1.2. Сурет – рычагты механизмнің құрылымдық құрамы

Бұл топ II классты және тірек жалғанғаннан кейін бұл топтың қозғалыс дәрежесі нөлге тең:

W = 3×2 – 2×3 - 0 = 0.

Берілген топты алып тастағаннан кейін, тірекке айналым жұбы О-мен жалғанған 1 кривошиптан құралған механизмнің бір бөлшегі қалды. Ол бастапқа звеноның тобы болып саналады ( 2,б сурет) және мынадай қозғалыс дәрежесіне ие:

W = 3×1 – 2×1 – 0 = 1.

Толықтай механизм II классты механизм болып саналады. Бұл механизмнің пайда болуының тәртібі бойынша құрылымдық жазбасы мынадай түрге ие:

Механизмнің 12 қалыптағы планың салу

Механизм масштабының планы

Сызбадағы қимаға ұзындық қабылдаймыз ОА=50 мм

Онда ұзындық масштабы мынаған тең:

Механизмнің қалған звеноларына сәйкес, қималардың ұзындықтары мынаған тең:

_{Планды құруды OA; AB өлшемдерін сақтай отырып, қозғалмайтын звенолардың элементтерін белгілеуден бастаймыз. О центрінен радиусы ОА шеңбер жүргізіледі. Ол иінтіректің айналу бағыты бойынша бірдей 12 бөлікке бөлінеді. Механизмнің бастапқы қалыпы ретінде, жылжыманың неғұрлым алыс шекті қалыпта болатын жағдайды қабылдаймыз. B1 нүктесін алу үшін, у-у бағыттауышында радиусы OB1 таңбасын қоямыз. Ол мынаған тең:}

_{ОВ1=35+117=152 мм}

_{Қалған В нүктелерінің қалыпын, радиусы AB=221,5 мм болатын таңба қалдыру әдісімен жасаймыз. 1 және 2 звенолардың масса центрлерін , OS1=18 мм және AS2=73 мм өлшемдерін сақтай отыра белгілейміз. S3 масса центрі 3 жылжыманың В нүктесінде орналасқан.}

_{2 механизмнің қалыпын негізгі сызықпен белгілеп, ол үшін күштік талдаманы жүргіземіз.}

_{Жылжыманың В нүктесінің орын ауыстыру мәнін B1Bi деп белгілеп, 1.2. кестенің 2-ші жолына енгіземіз. B нүктесінің орын ауыстыру мәнін келесі формула бойынша анықтаймыз:}

_{Алынған мәндерді 1.2. кестеге енгіземіз.}

1.3. Механизм нүктелерінің кинематикалық сипаттамаларын анықтау

Механизмнің кинематикалық анализы, кинематикалық параметрлері берілген иінтіректен басталады.

Пландар әдісімен механизм нүктелерінің жылдамдықтарын анықтау

Қосылып қозғалатын, 1 иінтірекпен 2 шатунның А нүктесінің жылдамдығы:

Үлкендігі бойынша жылдамдық мынаған тең:

мұндағы - иінтіректің бұрыштық жылдамдығы;

_{айналымының бағытына сәйкес бағыты бойынша жылдамдықтардың масштаб планын орнатамыз:}

1.2. Кесте – рычагты механизмнің кинематикалық параметрлерінің мәндері

Механизмнің орналасуы	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12
Кесінді В1Вi , мм	0	9	30	57	83	95	98	98	83	57	30	9
Жылжуы SВ , м	0	0,018	0,06	0,114	0,166	0,19	0,196	0,19	0,166	0,114	0,06	0,018
Кесінді аb ,мм	50,8	43,8	25,8	0	25,9	43,8	50,8	42,8	24,9	0	24,9	42,8
Жылдамдық VBA , м/с	25,4	21,9	12,9	0	12,95	21,9	25,4	21,4	12,45	0	12,45	21,4
Кесінді рb , мм	5,6	31,5	50	50,3	36,4	18,4	4,6	18,4	36,4	50,3	50	31,5
Жылдамдық VB, м/с	2,8	15,75	25	25,15	18,2	9,2	2,3	9,2	18,2	25,15	25	15,75
Кесінді as2 ,мм	12,28	12	7,2	0	7,2	12	12,28	12	7,2	0	7,2	12
Кесінді ps2 , мм	42	41	48	38	45	39	42	39	45	38	48	41
Жылдамдық VS2 , м/с	21	20,5	24	19	22,5	19,5	21	19,5	22,5	19	24	20,5
Бұрыштық жылдамдық ω2,с-1	76,28	65,76	38,74	0	38,89	65,76	76,28	64,26	37,39	0	37,39	64,26

Шатунның В нүктесінің жылдамдығы векторлық теңдеумен сипатталуы мүмкін. Өлшемі мен бағыты бойынша жылдамдығы белгілі А нүктесін полюс ретінде қабылдасақ, онда векторлық теңдеу мынадай болады:

Бұл векторлық теңдеуді өлшемі мен бағыты бойынша белгілі бір вектордың және тек бағыты белгілі 2 вектор бойынша салуға болады. V_B векторы х-х бағыттаушылары бойына бағытталған және V_BA векторы А полюсінің ВА айналу радиусына перепендикуляр.

Белгісіз жылдамдықтардың қиылысуына дейін сызықтарды жүргіземіз. Қиылысу нүктесін b деп белгілейміз. a₂b₂ =52 мм және pb₂ =37 мм кесінділері V_BA және V_B жылдамдықтарының әр қалпына сәйкес. Ол жылдамдықтардың өлшемдерін келесі формула бойынша анықтаймыз:

_{Жылдамдықтардың өлшемдері мен есептеулерінің мәнін 1.2. кестенің 4-7 жолдарына енгіземіз.}

_{Звенолардың масса центрлері жылдамдықтарын пландардың үйлесімділігі теориясы арқылы анықтаймыз.}

_{Иінтіректің масса центрлерінің жылдамдығы үлкендіігі бойынша өзгермейді және мынаған тең:}

_{Шатунның масса центрінің жылдамдығын анықтау үшін ab кесіндісіндегі S2 нүктесінің орналасуын табамыз:}

_{Егер S2 нүктесін p полюсімен қоссақ, онда біз шатунның масса центрінің жылдамдығына сәйкес кесіндіні аламыз. Оның өлшемін келесі формула бойынша анықтауға болады:}

_{Жылдамдықтардың өлшемдері мен есептеулерінің мәнін 2 кестенің 8-10 жолдарға енгіземіз.}

_{Шатунның бұрыштық жылдамдығын келесі формула бойынша анықтаймыз:}

_{Шатунның бұрыштық жылдамдығының өлшенген мәндерін 1.2. кестенің 11 жолына енгіземіз.}

_{Бұрыштық жылдамдықтың бағытын А полюсіндегі центрі бар айналымды тілшемен белгілейміз.}