- •1.1. Мемлекеттік тіл мәртебесі.
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз!
- •2. Мәтінді оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз.
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз!
- •1.3. Қазақ тілі – мемлекеттік тіл, ұлт тілі, әдеби тіл.
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз!
- •2. Мәтінді оқыңыз, тіл туралы өз ойыңызды айтыңыз.
- •3. Оқып, түсінгеніңізді айтыңыз.
- •4. Тілге қатысты мақал-мәтелдер жазыңыз. Мағынасын ашып әңгімелеңіз.
- •5.Төменде берілген сөздердегі қатаң дауыссыздардың астын бір сызықпен, ұяң дауыссыздардың астын екі сызықпен, үнділердің астын үш сызықпен сызып көрсетіңіз.
- •6. Жұмыс картасын толтырыңыз.
- •2. Мәтінді оқыңыз, аударыңыз.
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз
- •2. Мәтінді тыңдап оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз.
- •4. Төмендегі сөз тіркестерін мәтіннен тауып, сол сөйлемдерді жазып алыңыз.
- •5. Төмендегі сөз тіркестерімен сөйлем құраңыз.
- •6. Сөйлесуді тыңдап, оқыңыз. Біреуіңіз - Әлішер, екіншіңіз сағат шебері болып, жолдасыңызбен сөйлесіп әңгімені жалғастырыңыз.
- •4.1. «Ұлы іс отаншылдықтан туады»
- •Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз.
- •2. Мәтінді оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз, мәтінге ат қойыңыз.
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •3. Еңбек сүйгіштікке байланысты 10 мақал-мәтелдерді еске түсіріңіз және дәптеріңізге орындаңыз.
- •4. Мәтінді оқып сөйлем мүшелеріне талдаңыз:
- •V сабақ
- •5.1. Білім – байлығымыз
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз.
- •2. Заңды оқыңыз, аударыңыз. Баптың мазмұнын айтыңыз.
- •3. Сөздер мен сөз тіркестерін орыс тіліне аударыңыз, сөйлем құраңыз.
- •4. Аударыңыз және сөйлемдер құраңыз.
- •5. 2. Республиканың білім беру жүйесі
- •1. Мәтінді оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз.
- •2. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •3. Мәтін бойынша пікір алысыңыздар.
- •4. Сөйлемдерді толықтырыңыздар.
- •5. Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, толықтырыңыз, дәптерге көшіріп жазыңыз.
- •6. Етістіктерден есімше жасап, сөйлем құраңыздар.
- •7. Мына сөйлемдерді есімшенің болымсыз түріне айналдырыңыздар.
- •8. Қазақ тіліне аударыңыз.
- •Vі сабақ
- •2. Сөздер мен сөз тіркестерін қазақ тіліне аударыңыз.
- •3. Сұхбаттасыңыздар:
- •4. Мәтінді оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз.
- •5. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіз.
- •6. Сөз тіркестерінен сөйлемдер құрап жазыңыздар.
- •Vіі сабақ
- •7.1. Мемлекет.
- •1. Берілген жаңа сөздермен танысыңыз, аудармасын табыңыз.
- •3. Сұраққа жауап беріңіз.
- •4. Көп нүктенің орнына тиісті көмекші етістікті қойыңыз. Қай түріне жататынын ажыратыңыз.
- •5. Төмендегі сөздерді пайдаланып, күрделі етістік жасап, сөйлем құраңыз.
- •6. Мәтіннен, көмекші етістіктерді табыңыз, мағынасын ажыратып, қай топқа жататынын анықтаңыз.
- •7.2. Мемлекет және біз.
- •1. Берліген сөздердің сәйкес аудармасын табыңыз, сөздерді жаттаңыз.
- •2. Мәтінді оқыңыз, аударыңыз.
- •1. Мына сұрақтарға жауап беріңіз.
- •2. Төмендегі сөздерді сөздіктің көмегімен аударыңыз.
- •4. Төмендегі етістіктерді нақ осы шаққа қойып, сөйлем құраңыз.
- •5. Төмендегі сөйлемдерді осы шаққа айналдырыңыз.
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз.
- •4. Мына сөйлемдерді орыс тіліне аударыңыз.
- •5. Ауыспалы келер шақтың болымды, болымсыз түрін анықтаңыз.
- •6. Жақша ішіндегі етістіктерді болжалды келер шаққа қойып аударыңыз.
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз.
- •2. Мәтінді оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз.
- •7. Мына сөйлемдерді оқып, есімдіктерді теріп жазыңыз.
- •8. Аударыңыз, етістікпен тіркестіріңіз
- •4. Төмендегі сөздерге ортақ етістің жұрнақтарын қосыңыз, орыс тіліне аударыңыз, сөйлем құраңыз.
- •5. Мына сөйлемдерді оқыңыз. Орыс тіліне аударып ,етістерді түсіндіріңіз.
- •4. Мәтінді оқып ырықсыз етісте тұраған етістіктерді жазыңыз. Жұрнақтардың астын сызып көрсетіңіз.
- •«Ғалам және ғасыр» тақырыбына сұхбат құрастырыңыз.
- •12.1. Өркениеттің ірге тасы
- •Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз.
- •Мәтінді оқып, орыс тіліне аударыңыз.
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •4. Мәтіннен «қандай» деген сұраққа жауап беретін сөздерді теріп жазыңыздар.
- •12.2. Мәдениет және өркениет
- •1. Мәтінді оқыңыз, аударыңыз, мәтінге ат қойыңыз.
- •2. Мәтіңді оқыңыз және қазақ тіліне аударыңыз.
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •4. Сөздікті пайдаланып төмендегі сөз тіркестерін орыс тіліне аударыңыз. Кез-келген 5-7 сөз тіркесімен шылауларды қолданып сөйлемдер құраңыз.
- •5. Жалғаулық шылауларды пайдаланып төмендегі сөздер мен сөз тіркестерін өзара байланыстырып сөйлемдер құраңыз.
- •6. Көп нүктенің орнына тиісті септік жалғаулары мен шылауларды қойып, сөйлемдерді аяқтаңыз.
- •Төмендегі сөйлемдерге демеулік шылауларды жалғағаннан кейінгі
- •13.2. Азаматтық қалай анықталады?
- •1. Жаңа сөздермен , сөз тіркестерімен танысыңыз, есте сақтаңыз!
- •2. Мәтінді оқыңыз және орыс тіліне аударыңыз.
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •Септеулік шылаулардың сәйкесін көп нүктенің орнына қойыңыз:
- •Төмендегі сөз тіркестерінің қай жерінде жалғаулық «мен» шылауы
- •13.3. Азамматтық құқықты қорғау
- •Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз!
- •2. Мәтінді қазақ тіліне аударыңыз.
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз!
- •2. Мәтінді оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз.
- •2. Сұрақтарға жауап беріңіз:
- •4. Көп нүктенің орнына тиісті шылауларды қойып, түрін анықтаңыз.
- •5. Мәтінді оқып, мазмұнын айтып беріңіз.
- •6. Сөйлемдерді оқыңыз, егер ол мәтін мазмұнына сәйкес келсе, «иә», сәйкес келмесе, «жоқ» деп жауап беріңіз.
- •14.2. Бәсеке керек пе?
- •1. Төмендегі сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз!
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •7. Сәйкестігін табыңыз.
- •2. Мәтінді оқып, сұрақтарға жауап беріңіз.
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •4. Мәтінді қайта оқып, сөйлемдерді толықтырыңыз.
- •15.1. Студент – болашақ басшы, істі ұйымдастырушы,
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз.
- •2. Мәтінді оқыңыз және орыс тіліне аударыңыз.
- •3. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •4. Үстеулерді оқып, орысша баламасын сөздіктен тауып, орыс тіліне аударыңыз.
- •5. Мына сөйлемдерді оқып, орыс тіліне аударыңыз. Үстеулерді мағынасына қара й ажыратыңыз.
- •6. Мәтінді оқып, өз ойыңызды айтыңыз. Мазмұнын айтуға дағдыланыңыз.
- •7. Сөйлемді қажетті сөздермен толықтырыңыз.
- •8. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •9. Сөздікпен жұмыс жасаңыз.
- •15.2. Қазіргі студенттер қандай?
- •1. Мәтінді оқыңыз және орыс тіліне аударыңыз.
- •2. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіз.
- •3. Мәтінге жоспар құрыңыз.
- •4. Көп нүктенің орнына үстеулердің бірін қойыңыз.
- •1. Мәтінді оқыңыз, орыс тіліне аударыңыз.
- •2. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •4. Сөйлемдерді толықтырыңыздар.
- •5. Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып, толықтырыңыз, дәптерге көшіріп жазыңыз.
- •6. Етістіктерден есімше жасап, сөйлем құраңыздар.
- •7. Мына сөйлемдерді есімшенің болымсыз түріне айналдырыңыздар.
- •8. Қазақ тіліне аударыңыз.
- •IV сабақ
- •1. Мәтінді оқыңыз, аударыңыз, мазмұндаңыз.
- •3. Төмендегі мақалдарды оқыңыздар, аударыңыздар. Есімшенің жұрнақтарын табыңыздар.
- •Vі сабақ
- •1. Төмендегі мәтіндерді аударыңыз. Сіз неге бұл оқу орнын таңдап алдыңыз? Сіз өзіңіз оқып жүрген академия туралы талапкерлерге не айтасыз? Өз ойыңызды білдіріңіз.
- •2. «Менің университетім» тақырыбына шығарма жазыңыз.
- •3. Жақшадағы етістіктерді көсемшеге айналдырыңыз.
- •Vіі сабақ
- •2. Мәтінге 5 сұрақ қойыңыздар.
- •3. Мақал – мәтелдерді жаттап алыңыздар
- •6. Төмендегі етістіктерді бұйрық райда жіктеңіздер.
- •2. «Ғалам және ғасыр» мәтінін аударыңыз.
- •3. «Компьютердің жаһандану процесіне әсері» тақырыбына шығарма жазыңыз.
- •1. Мәтінді оқып, түсінгеніңізді айтыңыз.
- •2. Қазақ тілі мемлекеттік тіл мәртебесін қашан алды?
- •4. Қр Тілдер туралы заңына өзгерістер қашан енгізілді?
- •Қазақ ұлттық өнер университеті Жұмашева г.К. Бектасова ж.Т.
- •Астана, 2
- •Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •Мәтінге қатысты сұрақтарға жауап беріңіз;
- •Мәтінді рөлдерге бөліп оқыңыздар:
- •1. Сөздердің аудармаларын біліп алыңыздар.
- •2. Мәтінді оқыңыздар, аударыңыздар. Садық Мұхамеджанов.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрыңздар.
- •4. Сұхбатты оқып, ұқсас сұхбат құрыңыз.
- •2.Мәтінді оқыңыздар, аударыңыздар.
- •3. Мәтіннің мазмұнына қатысты сұраулы сөйлемдер жазыңыздар.
- •5. Төмендегі сөйлемдерден атаулы сөйлемді табыңыз.
- •IV сабақ. Шәмші Қалдаяқов
- •Мәтінге қажетті сөздер мен сөз тіркестерін аударыңыздар:
- •Мәтінді оқыңыз, аударыңыз Қазақ вальсінің патшасы
- •3. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіз.
- •4. Сөйлем құраңыз.
- •1.Мына сұрақтарға жауап беріңіздер:
- •2.Мәтінді оқыңыздар, аударыңыздар:
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрастырыңыз.
- •VI сабақ.
- •1.Мәтінді оқыңыздар, аударыңыздар:
- •2. Мәтін бойынша сұрақтар құрастырыңыз.
- •3. Кестеге қарап өз мысалдарыңызды келтіріңіз.
- •VII сабақ. Ән және қазақ даласының бұлбұлдары.
- •1. Мына сұрақтарға жауап беріңіздер?
- •2. Мына сөздердің мағынасын түсініп алыңыздар және дұрыс аудармасын табыңыздар:
- •4. Мына сөздерді орыс тіліне аударыңыз:
- •5. Сөйлемдердің екінші жұбын дұрыс тауып, аяқтаңыздар, оларды аударыңыздар:
- •VIII сабақ. Ән және қазақ даласының бұлбұлдары. Ақан сері.
- •1. Мына сөздердің мағынасын түсініп алыңыздар.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрастырыңыз.
- •4. Пысықтауыштарды қай сөз табынан екенін айтыңыз.
- •IX сабақ. Ән және қазақ даласының бұлбұлдары. Әміре Қашаубаев.
- •1. Мына сөздердің мағынасын түсініп алыңыздар.
- •2.Мәтінді оқыңыздар, аударыңыздар:
- •Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіз:
- •1.Мәтінді оқып, аударыңыз.
- •2. Мәтінге сұрақтар құрыңыз, мазмұнын айтып беріңіз.
- •4. Көп нүктенің орнына тиісті есімдікті қойыңыз.
- •5. Мына сөйлемдерді оқып, орыс тіліне аударыңыз
- •6. Сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз, құрмалас түріне ажыратыңыз.
- •7. Оқыңыз. Аударыңыз. Бірыңғай мүшелерді тауып, қандай сөйлем мүшесіне қатысты екенін айтыңыз.
- •8. Төмендегі сөздерді бірыңғай мүше етіп сөйлем құраңдар. Бірыңғай мүшеге ортақ жалпылауыш сөздерді өздерің ойлаңдар.
- •9. Бірыңғай мүшелердің тыныс белгісін түсіндіріңіз.
- •XI сабақ.
- •Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •5. Мәтінді оқып шығып, әрбір сөйлемді жай сөйлем және құрмалас сөйлем түріне ажыратыңыз.
- •6. Үлгі бойыша екі жай сөйлемді пайдаланып, салалас құрмалас сөйлем құраңыздар.
- •7. Төмендегі жай сөйлемдерді құрмалас сөйлемдерге айналдырыңыз.
- •XII сабақ. Қазақтың тұңғыш операсы тарихынан.
- •1. Жаңа сөздермен танысыңыз, есте сақтаңыз.
- •2. Мәтінді оқыңыз және орыс тіліне аударыңыз.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрыңыз және жауап беріңіз.
- •4. Мына жай сөйлемдерден ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем жасаңыз.
- •5 . Жалғаулық шылаулардың қайсысы ыңғайлас салаласта, қайсысы бірыңғай мүшелі жай сөйлемдерде жұмсалғанын ажыратып, себебін түсіндіріңіз.
- •6. Түсіндірмелі салалас сөйлемдердің мәнін, құрылымдық ерекшелігін, тыныс белгілерін түсіндіріңіз.
- •7. Оқыңыз. Сөйлемдерді қажетті
- •XIII сабақ.
- •1.Мәтінді оқып, аударыңыз.
- •2.Мәтін бойынша сұрақтар құрыңыз.
- •3.Төменде берілген сөз тіркестерін тірек етіп, мәттінің мазұмын айтыңыздар.
- •4. Сөйлемдерді аяқтаңыз.
- •6. Берілген сөздерден себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем құраңыз.
- •XIV сабақ.
- •Диологты оқып, өзара сөйлесіңдер.
- •Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •3. Сөйлемдерді сәйкестендіріңіз және дұрыс құраңыздар:
- •4.Өлеңді түсініп оқып жаттап алыңыздар.
- •6. Сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыздар;
- •7. Мәтінді оқыңыздар, аударыңздар.
- •9. Мына сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз.
- •10. Қазақ тіліне аударыңыз.
- •1. Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •Мәтінге қатысты сұрақтарға жауап беріңіз:
- •Мәтінді пайдалан отырып, көп нүктенің орнын толтырыңдар.
- •Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •2.Мәтінге қатысты сұрақтарға жауап беріңіз:
- •3.Сөз тіркестерін орыс тіліне аударыңыздар, сөйлем құраңыздар:
- •4.Мәтінді пайдалан отырып, көп нүктенің орнын толтырыңдар.
- •1. Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •2. Мәтінді пікірлесімге айналдырыңыз, ол үшін мына сұрактарды пайдаланыңыз:
- •3.Мәтінді қазақ тіліне аударыңыз, аударған мәтінді әңгімеленіз.
- •4.Мәтін бойынша мына сұрақтарға жауап беріңіз:
- •5.Мына сөйлемдердегі көл нүктенің орнына тиісті сөзді қосып жазыңыз:
- •6. М. Әуезовтің ақыл, нақыл сөздерін дәптерлеріңізге жазып, жаттап алыңыздар.
- •1. Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •2.Мәтінді мына сұрақгарға жауап беріп, пікірлесімге айналдырыңыз:
- •3.Мәтінді казақ тіліне аударыңыз. Мәтінді қазакша әңгімелеңіз.
- •4.Мәтін бойынша мына сұрактарға жауап беріңіз:
- •5.Мәтіннен жатыс жалғаулы сөз тіркестерін теріп жазыңыз. Мәтіннен бірнеше есім сөзді көмектес септікте етістікпен тіркестіріп жазыңыз.
- •6.Мына сөйлемдердегі көп нүктенің орнына мәтіндегі тиісті сөзді жазыңыз:
- •7. Мына сөйлемдерді аяқтаңыз:
- •8.Түрлі жағдаятта сөйлес.
- •9. Мына сұрақгарға жауап беріңіз.
- •Xіх сабақ. Әбілхан Қастеев — қазақ сурет өнерінің атасы.
- •1.Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •2.Мына сұрақтарға жауап беріңіз:
- •3.Мына сөйлемдерді аяқтап жазыңыз:
- •1.Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •1.Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •2.Мәтін бойынша мына сұрақгарға жауап беріп, жауаптарыңызды жазып алыңыздар.
- •Мына сөздерді аударыңыз, сөйлем құраңыз:
- •Естуінше /айтылуынша/ жазылған сөздерді орфография заң бойынша жазыңыз.
- •3. Мәтінді бірнеше рет оқып, төмендегі сұрақтарға толымды сөйлеммен жауап беріңіз.
- •5. Асты сызылған сөздерді синониммен ауыстырып жазыныз.
- •Мәтінді аударыңыз. Мәтінді мәнерлеп оқып жаттығыңыз.
- •2. Мына сөйлемдердегі көп нүктенің орнына тиісті сөздерді жазыңыз:
- •3.Мына сұрақтарға жауап беріңіз, бір-біріңізбен пікірлесіңіз:
- •Мәтінді аударыңыз. Мәтінді мәнерлеп оқып жаттығыңыз.
- •6. Төмендегі сөздермен бұйрықты, лепті, хабарлы сөйлемдер жасаңыз.
- •Мәтінді оқыңыз, аударыңыз.
- •2. Мәтін бойынша пікірлесіңіз. Пікірлесуде мына сүрақтарды пайдалыныңыз:
- •3. Даналар сөзін дәптеріңізге жазып алыңыз:
- •4.Мына сөйлемдерді аяқтап жазыңыз:
- •5. Бұйрықты және лепті сөйлемдерді табыңыз.
- •Мәтінді оқыңыз. Мәтінді аударыңыз.
- •2. Мына сөйлемдердегі көп нүктенің орнына мәтіндегі тиісті сөзді жазыңыз:
- •3. Мына сөйлемдерді аяқтап жазыңыз:
- •4.Түрлі тілдік жағдаятта сөйлесу
- •1.Мәтінді аударыңыз. Мәтіннің мазмұнын түсініңіз. Мәтінді бірнеше рет қайталап, дұрыс оқуға жаттығыңыз.
- •2.Мәтін бойынша мына сұрақтарға жауап беріңіз.
- •2.Сұрақтарға жауап беріңіз және дәптерлеріңізге жауабын жазып алыңыздар.
- •3. Мәтінді көшіріп, пысықтауыштың түрлерін ажыратыңыз.
- •Жаңа сөздерді жаттаңыз
- •Мәтінді мазмұндаңыз, аударыңыз.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрастырыңыздар.
- •4. Жақша ішіндегі сөздерді, сөз тіркестерін қазақшаға аударып, сөйлеидерді көшіріп жазыңдар.
- •5. Кестені өз мысалдарыңызбен толтырыңыз.
- •6. Мәтінді оқып, аударыңыздар. Мезгілдік қатынасты білдіретін конструкцияларды теріп жазыңыздар. Соларды пайдаланып, “Менің жұмыс күнім ” деген тақырыпта әңгіме құраңыздар.
- •Xіі. Сөж тапсырмасы. Қалибек Қуанышбаев.
- •1.Мәтінді аударыңыз, мәнерлеп оқыңыз.
- •2. Мәтінге қатысты сұрақтарға жауап беріңіз:
- •Мына сөз тіркестерін орыс тіліне аударыңыздар, сөйлем құраңыздар:
- •4.Мәнерлеп оқыңыз, аударыңыз, бастауыштарды теріп, тауып, көшіріп жазыңыздар:
- •5. Оқыңыз. Сөйлемдерден анықтауышты табыңыз.
- •6. Оқып, орыс тіліне аударыңыз. Төмендегі сұрақтарға жауап беріңдер. Сөйлемдердегі анықтауыштың орнын, жасалуын түсіндіріңдер.
- •7. Кестемен танысып, өз мысалдарыңызды келтіріңіз.
- •Xііі. Сөж тапсырмасы
- •1. Мәтінді оқыңыз, аударыңыз, мазмұндаңыз.
- •2. Мәтін бойынша сұрақтар құрыңыз.
- •3. Оқыңыз. Аударыңыз. Бірыңғай мүшелерді тауып, қандай сөйлем мүшесіне қатысты екенін айтыңыз.
- •4. Көп нүктенің орнына қажетті сөздерді қойыңыз. Олар барлық жерде бірыңғай мүше болып тұр ма?
- •Xiү сөж тапсырмасы
- •1. Жаңа сөздерді жаттаңыз.
- •2. Мәтінді мазмұндаңыз. Ш.Айманов.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрасытырыңыз.
- •4. Аударыңыз. Құрмалас сөйлем құрастырыңыз.
- •5. Сөйлемді салалас құрмалас етіп аяқтаңдар.
- •Xү сөж тапсырмасы. Ж.Нәжімеденов
- •2.Мәтінді оқыңыз, аударыңыз, мазмұндаңыз.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрасытырыңыз.
- •4. Төмендегі құрмалас сөйлемдердің тыныс белгілерін дұрыс қойыңыз.
- •5. Төмендегі сөйлемдерді қазақ тіліне аударыңыз. Құрмалас сөйлемдердің жасалу жолын түсіндіріңіз.
- •Xүі сөж тапсырмасы
- •1. Жаңа сөздерді жаттаңыз.
- •Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •Сөз тіркестерін орыс тіліне аударыңыздар, сөйлем құраңыздар:
- •4. Төмендегі схема бойынша сөйлем құрастырыңыз.
- •6. Мына сөйлемдерді толықтырыңыз.
- •7. Мына сөйлемдерді аяқтаңыз.
- •Xүіі сөж тапсырмасы. Ж.Молдағалиев.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтар құрасытырыңыз.
- •Xvіі сөж тапсырмасы
- •1. Мәтінді мазмұндаңыз. Шоқан және музыка.
- •2. Мәтін бойынша сұрақтар құрасытырыңыз.
- •Xіх сөж тапсырмасы
- •1. Мәтінді мазмұндаңыз.
- •3. Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіз.
- •Мәтін бойынша сұрақтарға жауап беріңіз.
- •5. Сұрақтарға жауап беріңіз.
- •5. Мына сөйлемдерді толықтырыңыз.
- •Xх сөж тапсырмасы. Астана мәдениеті.
- •1. Мәтінді мазмұндаңыз.
- •2.Мәтін бойынша сұрақтар құрасытырыңыз.
- •3. Сөйлемдерді аударып, қармен боялған сөздерге фонетикалық талдау жасаңыз.
- •4. Сұхбатты жалғастырыңыз.
- •Xхі сөж тапсырмасы.
- •1. Мәтінді мазмұндаңыз.
- •2. Мәтін бойынша сұрақтар құрасытырыңыз.
- •3. Мәтінге жоспар құрып, мазұмындаңыз.
- •5. Сұхбатты өз сөзіңізбен толықтырыңыз.
- •6. Сөйлемдерді тиісті сөздермен толықтырыңыз.
- •89. Аппараттық ресурстарға не жатады?
- •90. «Официальный визит главы государства» сөз тіркесін аударыңыз.
- •96. Нақты өмірдегі объект жайлы мәліметтердің дәл мәндері қай жүйеде тіркеледі?
- •98. Біресе, немесе, не жалғаулықтары арқылы қандай салаластың түрі байланысады.
- •99. Дайындығы мол адам минутына 250 сөз оқып шыға алатын болса, компьютер 1000 000 сөз оқи алады екен. Қандай сөйлем?
- •132. Есептеу техникасы неше салада көп қолданылады?
2. Мәтінді оқыңыз, аударыңыз.
Мемлекет және біз
Мемлекет алғашқы қоғамда болған жоқ. Ол құлиеленушілік қоғамда пайда болған. Әрбір адам мемлекеттің құрамдас бөлігі болып табылады. Мемлекет дегеніміз біз. Біз қоғамды қалыптастырамыз. Ал мемлекет қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз ететін бірден-бір фундаментальды институт. Сондықтан біздің өз мемлекетімізге тікелей әсеріміз бар. Дәлірек айтқанда, мемлекет ахуалы оның әрбір мүшесіне байланысты.
Ертеден адамдар бір-бірімен қоғамдық келісімге келген. Олар өз құқығының қауіпсіздік, тыныштығы мен тұрақтылығын қамтамасыз ететін бөлігін мемлекетке береді.Сондықтан мемлекеттің негізгі міндеті-қоғамның тұрақтылығын орнатып, адамның қалыпты тіршілігіне жағдай жасау. Ол әртүрлі топтарға, таптарға бөлінген қоғамның бірлігін қамтамасыз етуі тиіс. Осы мақсатпен мемлекет арнайы заңдарды бекітіп, солардың көмегімен адам әрекетін реттейді. Біз болсақ, өз тарабымыздан мемлекет белгілеген нормалар негізінде қызмет жасап, өмір сүреміз. Біздің мемлекет заңдары жөніндегі сауаттылығымыз бен жақсы әлеуметтік жағдайымыз- мемлекетіміздің тұрақтылығы мен өркендеуінің кепілі. Егер сен өз елінің игілігіне қызмет істесең, ол да саған қызмет істейді. Сонда ғана біз бен мемлекет арасында ұтымды үйлесімділік қалыптасып, халықтың әлеуметтік жағдайы өседі де, мемлекет дамиды. Сондықтан ҚР әрбір азаматының кәмелеттік жасқа келгеннен бастап, өзінің мемлекет алдындағы құқықтары мен міндеттерін анықтап біліп, оны дұрыс пайдалануды үйренгені жөн.
3. Төмендегі сұрақтарға жауап беруге тырысыңыз.
Мемлекет сіз үшін не істеді?
Сіз мемлекет үшін не істедіңіз?
Сізге өзіңіз тұратын мемлекетіңіз ұнай ма?
4. «Мемлекет және біз» атты мәтіннен етістіктерді тауып, тұйық етістіктерге айналдырыңыз, орыс тіліне аударыңыз.
Үлгі: болған жоқ – жоқ болу – не быть
5. Берілген сөздерді қолданып, көмекші етістіктері бар сөйлемдер құрастырыңыз.
Қалыпты тіршілік, міндет, құқық, мемлекеттік қызмет, қауіпсіздік, сауаттылық, бірлік
6. Төмендегі етістіктерді орыс тіліне аударыңыз.
Көңіл аудару, жер аудару, көңіл айту, жүрек ашу, алға басу, бауыр басу, ант беру, дәм беру, ермек ету, әсер ету, бой жету, көзі жету, азап көру, қызық көру, көңіл қою, ат қою, көз салу, айқай салу, езу тарту, күй тарту, құда түсу, көзге түсу.
7. Төмендегі керекті сөздерді пайдаланып, күрделі етістіктер (тұйық жұрнағы арқылы) жасаңыз.
Үлгі: ... түсті- құда түсу «свататься»
... берді, .. алды, ... істеді, ...салды, .. . шықты, ... шекті,... болды, ... етті, ... тепті, ... қалды.
Керекті сөздер: ұятқа, қарсы сапар, еңбек, жұмыс, ән, сәлем, тұрмысқа, шаңғы, қонақ, сөз.
8-сабақ
8.1. Жер − ананы аяла
Етістіктің шақтары. Осы шақ.
1. Мына сұрақтарға жауап беріңіз.
а. Айналадағы ортаны қорғау күнін білесіз бе?
ә. Айналадағы ортаны қорғау мерекесіне қатысып көрдіңіз бе?
б. Бұл күні сіз айналаны қорғауға қандай үлес қосасыз?
в. Өзіміз өмір сүріп отырған айналаны қорғау үшін не қажет?
2. Төмендегі сөздерді сөздіктің көмегімен аударыңыз.
Орта, құтқару, қорғау, ағаш отырғызу, шеру, қайта өңдеу, ең ауқымды міндет, ескерту, қасірет, шөл, тықсыру, аялау.
3. Мәтінді оқыңыз.
ЖЕР − АНАНЫ АЯЛА
Біріккен Ұлттар Ұйымы жыл өткен сайын әлем халқын айналадағы ортаны қорғау күнін атап өтуге шақырады. Әр жылдың өз ұраны болады. Мысалы биылғы жылдың ұраны − «Жердегі өмір үшін!», «Теңіздерді құтқарайық!» т.б.Айналадағы ортаны қорғау күні 1972 жылдан бастап мерекеленуде. Сол кезден ЮНЕП әлем халқын ағаш отырғызу, көше тазалау, велосипед шеруі, мектептерде шығарма жарыстарын өткізу, күлқоқысты қайта өңдеуге жұмылдырып отыратын болды.
Экология − ғасыр соңында планета халқының кезек күттірмес ең ауқымды міндеттерінің қатарына енеді.Табиғат та тірі дүние. Табиғаттың адамға берген сабағы − тек айналаңнан алуды ғана білме, өзің Жер, Су, Ауаға алғаныңның орынын қайтіп толтыратыныңды ойлан деген ескерту жасауда. Сол ескертудің дәлелі Арал-Балхаш қасіреті, тұщы су көздерінің азаюы, ормандардың жойылуы.
Жері жасыл, ауасы таза, суы мөлдір жерді мекендеген халықтар ұзақ өмір сүреді де, табиғаты бүлінген, айналадағы ортаны қорғауға немқұрайлы қараған елдерде адам өмірі әлдеқайда қысқа екендігі дәлелденіп отыр. Қазіргі кезде көптеген Еуропа елдерінде экология мәселесіне көп көңіл бөлініп жатыр. Олар ормандарын аялайды. Оңтүстік Кореяда өндіріс мақсатында ағаш кесілмейді. Бұл − табиғатты аяламайтындарға үлкен сабақ.