі өте жақсы, науқастың 85-100% бес жылдық өмір сүруі мүмкін. Ал, екінші сатысында - тек 30% аурудың өмірін сақтап қалуға болады. Операция жасалынбаған жағдайда емдік нәтиже болмайды; ауру адам жақын арада бөгелме ісіктен немесе асқынудан өлімге ұшырайды. Сәуле, химия әдістері азда болса да, аурудың өмірін ұзартады.

Тік ішек рагы

Ракалды аурулар

• Полиптер( аденамотозды, бүрлі)

• Полипоздар диффузды

• Созылмалы проктиттер, ректит, проктосигмоидттер, НЯК, Крон ауруы

• Трещина, свищ – аноректальды

Тік ішек көбен көруге қолмен сипауға келетін сыртқы мүшелерге жатады. Оны тексеру оңай, ісік ауруын анықтау үшін сұқ саусақпен тік ішекті көруге болады. Алайда бұл мүше көзбен көруге болатын ағзаларға жатсада, оның қатерлі ісігі 30 % жағдайларда ІV- сатысында анықталады. Оның осындай болуында тек екі себеп бар:

1. тік ішегі аурған адамдар, ісік ұятты жерде орналасатындығынан дәрігерге кеш көрінеді және оның қызметінің бұзылуына көп көңіл бөле бермейді,

2. дәрігерлер тік ішекті саусақпен тексермейді және осының салдарынан, ол тек аурудың мәліметі бойынша басқа хирургиялық аурудың (көтеу) диагноздарын қойып, ұзақ мезгіл емдеуінде.

Тік ішекті хирургиялық емдеу ең күрделі емдеу жолына жатады. Радикальды ем, ісіктің көлеміне, орналасқан жеріне, сатысына және ісіктің көтен қыспағына салыстырмалы (5 см-ден жоғары) қашықтықта пайда болуына тікелей байланысты. Сонымен ісік аз көлемде және ішектің жоғары бөлігінде табылса, онда көтен қыспағы сақталады да, оларды психологиялық, физикалық күйзелістерге аз әкеледі. Ал, ісік ішектің төменгі бөлігінде орналасса және ІІІ-өсу сатысында болса және ісік тік ішек қыспағынан 5 см-ден кем жерде орналасса, онда тік ішек түгел сылынып (экстирпация), сол жақ мықын аймағына жасанды жыланкөз салынады. Науқас осындай операциядан кейін, өте ыңғайсыз психологиялық, әлеуметтік күйзелістерге ұшырайды, мәңгі бақи мүгедектікке айналады. Мұндайда туған - туыстарынан үлкен сабырлы шынайы таза көңіл-ой, көмек қажет және жыланкөзді күту, асқындырудан сақтануды және оған дұрыс қарау ережелерін дәрігер науқасқа көрсетіп, бұған қосымша тағамдану ережесін де үйрету керек.

ВОЗ бойынша жіктелуі

Клиника:

Клиникалық симптомдар аурудың сатысына байланысты болады.

Тік ішек обырының клиникасында 4 негізгі симптомдар тобын ажыратамыз :

• Ең негізгі симптом – қан кету. Обыр кезінде қан дефекация актісінен бұрын болады, ал геморрой кезінде дефекация актісінен соң.

• Ішектік бұзылыстар симптомы – дефекация ритмінің бұзылуы, кал пішінінің өзгеруі, понос, запор, газ және нәжіс ұстамауы, жалған позывтар, тенезмдер, дефекация актісінен соң науқастар жеңілдік сезбейді. Артқы проходта бөгде зат бар сезімі болады.

• Ауырсыну сезімі – жергілікті обырдың орналасуы кезінде. Симптом табуретки ( тек бір жамбасқа отыру)

• Жалпы жағдайының нашарлауы( әлсіздік, бас айналу, анемия, арықтау, тері жамылғысының бозаруы)