Kenesbay Raxmanov - Noser povest
.pdf- Áy, qoysa bul qatınlardı! Saǵan úylenbe deytuǵınım sol! Kempirińe qara, biyshara kún qurı emes, ózi jemese de awqattıń eń mazalısın saǵan ákeledi.
Ol azmaz sayabır taptı da, áńgimesin qayta jalǵastırdı:
- Sóytip, Atajan inim... Basım shanshıp awırǵan sayın seniń atıń yadıma túsedi. Górinde qaqayıp turǵır ógey ákem basımnan basqa jerge urmaytuǵın edi...
Úshinshi ret úylengenim qızıq boldı. Awılda tabelshik bolıp isleytuǵın edim. Bir kúni bazarlap Shımbayǵa barıp, qaytıw ushın avtostanсiyaǵa keshirek keldim.
Hámme qaytıp bolǵan ba, avtobusta adamlar siyrek edi. Bir kelinshektiń qasına otırdım. Avtobus azıraq júrgennen keyin jańaǵı kelinshek juwan sanımnan ońbaǵanday etip shımshıp aldı. Alla bárekella! Júzine qaradım. Maǵan qaray tamsanıp tur eken. Sonnan, basıńdı awırtıp ne qılayın, ol tiyermen boldı, men alarman boldım. Úyge alıp keldim. Bir ay qatın etip edim, bir kúni úyge miliсioner menen bir adam kelip tur. "Jigit, birewdiń hayalın áketiwge uyalmaysań ba?" - deydi miliсioner. "Haw, bul bayım joq dep edi ǵoy" deymen men. "Men ne?" deydi anaw kisi. "Zorlaǵanım joq, ózi erip kelgen, ıqtıyar ózinde" dep hayalıma qarap edim, wa opasız qatın ne deydi dese?! "Ketsem kete bereyin, ballardı da saǵınıp kettim" deydi ol! Wayway-wayway!!! Sóytip, Atajan inim, úyim taǵı ayıwdıń uyasınday úńireyip qaldı.
-Onday-ám hayallar boladı eken-aw, - dep kúlerimdi de, ashıwlanarımdı da bilmey, awzım ańqayıp qaldı.
-Boladı! Kózimiz benen kórdik ǵoy. Ástapıralla bala, úyi turıp, kúyewi turıp, balları turıp, birewdiń shalǵayına asılıp kete bergenine hayranman. Áy, ózim-ám ap-ańsat tabılǵanına gúmanlanıp edim-aw. "Pulı arzannıń sorpası tatıy ma?" Úshinshi hayaldan ayrılǵannan keyin ómirden pútkilley toyınıp kettim, Atajan inim. Búytip jasaǵannıń sadaqası keteyin dedim de, kempirden qalǵan jalǵız tuyaqtı satıp, awıldaǵı dúkannan bir yashik araq aldım. Talaptı da tuwardım. Sheshinip alıp, jańaǵı araqlardı shetinen ishe berdim, ishe berdim. Oyana sala ishemen. Kún ótip atırma, tań atıp atırma, kún batıp atırma, waqıt penen isim bolmadı. Sırtqı esikke qulıp urdım da, ishe berdim, ishe berdim. Sonnan inim arjaǵı yadımda joq. Meniń ishiwdi baslaǵanım jazdıń kúnleri edi, Taqıyatastaǵı jurtlardıń "jinlixana" dey beretuǵın emlewxanada esime kelsem, qıs baslanǵan eken ǵoy. Jaz benen qıstıń ortasında qayda boldım, qayaqta júrdim, ne isledim, nawa esimde joq. Emlendim. Araqtıń shiyshesin kórsem loqsıp jiberetuǵın halǵa jettim. Bilmeymen, vrachlar túspegirdiń ne bále bergenin.
Awılǵa keldim. Talabı kelispegen adamdı qoya ber, sirá. Tap burınǵı dártim azday, endi Dáwen jinli degen laqap taǵıldı. "Endi ómirimshe qatın ala almaytuǵın
jaǵına shıqtım-aw" dep oyladım. Awıldıń jas balları tóbemdi kóriwden "Dáwen jinli kiyatır, qash!" dep zıta jóneldi. Tutıp alıp baqırayın, qorqıtayın desem, jinli atım ábden raslanıp keter dep qorqaman. Bir kúni jumıs sorap sovxozǵa barsam, keńsedegiler de maǵan zooparkte biytanıs haywandı kórgendey ańırayısıp qaraydı. Sovxoz direktorı kabinetinen shıǵıp baratır eken, maǵan kózi túsiwden "Hee, dúzeldiń be?" dedi. "Dúzeldik ǵoy, jumıs-pumıs sorap keldik, aqsaqal" dedim. "Sen túwe, sawlarǵa tappay atırmız, atızǵa bara ber, sen tek sol jerge sıyasań!" dedi de ol sırtqa ketip qaldı. Arım keldi...
Kúnniń júzin bulıt basıp, ızǵırıq samal kúsheye basladı. Tońayın dedim. Sonıń arasında Ayjan: "Ayazlap qalarsız, palatalarıńızǵa barıń" dep ǵamxorsınıp kelip ketti. Biraq, Dáwen aǵanıń áńgimesi ele pitejaq emes. Taǵı Ayjan kelip awqatqa shaqırdı. Awqattıń atın áskeriy komandaday qabıl etip alatuǵın Dáwen aǵa ushıp turdı da aldı-artına qaramay ishke zıp berdi.
Awqattan keyin tınısh mezgil baslanıp, hámme koykalarımızǵa qıysayǵan edik, kózim ilinip baratır eken, birew iynimnen túrtti. Qarasam - Ayjan! Júregim asaw attay patıraqlap ketti. Ol qulaǵımnıń túbine sıbırladı:
- Sırtqa shıǵıp ket...
Jup-jumsaq demi tandırdıń háwirindey qulaǵımnan kirip, pútkil gewdemdi kúydirip jibergendey boldı. Ornımnan tikeydim de onıń artınan qarap qaldım: appaq xalattıń eteginen kórinip alıslay baslaǵan appaq baltırları kózimdi qamastırıp, onıń hár atqan qádemi meniń júregimde júrip baratırǵanday, kókiregim dúk-dúk, dúk-dúk etedi. Endi azǵana minutlardan keyin janıma biytanıs hám bináy ómirimde yadıma keltirmegen bir lázzetxananıń esigin tuńǵısh mártebe ashatuǵındayman. Sol alıstaǵı muhabbat samalı tulǵamdı terbep, jelqomın úrlep atırǵan qayıqtay shayqalıp kettim. Dińkem qurıp baratır. Ayaǵımdı basqan sayın tawdan túsip kiyatırǵanday qańǵalap ketemen. Palatadan zorǵa shıqtım.
Koridorda Ayjan kútip tur eken.
- Mına jayǵa kiriń, Atajan aǵa, - dedi ol taǵı sıbırlap. Ayjan sıbırlaǵan sayın janım shıǵıp baratır.
Qızdıń kózlerine soraw aralas quwanıshlı názerimdi taslayman, biraq kewlim ilip alǵanday úmit nıshanı sezilmeydi. Sonda da basqa nárse oylawǵa júregim dawamaydı. Tek meniń yadımda jaslıq, muhabbat, tuńǵısh ushırasıw!
Ayjan kórsetken jaydıń esigin ashıp jibergenim... qıp-qızıl álem, qıp-qızıl mashina, onıń ústinde sobırayǵan qıp-qızıl adam eleslep ketti... Kózimdi tarsa jumıp, qapınıń tutqasınan uslap qaldım. Jay ishi de endi qıp-qızıl boyawǵa aylanıp,
qıp-qızıl qan dáryasına ǵarq bolıp baratırǵanday sezdim. Kózimdi ashtım. Ol ornınan turıp maǵan qaray júrip kiyatır eken. Ne degenin esitpedim. Aldıma kelip qolın sozdı. Meniń qolım qapınıń tutqasınan jazdırılmadı. Ele qolın sozıp tur:
-Keshir, Atajan...
Men úndemedim...
-Qan qızbalıq penen qalay urǵanımdı bilmey qalıppan! Keshir, - dedi de ol aldıma boyın taslap ókirip jiberdi. - Men usı jasıma shekem adam urıp kórippe edim?! Atajan, ómirlik dos bolayıq... Qıyametlik aǵa-ini bolayıq! Sen de jalǵızsań, men de jalǵızban! Bári seniń bir awız sózińe qarap tur!
Ne deyin? Keshiriwge bola ma? Ol temir menen urdı, meniń jaslıǵımdı qırshınlay qıyǵısı keldi. Ol - jawız. Jazasın tartsın!
Ayaǵıma pıshıqtay oralıp atırǵan jigitti jelkesinen kóterdim de, kózlerine qaradım. Kózinen aqqan jas betlerin juwıp ketken eken. Ol maǵan óz gúnasın kóz jasları menen juwıp atırǵanday tuyıldı. Sol kúni meniń basımnan aqqan qan usınday bolıp júzlerimdi juwǵan shıǵar... qan menen jas aralas iyegimnen sorǵalaǵan shıǵar... Qan menen jas... Jas penen qan! Men qan tóksem, bul jas tógip atır. Qaysısı awır? Bul meniń múshkil awhalıma ashınıp jılap atırǵan joq ǵoy. Eger keshirim soraytuǵın bolǵanda usı waqqa shekem kimniń baǵında sayrap júr? Endi isi miliсiyaǵa túsken soń aldımda kóz jas tógedi, ókiredi. Men onı aman alıp qalıwım kerek eken dá! Ózimdi óltirmekshi bolǵan kisini mańlayınan sıypap qorǵap qalıwım kerek eken-dá?! Jo-oq!
Qolımdı tutqadan jazdırdım da, esikti tars ettirip jawıp izime aylandım. Koridorda qaqqan qazıqtay sárriyip Ayjan tur eken, júzine qarap edim, kózlerinde monshaqtay móltildegen jastı kórip qaldım.
Hayranım shıqtı. Ol maǵan hesh nárseni aytqısı kelmey, betin arman burdı da,
tez-tez adımlap dalaǵa shıǵıp ketti...
* * *
Sol kúni bastırınıp jata berdim. Dáwen aǵa bir-eki ret kelip, sırtqa shıǵıwǵa mirát etip edi, basımdı sıltawlap barmadım. Túrli oylar iskenjege qıstı. Oy teńizinde mantıǵıp, qara suw bolıp terledim. Palatada ara-tura Ayjannıń dawısı esitildi, onıń dawısında da burınǵıday jumsaqlıq sezilmeydi. Awırıwın minlet etken adamlarǵa burınları ıǵınan barsa, endi órinen kelip:
- Erkeligińdi qatınıńa eterseń! Bol tez! - dep baqırınıp qoyadı. Palatanıń ishi muzlap ketkendey boldı. Ayjannıń jaǵımsız dawısı bereketimizdi qashırıp, áynekqapısız húwlegen jayda jatırǵandaymız.
Ayaǵın asıp qoyǵan adam shıdamadı:
- Qızım, qıshqıra berme! Biz tamashaǵa jatırǵanımız joq...
Sol saparı túni menen uyqım kelmedi. Koridorda heshkim joq eken. Áste-aqırın palatamnan shıqtım da sırtqı esikti ashtım. Dalada nóser jamǵır baslanıptı. Tún tastay qarańǵı. Emlewxananıń aldı álleqashan-aq sellep qalıptı. Paxta yadıma tústi. Oqıwshılarımdı ayadım. Jatqan jaylarınıń tóbesinen ótip ketpese edi... Jamǵır astında tura beriwden tiksinip, dárriw ishke kirdim. Sırtqı esiktiń tars etip jabılǵanınan oyanǵan bolsa kerek, kózlerin uwqalap koridorda turǵan Ayjandı kórdim. Ol maǵan bir túrli solǵınlıq penen nemquraydı qaradı. "Uyqısın buzǵanımdı jaqtırmay tur-aw" dep oyladım da:
-Ayjan, úyińe qaytpadıń ba? - dedim.
-Yaq. Búgin Zerneshtiń ornına dejurstvoda edim. Nege uyıqlamay júrsiz?
-Bilmeymen, uyqım kelmeydi. Sırtta jamǵır...
-Awa, qashshan jawǵanı, - dedi de ol oymaqtay awzın alaqanı menen basıp esnep aldı. - Uyqıńız kelmese... keliń, sóylesip otırayıq.
Taǵı qolaysız awhalda qaldım. Bizler náwbetshixanaǵa kirdik. Dejurnıy vrach basqa korpusta bolǵanlıqtan bul jer awlaq edi. "Sóylesip otırayıq" dep ońashaǵa kelgen menen hesh gáptiń júyi tabılmadı. Gápimiz qısqa soraw-juwaptan arıǵa mandımadı.
- Siz shofer jigitke keshirim bermeysiz be?
Men Ayjanǵa qaradım da, onıń sol jigit tárepin alıp sóylep turǵanın túsine qoydım. Wádelesken jigiti me eken?
Ayjandı onnan qızǵanaman! Sorawǵa tilim barmaydı. Daladan jamǵır sıtırlısı esitiledi. Taǵı da Ayjanǵa qaradım. Uyqısı shala bolıp júrgen qızdıń qabaqları qalqıńqıraǵan, eki betiniń alması da tolısıńqıraǵanday oǵada sulıw kórindi! Yapırmay, bunıń gózzallıǵın burın qáytip ańǵarmay júr ekenmen. Qız kózinde payda bolǵan muhabbat iyrimi meni sonshalıq kúsh penen tartıp baratırǵanın sezdim, endi sál keshiksem otırǵan ornımnan qulap ketetuǵınım dawsız edi. Bunsha xoshirey Ayjan! Sen burın qaylarda ediń? Sen qaysı baǵdıń qushaǵında qulpırıp, ǵumshalap atır ediń, ay júzli nazálim?... O, meniń baxtım ushın seni
birewler tuwıp, tárbiyalap, oqıtıp atırma edi, Ayjan?! Seni tuwǵanlarǵa,
tárbiyalaǵanlarǵa, oqıtqanlarǵa ırzaman, Ayjan!...
Sırtta jamǵır tınbay quyıp tur.
Ishte meniń qumarlıǵım menen ıqlasım pák muhabbatqa aylanıp, ol jılǵaǵa qulaǵan bulaq tamshılarınday Ayjannıń júregine qaray shashırar edi. Bunı Ayjan sezdime eken, onıń shıq tamǵan gúldey dirr etip, qupıya hám til menen aytıp jetkere almaytuǵın sulıw sezimleri oyandı ma eken?....
Azanda awqatqa barmay uyıqlap qalıppan. Birew murnımdı shımshıp aldı. Qarasam - Ayjan!
-Ne qılıp atırsań? - dep sıbırladı ol qulaǵıma, uyıqlap atırǵanımdı kórip tursa da. - Ketip baratırman. Endi eki kúnnen keyin kelemen. Aytpaqshı, túndegi gápińdi jezdeme jetkeremen.
-Meyliń... Eki kúnge shekem qayaqta bolasań?
-Úyde dá! - Kúldi ol. - Seniń qasıńda jatayınba? Yaqshı!
Ayjan shıǵıp ketti.
Keshke taman jezdesi keldi. Men burınǵınıń hámmesin umıtqanday juwırıp aldınan shıǵıp, ózinen burın qolımdı sozdım. Ol qolındaǵı korzinkasın jerge qoydı da, moynımnan qushaqlap aldı. Qarasam, ekewimizdiń kózimizden de jas shıǵıp ketken eken.
- Mınaw túyetawıq edi. Tuwrama da isledik, - dep ol meniń eń jaqın adamlarımday ǵamxorsınıp atır. Dáwen aǵa túyetawıqqa bas saldı. Bizler awqatlanıp bolǵansha Ayjannıń jezdesi qasımızda otırıp, hámmeniń kewlin sorap shıqtı. Soń onı dárwazaǵa shekem uzatıp saldım.
Búgin meniń waqtım xosh edi. Qasımdaǵılardıń hámmesi kózime ısıq kórindi. Búgin anama shekem jasarıp, kókiregi ál-aspanda júrgendey. Burınǵı sarsıq oylardıń bárin bir tatlı qıyaldıń samalı mennen uzaqlarǵa ısırıp áketti. Bul gózzallıqlardıń hámmesi kewlimde kewlimde húkimligin júrgizip turǵan sulıwlıq patshası - Ayjannıń turqınan taralıp atırǵanı tek ǵana maǵan ayan edi! Bul shiyrin sezimlerimdi heshkimge aytıp jetkere almayman! Usınday sezimler muhabbat dep atalatuǵın bolsa, Dáwen aǵalar bunnan qurı alaqan qalǵan eken.
Baxıtlı kúnlerim baslandı. Meniń aspanımda ıǵbal quyashım jarqırap, ol meniń jaslıq soqpaǵıma altın nurların shashıp turǵanday, bir ájayıp qıyallar janımdı qıtıqlar edi. Usı waqqa shekem Ayjansız qalay jasap kelgenime hayranman. Aq
xalatlı qızlar kórinse Ayjan ba eken dep júregim xanasında tuwlaydı. Ayjan saǵındırdı. Ol wádeli kúni kelmedi. Ashıq aspanımdı hásiret bultı basıp quyashım kózden ǵayıp boldı. Tatlı qıyalımnıń lashınları qayǵı tawınıń basına qona basladı. Palataǵa sıymadım. Ayjandı opasız hayallardıń dizimine qosqım kelmeydi. Bir isi shıǵıp qalǵan shıǵar...
Koridorǵa shıǵıp edim, náwbetshi vrach bir tompaq medsestra kelinshekke:
- Búgin dejurstvoda bolasań, Berdekeeva awırıp qalıptı, - dep atır eken. Berdekeeva! Ayjannıń familiyası Berdekeeva ma eken? Vrachtan soraǵım keldi de, biraq "seniń ne jumısıń bar?" dep aytama degen gúman menen tilim aylanbadı.
Keshqurın medsestra kelinshek kelip, meni telefonnan birewdiń sorap atırǵanın xabarladı. Ushıp bardım.
-Allo?
-Qalaysań?! - Aynıtpay tanıdım! Sol! Ayjan! Ayjanım meniń! Sol sıńǵırlaǵan dawıs!
-Óziń qalaysań? - dedim haplıǵıp. - Awırıp qalıpsań ǵoy?
-Ele adamlardan sorap ta júrseń be?
-Shıdamadım... Saǵınıp kettim.
-Eki kúnniń ishinde me?
-Sensiz eki saat shıdawım qıyın. Sensiz... tum-tusımnıń bári zindan yańlıdur.
-Asıqpa. Suwıq ótip ketipti. Táwir bolsam, erteń baraman.
Bara almasam, kempirden xat jazıp berip jiberemen.
-Kempirden! Qaysı kempirden?!
-Atajandı tuwǵan kempirden! - dep kúldi ol. Lal bolıp qaldım.
-Haw, ol sen bette ne qılıp júr? Ayjan shaqalaqlap kúldi:
-Xabarıń joq pa? Men seniń úyińdemen ǵoy. Kempirge kelin bolıp tústim! Telefonǵa pildey úńilip turıp, lalaptay qızarıp kettim.
-Nege úndemey qaldıń? - degen Ayjannıń dawısı esitildi.
-Qutlıqlayman onda!
-Aldı menen ózińdi qutlıqla! Yaqshı, háy, Atajan, basımdı jazıp jiberdiń-aw, áńgódegim... Aytpaqshı, erteń jezdem baradı, jumısların pitkerip jiber.
-Ne jumıs?
-Sennen basqa pitkere almaytuǵın jumıs. Basıń jarılǵalı bolıstay bolıp kettiń
ǵoy.
-Mennen pitetuǵın jumısqa ne qátere kerek?
-Bir shataq jeri bolıp tur-dá. Sen miliсiyaǵa ne dep túsinik xat berip ediń?
-Men miliсiyaǵa hesh nárse bermedim.
-Bayaǵıda bir miliсioner kelip edi ǵoy?
-Oǵan hesh nárse aytpadım. Bostan-bosqa ketip qaldı ǵoy.
-Onda molodeс! Ekewińniń gápiń eki jerden shıǵama dep qorqıp edim. Al, onda taǵı ne aytasań?
-Trubkanı seniń lábiń dep súyemen.
-Abayla, jabısıp qalmasın! - Ayjan taǵı ráhátlenip kúldi de, trubkanı ornına qoydı. Kóp waqqa shekem qulaǵımnan onıń sıńǵırlaǵan kúlkisi ketpedi. Dáwen aǵanıń: "Hayallardıń hámmesi opasız, úylenbe, qoshshım!" degen jaǵımsız ızıldısınıń ornında endi Ayjannıń janıma lázzet baǵıshlaytuǵın sıńǵırlaǵan kúlkisi esitildi de turdı.
Táǵdirime ırzaman.
Jaslıǵıma minnetdarman.
Ómirime quwanıshlıman.
* * *
Tatlı qıyallar aǵısında ıǵıp baratırıp, kózim ilinip ketken eken, tús kórdim: Úlken teńiz be ya kól me, bilmeymen. Ayjan ekewimiz suwǵa shomılıp atır ekenbiz. Bizlerden basqa adam joq. Bir waqları bizler tárepke tawday tolqın kele berdi. Men: "Ayjan, qash!" dep baqıraman, ol kúlip, suw shashadı.
Tawday tolqın jaqınlap keldi de, úlken ılaqaǵa aylanıp ketti. Men juwırıp jaǵaǵa shıǵıp, Ayjanǵa qaradım. Jańaǵı ılaqa jayınday awzın ashtı da, Ayjandı ǵılq ettirip jutıp jiberdi. Jılayman kelip... Nege qashtım, ekewimizdi de jutsa boladı
ǵoy, deymen. Bir waqıtları ılaqanıń qarnı aspanǵa qaray tóńkerildi de, ol suw betinde qalqa basladı. Óldi dep oyladım da, júzip qasına barıp, arqanday murtınan súyrep jaǵaǵa ákeldim. Sóytip, úlken gáwmis qarnın pıshaq penen jarıp jiberip, Ayjanǵa "shıq dalaǵa" desem... "Jigit bolǵanıńa, meni jıllı jerimnen qozǵap qáyteseń?!" deydi...
Oyanıp ketsem, ústimdegi kórpem sıpırılıp edenge túsip qalǵan eken, qalshıldap atırman. Kórpeni ústime tartıp, tum-tusın qımtandım da, kózlerimdi qayta jumdım. Uyqım keler emes. Kóz aldıma túsimde kórgen waqıyalar elesley berdi. Yadıma kirip shıqpaytuǵın tús kórgenime hayran qalaman...
Azanda bir top muǵallimdi ertip direktorımız Esmırza aǵa keldi.
- Paxtanıń basa-basınan shıǵa almadıq, inim, - dep ol hámmesiniń atınan keshirim soraǵan boldı. - Túbinde jaqsı bolıp ketseń, bolǵanı.
Olardı shıǵarıp salǵannan keyin daladaǵı skameykada uzaq otırdım...
Daladaǵı ızǵırıq samal kúsheye basladı. Tońıp ketkenimdi bánelep Dáwen aǵadan jırıldım da, koridorǵa súńgidim. Ayjan náwbetshiniń ójiresinde appaq xalatın kiyip, burınǵıdan da gózzalıraq kóriniwge tırısıp atır eken. Qasındaǵı kelinshek jumısın tapsırıp ketken soń, ekewimiz awlaq qaldıq.
-Jezdem kelmedi me?
-Yaq.
-Onda, Atajan, sen bılay et: miliсiyaǵa bergen túsinik xatında "jolda mashinam xodlanbay qaldı, sonnan keyin qasımdaǵı Atajan ruchka menen tawlap atırǵanda qolı tayıp ketip, basın mashinanıń aldındaǵı buferine urıp aldı. Heshqanday tóbeles bolǵan joq" dep jazǵan. Má, saǵan ruchka, qaǵaz, otırsań da jezdemniń jazǵanınday etip túsinik xat jazasań!
-Bul buyrıq pa? - dep kúldim. Izinen appaq stolǵa jaylasıp otırdım da, oylanbastan, bináy ómirimde birinshi ret ótirik isti jazdım. Ózimdi urıp, óltirmekshi bolǵan shoferǵa - Ayjannıń jezdesine shıq juwıtpay, barlıq gúnanı ózimniń pámsizligime júklep, túsinik xat jazdım!
Maǵan ǵamxorlıq etpekshi bolǵan miliсiyanı aldayın dep atırǵanım yadıma kelmedi. Men tek bárin Ayjan ushın, aramızdaǵı búrtik jarıp kiyatırǵan muhabbat shınarınıń japıraq jayıp, kárwanǵa aylanıwı ushın isledim!
Ayjan jazǵanımdı oqıp kórdi de, jerden jeti qoyan tapqanday quwanıp, qaǵazdı búklep-búklep qaltasına saldı:
- Boldı, raxmet! Endi jayıńa bara ǵoy...
* * *
Sol aqshamı nawa uyqım kelmedi. Ornımnan áste turdım da, pıshıq júris penen sılt ettirmey esikti ashıp, náwbetshixanaǵa jaqınladım. Qapı bekitilgen. Ishten Ayjan menen náwbetshi vrachtıń erkin sóylesken dawısları esitilip turdı. Qaltırap kettim. Koridordıń edenine qulap túsiwden sál qaldım.
-Bolsa... - dep asıqtırdı vrach jigit.
-Qoysh... - dep Ayjannıń erkelegen dawısı esitildi, - janıń shıǵıp bara ma?
-Ne endi, ólemiz be?
-Qaysı adam... sóytpese ólip atır?
-Aynalayın nazıńnan, - degen vrach jigittiń dawısınan keyin dúsir-dúsir baslandı.
-Toqta! Birew kelip qalar, - dedi Ayjan. Sóytti de esik betke júrip kelip, sırt ettirip qapını ishten ildi... Ne bolǵanımdı bilmedim, dalaǵa juwırıp shıǵıp, basımnıń awǵan jaǵına qańǵırıp kete bergim keldi! Meniń birden-bir quwanıshım Ayjan edi, endi ol júregimde óldi... Ol dáwlet qusım edi, onı bir mergen keldi de ushardan attı. Ol meniń saǵınıshım edi, kewlimde endi onıń ornı górdey úńireyip qaldı... Ol gúlim edi, birew keldi de tamır-pamırı menen suwırıp alıp... tabanı menen jenship-jenship tasladı... Áy, párwardigar! Kim gúnalı bolsa, sol meniń qayǵıma ǵarq bolıp, ıqlasımnıń ǵarǵısına ushırap, bul dúnyanı tárk áylegey! Koykamda kórpemdi bastırınıp, tań atqansha jılap shıqtım.
Azanda awırıwlardı aralap júrgen vrach:
-Túriń buzılıp ketipti ǵoy, jarańdı aynıtıp almadıń ba? - dep ayaǵansıp sorap edi, túndegi ashıwımdı zorǵa bastım da:
-Jazıldım! Meni shıǵarıń, joldas vrach! - dedim.
-Ele ertelew...
-Erte emes. Eki ay boldı! Endi jata almayman!
Vrach basımdaǵı siylelerdi sheship jaramdı kóre basladı. Birazdan keyin, bir dárilerdi jaǵıp boldı da:
- Tigisler pitpey atır eken, - dedi, - sótilip ketip, miyiń aǵıp keter, inim.
Ele awhalımnıń awır ekeni ayan boldı. Ózimdi usınday ayawsız jaralaǵan
jawızǵa keshirim bergenim yadıma túsip, júregimde pánt otı lawlap qoya berdi...
Túske taman anam keldi. Ol bizlerge awqatın berip bolǵannan keyin, meni dárwazaǵa shekem ertip bardı da:
-Balam, saǵan qız da taptım! - dedi.
-Ol kim?
-Bizler kóship kelgen direktorıńnıń qızı bar eken ǵoy. Oynap, maǵan kelin bolsań-o, qızım, dep edim, balań qálese bolayın apa dedi. Sulıw ǵoy.
Sen de kórip júrgen shıǵarsań-aw usımanda isleymen deydi ǵoy.
-Atı kim?
-Ayjan!...
Aspan gúmbir-sambır etip jerge túsip ketkendey boldı. Dárwazaǵa súyenip qalıppan. Anam ań-tań.
-Ne boldı, balam?
-Áy, jaysha... jaram shanshıp ketti.
-Mayrılmasań bolǵanı ǵoy, qulınım. Aytpaqshı, seni urǵan júwernemek sol úydiń úlken qızınıń kúyewi eken ǵoy. Bolar is boldı, boyawı sińdi... Endi onı keshirip, ekewiń baja bola qoyıń.
-Kórermiz, apa, kórermiz... Endigiden bılay siyrek kele ber, apa, táwirmen
ǵoy.
-Saǵan kelmegende qayaqqa baraman? Biytanıs jer, ózimizdiń awıl bolsa eken, qońsılarǵa kirip-aq kúndi batıratuǵın.
-Táwir bolǵan soń kóshemiz, apa.
-Awa, jańaǵı qızǵa úylenseń, kúshkúyewdey bolıp jayıńda neń bar?
-Apa, bes manatıń bar ma?
-Ne qılasań?
-Jaqında bayram ǵoy, vrachlarǵa sawǵa ápereyin dep edim...
-Aqsha da azmaz qaldı, - dep qaltasınan bir túyinshik alıp sheshe basladı...