Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Kursty_1179_zh_1201_mys_TSP_BALGERIM.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
484 Кб
Скачать
☆

3. Еңбек шығыны және еңбек ақысы калькуляциясын құрастру.

Машина уақыт, еңбек шығыны және еңбек ақысы калькуляциясы жұмыс көлемдерін пайдалана отырып, кесте түрінде орындалады.

3,5 бағандарда сәйкесінше жұмыстар мен шығындардың аталуы, жұмыс көлемі жазылады. Осыдан соң 2, 4, 6, 7, 8, 9, 10 бағандары БМБ бойынша толтырылады. Ал 11, 12, 13, 14 бағандары 7, 8, 9, 10 бағандарына көбейту негізінде анықталады.

Еңбек және машиналық уақыт шығындарының калькуляциясы әр механикаландырған жұмыстардың зерттеліп жатқан нұсқаларына жасалады. Калькуляцияға процестін құрамасына кіреді.

Негізгі мөлшер құжаты болып құрылыс, жинақтау және құрылыс жөндеу жұмыстарына арналған «Б М ж/е Б » жатады. Бұл құжат әр жұмыстын түріне бөлек жинақпен бастырылып шығады.

БМБ жұмысшылар уақыт мөлшері адам сағат, ал машинистердігі-машина-сағатпен берілген.

Жұмыс өндірісінің мерзімдік жоспары тек қана техника экономикалық көрсеткіштерін салыстырып таңдап алынған (негізгі) нұсқаға жасалады.

Мерзімдік жоспар жұмыс жүйелерін, әр түрлі өзара технологиялық байланысты жұмыстардың орындау мезгілін анықтайды. Жұмыс өндірісін тездету үшін алдын ала машиналар жұмыс уақытын 2-3 сменаға белгілеу керек.

3.1. Eңбeк шығыны кaлкуляцияcының құpaмы жәнe eңбeкaқы

Кaлькуляцияны құpу үшін кeлecі фopмулaлap қoлдaнылaды:

- Eңбeк шығыны (aдaм/caғ.) = Жұмыc көлeмі ∙ Уaқыт нopмacы

- Eңбeк шығыны (aдaм/күн) = Eңбeк шығыны (aдaм/caғ.) /8,2

- Мaшинa уaқытының шығыны (мaш./caғ.) = Жұмыc көлeмі ∙ Уaқыт нopмacы

- Мaшинa уaқытының шығыны (мaш./cмeнa) = Мaшинa уaқытының шығыны (мaш./caғ.)/8,2

Eңбeк шығыны кaлкуляцияcының құpaмы жәнe eңбeкaқы 2.1- кecтeдe көpceтілгeн.

3.2 Жер жұмыстарына және іргетас орнатуға арналған еңбек шығынының калькуляциясы.

3.2 Кестесі. Енбек шығыны, машина уақытының шығындарын анықтау ведомосі

4. Қазаншұңқырдағы топырақты өңдеу үшін машиналар мен механизмдер таңдау.

Комплексті механизациямен жер жұмыстарын жүргізу үшін ең алдымен негізгі машиналармен қоса басқа да оның құрамына кіретін қосымша машиналармен құрал-саймандардың қондырғылардың түрін дұрыстап талдап алу керек.

Машиналар комплектісі деп барлық технологиялық процестер мен операцияларға байланысты керекті өнімділігі және сол сияқты парметрімен тәуелді болып, бірге жұмыс істейтін негізгі және қосымша механизациялардың қоспасын айтады.

Комплектідегі негізгі машиналарға өзінің өнімділігі бойынша жұмыстық көлемін дер кезінде белгілі қарқындылық пен қамтамасызететін машиналар жатады. Олар скрепер, бульдозер, экскаватор және т. б.

Төмендегі көрсеткіштерді техника-экономикалық есептеу арқылы салыстырып машиналардың ең тиімді және оптимал вариантын қабылдап алады. Бұл комплектіде машина саны шамалы су болғанда қолмен есептеп, ал көлемі көп болғанда ЭВМ жәрдемімен есептейді. Негізгі есептейтін көрсеткіштер.

– жұмыстық орындалу мерзімі.

– жұмыс бірлігінің еңбек шығыны.

– жұмыс бірлігінің өзіндік құны.

– толық шығын көлемі.

Жұмыстың орындалу мерзіміне жер жұмысы көлемінің негізгі машинаның сменадағы пайдалану өнімділігіне қатынасын алады.

Өздігінен жүретін скрепер - ДЗ-8.

Скрепер қолданылғанда оның пайдалану көлемі эксплуатациялау өнімділігі мына формуламен анықталады:

Пэкс = м3/ч;

n =

Tц=

Мұнда Тц-цикл ұзақтығы,с.;

qe – скрепердің шөміш сыйымдылығы, м3;

Кв – смена уақытын пайдалану коэффициенті(0,8-0,9);

Кn – скрепердің шөміш толтыру коэффициенті (0,6-1,2)

Кр – скрепердің шөміштігі топырақтың борпылдану коэффициенті (1,1-1,3);

n-- 1 сағатына циклдар саны ( n=3600/Тц, Тц – скрепердің жұмыс циклі ұзақтығы, с);

; ; ; – скрепердің шөмішпен топырақты қазып алғандағы ізінің, топырақты тасымалдау, топырақтан босату ізінің, бос қайтқандағы оралу ұзындығы, м;

; ; ; – скрепердің топырақты тасымалдағандағы, топырақтан босатылғандағы, бос қайтқандағы оралу жылдамдығы, м/мин.

Бульдозер ДЗ-35С

Vтоп= м3

Vтоп-отвал алдында топырақты орау призмасының геометриялық көлемі, м3

B, H – отвал ұзындығы және биіктігі

kп – топырақты тасымалдау кезіндегі шығынды ескеретін коэффициент

φ – қозғалыс кезіндегі топырақтың табиғи құлау бұрышы

kр – топырақты босатуды ескеретін коэффициенті

Vтоп= м3

Тц= lк/Vк+ lт/Vт + lқ/Vқ + tб

мұндағы: lк-бульдозердің топырақты бастапқы кесу ұзындығы, м (6-10м)

lт-бульдозермен топырақты тасымалдау ұзындығы, м

lқ-бульдезердің бос қайтқандағы оралу ұзындығы, м

lқ= lк+ lт ; м

Vк-бульдозердің топырақты кесу жылдамдығы, км/сағ (2,5-4,5 км/сағ)

Vт – бульдозердің топырақты тасымалдау жылдамдығы, км/сағ (4,5-6 км/сағ)

Vқ – бульдозердің бос қайтқандағы жылдамдығы, км/сағ (бульдозердің маркасына байланысты алынады)

tб-беріліске кеткен уақыт, с (15-20 с)

Тц= (сағ)=194,4 (с)

Пэ=

Ку-еңістің әсерін есепке алатын коэффициенті (0,67-2,25)

Кн-бульдозерді топырақпен толтыру коэффициенті (0,85-1,05)

Кв-топырақты қопсыту коэффициенті (0,8-0,9)

Тц-цикл ұзақтығы, с

Пэкс = (м3/сағ)

Скрепердің: Тс=Vой/Пэ=12908,986/262,3=49,2сағ

Бульдозердің: Тб=Vой/Пэ=12908,986/215,5= 59,9сағ

1м3 топырақ жұмыс бірлігінің еңбек сыйымдылығы мына формуламен анықталады:

g=8θT/Vой; адам-сағ/ м3

мұндағы: θ=1-жұмысты орындауға сәйкес еңбек шығыны, адам/сағ.

8 сағ – 1 адамның жұмыс істеу уақыты.

Скрепер үшін: gс =8,2·1· Тс/ Vой = 8,2∙1∙4,56/12908,986= 0,031 адам-сағ.

Бульдозер үшін: gб =8,2·1· Тб/ Vой = 8,2∙1∙6,43/12908,986 = 0,038 адам-сағ.

3.7 - кесте

№

Көрсеткіштер

Вариант

бульдозер

скрепер

1

1м3 топырақ өңдеуге кеткен жұмыс көлем шығыны (адам-сағ)

0,038

0,031

2

Сменадағы жұмыс ұзақтығы, (сағ)

49,2

59,9

Экономикалық тиімді скрепер болып табылады.

ЭО-4010 Экскаватордың саны мына формуламен анықталады:

дана (экскаватор)

Qқ=қазаншұңқырдың көлемі; м3

а=1 – смена саны

Пэ= Пт∙tp ∙Кв ; м3/смен

Пэ - экскаватордың эксплутациялық өнімділігі

Пт – бір шөмішті экскаватордың техникалық өнімділігі

Пт = nq Kн/Кр , м3/сағ

n – сағаттағы цикл саны

n = 3600/ Тц

Тц – цикл ұзақтығы

q – шөміш сыйымдылығы, м3

tp – жұмыс периодының ұзақтығы, 8,2 сағ

Кв- машинаны уақытпен пайдалану коэффициенті (0,8-0,9)

Кн- кскаватор шөмішін топырақпен толтыру коэффициенті (1-1,3)

Кр- топырақтың босату коэффициенті (1,15-1,4)

Т = ; смена

Тэ- экскаватормен жұмыс істеу қажетті сменалар саны

n = 3600/ 17=211.7

Пт = 211.7·1·1,3/1,17 = 235.2 м3/сағ

Пэ= 235.2·8,2·0,8 = 1543.05м3/смен

Т =10598/1543.05 = 6.8смена