25.Ионды реакциялары. Ақырына деиін жүретін реакциялар түрлері. Толық және қысқартылған иондық тендулер

Ионды реакциялар

Ерітіндідегі ион алмасу реакциялары

Тұнба түзіле жүретін реакциялар

СаСl2 + 2AgN03 = 2AgCl + Ca(N03)2 (тунба аргентум хлор)

Са2++ 2Cl + 2Ag ++ 2N03+ = 2AgCl + Са2+ + 2N03 толык

2Cl- + 2Ag+ = 2AgCl кыскартылган

Қысқартылған иондық теңдеу жүретін химиялық реакцияның мәнін көрсетеді. Демек, күміс нитратының AgN03 ерітіндісіне кез келген хлор анионы Сl бар электролит ерітіндісін құйсақ, күміс хлориді AgCl тұнбаға түседі

Су және басқа аз диссоциацияланатын заттар түзіле жүретін реакциялар.

NaOH + HC1 = NaCl + Н20

Толық иондық теңдеу түрінде жазсақ:

Na+ + OH - +Н+ + CI- = Na+ + Сl- + Н20

Су өте өлсіз электролит екені өздеріңе белгілі. Ол иондарға ете аз мөлшерде ыдырайды. Сондықтан ион алмасу реакцияларында түзілетін әлсіз электролиттер молекулатүрінде жазылады. Енді иондық теңдеудің қысқартылған түрін жазайық. Реакцияға Na+, Сl- иондары қатынасқан жоқ. Оларды теңдеудің екі жағынан да алып тастаймыз. Демек, қүрамында гидроксид ОН және сутек Н+ иондары бар ерітінділерді өрекеттестірсек үнемі су түзіледі. бұл реакция бейтараптану реакциясының мөнін көрсетеді.Керсетілген төжірибелердің негізінде электролит ерітінділерінде ион алмасу реакциялары жүру үшін ерітіндідегі кейбір иондардың өзара байланысып, бөлініп шырып қалуы керек екенін көрдік. Ол үшін реакция кезінде:

• тұнба түзілуі;

• газ бөлінуі;

• аз диссоциацияланатын зат түзілуі қажет.

Егер бұл жағдайлардың ешқайсысы орындалмаса, онда электролит ерітінділерінің арасында ион алмасу реакциялары жүрмейд

МЫСАЛ

1. 2H3PO4+6LiOH = 2Li3PO4+6H2O

6H++ 2PO4-3+6Li++ 6OH- = 6Li+ + 2PO4-3+6H2O толықиондық

6H++ 6OH-= 6H2O қысқартылғаниондықтеңдеу

2. 2H3PO4+3CaCl2 = Ca3(PO4)2+6HCl

6H++2PO4-2+3Ca+2+6Cl- = Ca3(PO4)2+6H+ + 6Cl-

2PO4-2+3Ca+2 = Ca3(PO4)2

3. H3PO4+3AgNO3 = Ag3PO4+3HNO3

3H+ + PO4-3+3Ag++3NO3- = Ag3PO4+3H++3NO3-

PO4-2+3Ag+ = Ag3PO4

4. 2H3PO4+3Na2CO3 = 2Na3PO4+3CO2+3H2O

6H++2PO4-3+6Na++3CO3-2 = 6Na++2PO4-3+3CO2+3H2O

6H++ 3CO3-2 = 3CO2+3H2O

26.Тұздар гидролизі: негізгі типтері. Гидролиз процесінің механизмі. Катион немесе анион бойынша гидролиз. Гидролиз қолдануы және оны өзгерту тәсілдері

Тұздардың гидролизі - тұздың құрамындағы иондары мен су молекулаларының арасында жүретін, нәтижесінде әлсіз электролит молекуласы не иондары түзілетін реакциялар.[3]

Тұздар түзілу табиғатына қарай мынадай топқа бөлінеді:

I. Күшті негіз бен күшті қышқылдан KCl, K2S04, NaN03, NaCl;(гидролизге ұшырамайды)

ІІ. Күшті негіз бен әлсіз қышқылдан Na2S, Na2C03, K2S03, Na3P04;

ІІІ. Әлсіз негіз бен күшті қышқылдан Al2(S04)3, FeS04, ZnCl2.

(4. . Әлсіз негіз бен әлсіз қышқылдан NH4) Гидролиз сулы ерітінділер жағдайында немесе судың және су буының қатты, сұйық және газ тектес заттарға тигізер әсері нәтижесінде жүзеге асады.[

Әрекеттесуші массалар заңына сәйкес гидролиздену тепе-теңдігіне әсер етуге болады.мысалы

NaCN+H2O=HCN+NaOH

Теңдігі бойынша жүретін гидролиз реакциясын кейін қайыруға болады, ол үшін ерітіндіге HNC немесе NaOH ерітіндісін құяды.