«Терапия мен хирургия бөлімшелеріндегі палаталық мейірбике көмекшісі» ретінде өткен оқу-өндірістік тәжірибеден кейін студенттердің

№

Тәжірибелік дағдылар тізімі

Дәрілерді тарату. Оларды сақтау және санау ережелері

Көзге құлаққа және мұрынға тамшы тамызу,

Сыртқа дәрілік заттарды қолдану: сүрту, сылау, дәрілік заттарды теріге жағу

Парентеральді инъекциялар: тері ішіне

Парентеральді инъекциялар: тері астына

Парентеральді инъекциялар: бұлшық етке

Аэрозольдарды қолдану

Тік ішіктік және қынаптық суппозиторийлерді қолдану

Тазарту клизманы қою

Асқазанды жуан зондпен шаю

Зәрді зертханалық тексеруге жинау (жалпы анализ, Нечипоренко, Зимницкий әдістерімен)

Нәжісті копрологиялық зерттеуге жинау

Бір рет қолданылатын шприцты жинау, ампуладан дәрілік затты алу

Қаттты (құрғақ) заттарды еріту және флаконнан алу

Қақырықты зертханалық тексеруге жинау

№

Дағдылар мен қабілет және бағалау критерилері

Балл

1

Дәрілерді тарату, үлестіру

4,0

Дәрі ыдысты сыртындағы этикеткадағы және тағайындау бетіндегі дәрі аттарын салыстырып оқиды.

0,5

Науқас төсегі қасында дәрілерді үлестіреді

0,5

Науқастардың дәрі ішуін бақылайды

0,5

Дәріні тамақтанудан 15 мин бұрын; тамақтан 15 мин соң; таңертен аш қарында тамақтанудан 20-60 мин бұрын қабылдауды бақылайды.

0,5

Егер дәріне тәулігіне бірнеше рет қабылдау керек болса, дәрі қабылдау жиілігін бақылайды

0,5

Емдеу жоспарына енбеген дәрілерді қабылдауына тосқауыл қою үшін науқастың тумбочкасы тексеріліп отырады

0,5

Науқас дәрі қабылдағаны туралы ауру тарихына белгі қойылады.

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі.

0,5

2

Дәрілерді тері сыртынан қолдану (ысып жағу, сылап жағу, пластырь қолдану)

4,0

Дәріні теріге ысып жағу үшін дәрі жағатын жерді (білектің ішкі, санның сырқы, іш беттері) дұрыс тағдайды және осы жерді сабындап жуады

0,5

Теріге жағатын майлы не сұйық дәрінің қажетті мөлшерін салып, теріге сіңгенше (30-40 мин) ысып жағады.

0,5

Майлы дәріні жағарда кері көрсетпелерін ескереді, терідегі қабынуға тән өзгерістер және т.б

0,5

Кей жағдайда теріге майлы дәріні ысқыламай жағып, жақсы сіңу үшін бетін жұқа цеафанмен жабады (мысалы 2 % нитромай)

0,5

Мақталы тампонмен дәріні тері өсу бағытымен сылап жағады

0,5

Пластырьді алдын – ала өлшеп қияды да спиртпен майы кетірілген тері бетіне салады, алғанда алдымен спиртпен ылғалдап бір шер\тінен бастап алады.

0,5

Терінің қызарған қыртыстарына ұнтақ дәріне себу арқылы тазалайды

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5

3

Көзге, құлаққа дәрі тамызу

4,0

Алдымен қол мұқият жуылады, көзге тамызу үшін тек залалсызданбырылған дәрілер қолданылады

0,5

Көз, көзден бөлінген бөлінді, қажет болса мқабақты ішкі бұрышынан сыртқа қараай ылғалды тампонмен сүртеді, науқас жоғары қарауын сұрайды

0,5

Төменгі коньюктивальды қапшыққа дәрі тамызғышты көзге тигізбей қажетті мөлшерде дәрі тамызу

0,5

Науқастан көзін жұмып, көзін жан – жаққа бұруды өтінеді

0,5

Құлаққа дәрі тамызу үшін дәріні алдымен жылытады

0,5

Науқасты бір қырына жатқызып, құлақ қалқанын жоғары және артқа қарай аз - кем керіп тартады.

0,5

Тамызғышты құлаққа енгізбей бірнеше тамшы дәрі тамызады

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5

4

Ингалациялау арқылы дәріні қолдану (аэрозольды түрлері)

Ингалятордың қақпаңын алып, түбін жоғары қаратып аударады

4,0

0,5

Аэрозольді баллонды жақсылап шайқайды

0,5

Науқастан демін терең шығаруды өтінеді

0,5

Аэрозоль баллоны мундштүгін аузына енгізіп еріндерімен тығыз ұстауды өтінеді

0,5

Ішке терең дем алған сәтте баллон түбін ішіне қарай саусақпен басуды түсіндіреді

0,5

Бірнеше секундта демін ұстап тұрып, соңынан аузынан мундштүкты шығарып жайлап іштен дем шығаруы керек,

0,5

Ингаляция аяқталған соң баллон қақпағын жабу

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5

5

Ректальді және вагинальді супппозиторилерді қолдану

4,0

Тік ішекке дәрі жіберместен бұрын науқасқа тазарту клизмасы жасалады

Қолын мұқият жуып, қолына резиналы қолғап киеді

Науқасты қырынан екі аяғын тізесінен бүктіріп ішіне қарай жинатып жатқызады.

Сол қолмен науқас құйрығын ашып тік ішек аймағын сұйық вазелинмен майлайды

Оң қолмен суппозиториді жіңішке жағымен толығымен тік ішектің сыртқы сфинктерінен әрі енгізеді

5.

Вагинальді суппозиториді енгізу үшін наукастан журесінен отыруды не шалкасынан екі тізесін бүгіп жатуын өтінеді

0,5

он колымен суппзиторийді жіңішке жагымен толыгымен кынапка енгізеді

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түсініктемелер беріледі

0,5

6.

Бip рет колданылатын шприцтерді жинау, курастыру, шприцпен ампуладан, флаконнан дәрі алу, катты дәрілерді еріту

4,0

алдыменен колын тазалайды: колын, саусак араларын, білегін сабындап жуады. Саусактарын су агынымен мукият жуады. Сол не он шынтагымен суды жабады, колын кептіреді.

0,5

колын спиртаті екі макта домалагымен тазалайды: әуелі сол қол алақанын, саусақ араларын жэне қол сыртын, сонынан оң қолды осылай тазартады;

0,5

6ip рет қолданылатын шприц салынган пакетті поршень жагынан ашады, дәрі этикеткасын (аталуы, пайдалану мерзімі) мукият оқиды;

0,5

ампуланы ашар алдында дәрі ерітіндісін тугел ампуланын кен жагына кетіру үшін онын жіңішке жагынан еппен кағу, шерту керек;

0,5

ампуланын мойын жагын арнайы арамен егеп, спиртті мактамен тазалайды да шетін сындырады;

0,5

сол колдың екі саусагымен ампуланы устап, он колға шприц алынады, шприц инесін ампула ішіне енгізіп, кажетп дәрі көлемі шприцпен сорып алады;

0,5

шприц инесін бекітіп, көз денгейінде tik ұстап, ішіндегіі ауаны және д дәрі ерітіндісінің алғашқы тамшысы шығарылады. Осылай әрі ауа шығарыла, әpi ине өзегі ашықтығы тексеріледі.

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5

7.

Флакондағы катты дәріні еріту, оны шприцпен алу

4,0

Алдыменен флакон сыртындагы жазу окылады, онын алюминий какпағы пинцетпен алып тасталады;

0,5

шприцке кажетті мөлшері еріткіш алынады;

0,5

инемен тығынды Teciп, epiткішті флаконға жібереді;

0,5

шприцке агытып алып, флакон инемен 6ipre дәрі ұнтағы ерігенше шайкалады;

0,5

Флакондагы инеге шприц кайта кигізіледі; флаконды тубімен жогары каратып тік ұстап тұрып, дәрі eрітіндісі шприцпен сорылады;

шприцпен инені флаконнан ажыратып, егетін ине кигізіледі.

0,5

шприцтегі ауаны шығарылады, ине өзегі ашыктыгын тексеру үшін ерітіндінің бipep тамшысы инеден шыгарылады.

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түсініктемелер беріледі

0,5

8

Тері ішіне егу

4,0

алдыменен шприц пен инені дәріні, этил спиртін макта тампондарын әзірлейді

0,5

шприцке дәрі ерітіндісінің кажетті мөлшерін сорып алады;

0,5

пациентті ыңғайына карай отыргызады не жаткызадыегетін дәрі туралы түсініктеме береді

0,5

колына резиналы колгап киіп, егетін жер – білегініңішкі бетін спиртпен ыпгалданган макта тампонымен 6ip багытта сүртіп тазартады. Спирт кебуін күтеді.

0,5

егетін жердегі теріні саусақпен сәл тартып жазады, ине ушынын киыгын жогары каратып Tepire параллелді койып, осы калыпта Tepi ішіне ине өзегі енгенше егеді.;

0,5

сол колымен шприц поршенін итеріп 0,1 мл дәрі ерітіндісін тері ішіне енгізеді.

0,5

Теріден инені суырып алып, егілген жерді спиртпен ылғалданған залалсыздандырган макта тампонымен тез қысып 6ipep минуттай ұстайды;

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түсініктемелер беріледі

0,5

9.

Tepi астына егу.

4,0

Егетін жерді дурыс тандай білді (пациентке карынын жогаргы бөлігінің сырткы 6eTi, жауырын асты аймак, саннын алдынгы-сырткы беті, іш бетінің капталы); алдыменен 6ip рет пайдаланатын шприц, диаметрі 0,5 мм узындыгы 16 мм ине, дәрі этил спирту макта тампоны әзірлейді.

0,5

шприцке дәрінің қажетті мөлшерін сорып алады;

0,5

колына резиналы колгап киіп егетін жерді спиртт екі макта тампонымен тазалайды: әуелі кеңірек, сонынан тек егетін жер тазартылады;

0,5

сол колдың екі саусагымен тepi кыртысын жасайды да, кыртыс астына 45°-тык бурыш багытымен ине киыгын жогары карата ұқстап Tepi астына инені тереңдігі 15мм-ге тез енгізеді}, сук саусагымен ине канюласын бекіте ұстап турады;

0,5

сол колын шприц поршешне ауыстырып жзне оны итеріп дәріні енгізеді.. Шприцп 6ip колдан екіншісіне ауыстырмайды;

0,5

канюлясын ұстаган куйде инені суырып алады; егәлген жерді спиртпен ылгалданган залалсыздандырган макта тампонымен тез кысып 6ipep минуттай устайды жэне тампон сыртынан женіл массаж жасайды;

0,5

Шприцті арнайы контейнерге салады.

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі.

0,5

10

Бұлшық етке егу

4,0

Егетін жерді дурыс таңдай алады (жамбас бұлшық етінің сыртқы квадранты, санның латеральды бeті, иыктағы дельта тәрізді бұлшық ет); наукасты дұрыс етпетінен не кырынан, жогаргы аягын жазып жаткызады; пациентке егетін дәрі туралы хабарлама береді;

0,5

Дәріні даярлайды: флаконның резиналы какпагын спиртпен ылгалданган макта тампонымен суртеді не ампуланың жіңішке жагын егеп спиртпен суртеді де ұшын сындырады;

0,5

ине сыртына кипгізілген каклакша алынады, флакон ішіне алынатын дәрі көлеміне сәйкес ауа жіберіледі Шприцке дәрінің кажетті мөлшері флаконнан сорылады, шприцтен ауа шыгарылады;

0,5

колга резиналы колгап киіледі, егілетін жер (мысалы, куйрыктыц сырткы жогаргы квадранты) спиртпен ылгалданган макта тампонымен екі рет тазартылып сүртілді, әуелі кеңірек, келесі тампонмен тек егетін жер тазартылады;

0,5

Егетін жер Tepici екі саусакпен жазып керіледі, инені тік 90° багытымен терең тері асты шелінен етке булшык етке жететіндей етіп шаншиды, 6ipaқ иненің 2-3 мм тері үстіне калуы тиіс;

0,5

сол кол шприц поршеніне ауыстырылады да, онымен поршеньді жайлап итеріп, дәрі енгізіледі (алдыменен ине тамырда турмаганы тексеріледі);

0,5

инені суырып алып, залалсыздандырган мактаны теріден алмай, егілген жерді мактамен басамыз, жеңіл массаж жасалады;

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі.

0,5

1 1

Зәрді жалпы зерттеуге, Нечипоренко, Зимницкий сынамаларымен зерттеуге жинау

4,0

Зәрді зерттеуге әзірлік туралы наукаска дурыс түсіндірді әйел адамдарга астын жуу гигиеналык шара техникасын, зәрдің жалпы зерттелуі үшін Нечипоренко әдісімен зерттеу үшін (бөлінетін зәрдің орта бөлігінен 100-200 мл-iH), Зимницкий сынамасы үшін зәрді 8 ыдыска жинауды, жиналган зәрді кайда тапсыратыны түсіндіріледі.

0,5

ққұрғақ 250 мл-лш какпакты флаконга зэр бөліктерін жинап, сыртына жолдама жабыстырылады (жалпы зерттеуге, Нечипоренко сынамасына зертеу...);

0,5

Зимницкий сынамасын өткізу үшін 8 кургак флакон әзірленеді әркайсысына зәр жиналган уакыт, зәр бөлігінің реттік саны көрсетіледі

0,5

Зимницкий сынамасын өткізген түнде науқасты зәр жинау үшін әр үш сағат сайын оятады; әр флаконның реттік саны мен зәр жиналған уақыт сәйкестігі тексеріледі

1,0

Жиналған сорң зәр бір сағат ішінде ертенгілік сағат 9-дан қалдырмай клиникалық лабораторияға жеткізіледі, лабораторияға 8 флаконда жеткізіледі

0,5

Зерттеу қорытындылары ауру тарихына жапсырылады

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5

12

Ұлы дәреті копрологиялық зертеуге жинау

4,0

Пенициллиннің таза құрғақ флаконы қақпақшасымен, лейкопластырь жолағы, кішкене ағаш таяқша әзірленеді

0,5

Зертеу флаконына жолдама жапсырылады

0,5

Науқасқа ұлы дәретке отырысымен таяқшамен дәреттің бірнеше жерінен 5-10 грамдай дәретті таяқшамен алып, зәрге, суға араластырмай флаконға салуды түсіндіреді, флаконды қақпақшасымен жауып, санитар бөлмесіндегі еденге қояды, дайдаланған ағаш таяқша дезинфекциялайтын ерітіндіге салады

0,5

Копрологиялық зерттеуді клизмадан соң, ішке баяулы заттар қабылдаған соң, суппозиторийлер қолданған соң, асқорыту жолдарының рентгендік тексерулерінен соң өткізілмейтінін біледі.

0,5

Кішкене таяқша 3 %- тік хлорлы известь ерітіндісіне 2 сағ қойылады

0,5

Жиналған дәрет клиникалық лабораторияға ең кем дегенде 8 сағ ішінде жеткізіледі, қажет болса консервант (5-10% хлоамин ерітіндісі)қосылады және 3-5⁰ С температурада сақтайды

0,5

Жиналған материал лабораторияға жеткізіледі, зерттеу қорытындылары ауру тарихына жапсырылады

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5

13

Қақырықты жалпы зерттеуге жинау. Мұрыннан жағынды алу

4,0

Алдымен құрғақ, көлемі белгіленген мөлдір шыны ыдыс әзірленеді, лабораторияға жолдама жазылып, банкаға жапсырылады

0,5

Пацинтке өткізілетін шараны дұрыс түсіндіру қажет: сізге зерттеу үшін таңертенгілік қақырықты жинап, тапсыру керек. Ол үшін таңертен аш қарында, сағат 8- де ауызлы, тістерді мұқият тазалап, шаю керек. Бірнеше рет ішке дем алып, өзіңізді жөтелдіресіз. Қақырған қақырықты берілген банкаға (3-5 мл кем емес) жинау керек, банка қақпағын жауып, санитарлар бөлмесінде арнайы бөлінген ыдысқа қою керек. Егер тіс иектері қанайтын болса, тістерді тазартпай, тек ауызды сумен не сода ерітіндісімен шаю керек

0,5

Кешкілікте науқасқа әзірленген ыдыс беріледі

0,5

Зерттеу қорытындысы ауру тарихына жапсырылады

0,5

Мұрыннан жағынды алу

Алдымен залалсыздандырылған пробирка және құрғақ мақта тампоны әзірленеді, жолдама жазылады да, пробиркаға бекітіледі, науқасқа өткізілетін шара туралы түсіндіріледі, алдына отырып басын сәл шалқайтуын өтінеді

0,5

Жабылған пробирканы сол қолына алады, ал қолымен пробиркадан тампонды тек тығынынан ұстап шығарады; тампонды әуелі мұрынның бір, сосын екінші енгізіп жағынды алынады.

0,5

Тампонды пробирканың сыртына тигізбей ішіне енгізеді, мүмкіндігінше тез жолдамамен пробирка лабораторияға жеккізіледі (жұғындының мұздатқышта ең ұзақ сақталу мерзісі 2-3 сағ)

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5

14

Тазарту клизмасын орындау

4,0

Алдымен шалапшын, алжапқыш, клеенка, Эсмарх кружкасы, су, вазелин әзірленеді, алжапқышты, резиналы қолғапты киеді, тексерілетін адамға істелінетін шара туралы түсіндіріледі

0,5

Эсмарх кружкасына жылы 1-1,5 л су құйып, кружка вентильін ашып аздап су жіберіледі де, қайта жабады, кружканы жоғарырақ тұғырыққа іліп, ұшын вазелинмен майлайды

0,5

Пацинтті клеенкамен жабылған кушеткаға сол қырымен, сол аяғын кушетка бойымен жазыпжатқызады, ал оң аяғын тізеден бүгіп, ішіне қарай жинайды, тік ішекке су ене бастағанда тереңірек ауызбен дем алып, мүмкіндігінше денені толық бос ұстау керек. Науқасқа мүмкіндігінше іштегі суды ұзағырақ ұсау қажеттілігін түсіндіреді.

0,5

Сол қолдың екі саусағымен құйрықты ашып, оң қолдағы Эсмарх кружкасының резиналы түтік ұшын анальді тесік арқылы тік ішекке әуелі 3-4 см- дей тереңдікке кіндік бағытына, сонан 8-10 см- ге омыртқа жотасына параллельді бағытта тереңдетеді

0,5

Эсмарх кружкасы вентильін су тез ақпайтындай етіп жабыңқырайды.

Себебі судың ішекті тез толтыруы ішті ауыртады. Ішке су кірмей жатса кружка жоғарырақ көтеріледі не оның құйрықтағы ұшы қалпы өзгеріледі не ол ауыстырылады,т себебі ол дәретпен бітелуі мүмкін

0,5

Ішекке суды жіберіп болған соң вентильді жауып, құйрықтағы түтікті суырып алады.

0,5

Егер осы шара ауру бөлмесінде орындалса науқасқа дәрет қабылдағыш беріледі, шара біткен соң резиналы қолғап шешіледі, қол жуылады.

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5

15

Асқазанды жуан зондпен жуу

4,0

Жуан асқазан (100-120 см, диаметр 10-15 см) зонд (асқазанға енгізілетін зонд ұзындығын анықтау: науқас бойынан 100см алынып тасталады), ұзындығы 70 см резиналы түтік және қосылатын диаметрі 8 мм әйнек түтік, көлемі бір литрліксуқұйғыш (воронка), сұйық вазелин майы, жуынды су төгілетік шылапшын не шелек, бір литрлік кружка, бөлме жылылцғындағы таза бір шелек су (10-12 л), тілұстағыш, металлды саусаққап, резиналы қоолғап, клеенкалы алжапқыш әзірленді

0,5

Науқасты отырғызып қолын арқасы жағынан айқастырып сүлгі не жамылғымен бекітеді, науқасқа өзіне клеенкалы алжапқыш кигізіледі; студент науқастың алдынан не жанынан тұрады.

0,5

Ауыз ашатын аспапты не мол қолдың металлды саусақпен киген 2- і саусағын азу тістер арасына енгізеді, науқас басын аздап шалқайтады; оң қолмен тіл түбіне вазелинмен майланған не сумен ылғалданғанзондьың бітеу ұшы қойылады. Науқасқа мұрын арқылы терең дем алып, жұтынуды өтінеді.

0,

5

Науқас жұтынған кезде өңешке зондты жайлап оралып қалмас үшін еппен жылжытады.

0,5

Зонд қажетті белгіге дейін асқазанға енгізген соң, оның келесі ұшына суқұйғыш қосылады, суқұйғыш науқас тізесіне дейін төмендетіледі. Егер суқұйғыштан асқазан сұйықтығы ақса, ол зондтың дұрыс тұрғанын көрсетеді, ақпаса – зонд қалпын әрі не бері өзгертіп қозғайды.

0

5

Суқұйғышты осы деңгейде ұстап тұрып, оған 1 л су құяды.

0,5

Жаймен суқұйғыш жоғары көтеріледі. Суқұйғышғы су түтігіне жеткен кезде қайтадан науқас тізесіне дейін төмендетіледі. Іштен шыққан су көлемі ішке енген су көлемімен шамалас, суқұйғыштағы суды шелекке төгіп, қайта ішке жоғарғыдағыдай су жіберіп, қайта шығарып, жуынды су толық тазарғанша қайталайды.

0,5

Науқасқа жағымды дауыспен өз іс қимылдары туралы төзімділікпен түнісіктемелер беріледі

0,5