Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

математика 1229

.pdf
Скачиваний:
8
Добавлен:
07.02.2016
Размер:
460 Кб
Скачать
☆

31

 

 

 

 

 

 

 

π

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

′2 (t ) + y′2 (t ) dt

 

 

 

 

 

 

 

 

L = 4 ∫

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x ′2 (t ) + y′2 (t ) = (−3a cos2 t sin t )2 + (3a sin2 t cos t )2 =

 

= 9a2 cos

2 t sin2 t(cos2 t + sin2 t ) =

 

9

a2 sin2 2t

 

 

4

 

 

 

π

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

π

 

 

 

 

 

2

3

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

L = 4 ∫

 

a sin 2t dt = 6a(−

 

cos 2t )

 

 

= −3a(−1 −1)

= 6a.

 

 

 

 

 

0

2

 

 

 

 

 

2

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.3 Площа поверхні обертання

 

 

а) Нехай поверхня утворена обертанням лінії y = f (x ), x [a, b]

навколо осі OX. Тоді площа поверхні дорівнює

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

b

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Q = 2π ∫ f (x ) 1 + f ′2(x ) dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

a

 

 

 

 

 

 

 

 

б)

Якщо

лінія,

що

обертається

 

навколо

осі OX

задана

параметрично:

 

x = x(t )

,

t1 ≤ t ≤ t2 . В цьому

випадку

площа

 

 

 

 

 

 

 

y = y(t )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

поверхні обертання обчислюється за формулою

 

 

 

 

 

 

 

 

 

t

2

 

 

 

2(t ) + y′2(t ) dt

 

 

 

 

 

 

Q = 2π ∫ y(t ) x ′

 

 

 

 

 

 

 

 

t1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

в)

Якщо

 

крива,

яка

задана в

полярній системі

координат

ρ = ρ(ϕ ),α ≤ϕ ≤ β , обертається навколо полярної вісі, то площа

поверхні обертання буде дорівнювати

β

Q = 2π ∫ ρ(ϕ ) sin ϕ ρ′2 (ϕ ) + ρ2 (ϕ ) dϕ

α

32

ПРИКЛАДИ

1) Лінія y = x , 0 ≤ x ≤ 1 Знайти площу поверхні обертання.

Р о з в’ я з а н н я.

y

o

1

x

1

= 2π ∫

0

обертається навколо осі OX.

 

 

1

 

 

1

 

2

 

Q = 2π ∫ x 1 +

 

 

 

dx =

 

 

0

 

2

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

+

1

 

 

 

 

 

 

= 2π ∫

x (1

4x

) dx =

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

2

 

1

3

1

x +

dx

=2π

 

2

=

4

x +

4

 

 

 

 

 

3

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4π

 

5

 

3

 

1

3

 

 

π

(5 5

−1)

=

 

2

2

 

=

 

 

 

 

 

−

 

 

 

 

3

 

 

4

 

 

 

4

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2)

 

Лінія

 

x

= a cos t

 

, 0 ≤ t ≤ 2π (коло з радіусом a )

 

 

 

= a sin t

 

 

 

 

 

 

 

 

y

 

 

 

обертається навколо осі абсцис. Знайти площу поверхні обертання.

Р о з в’ я з а н н я.

Враховуючи симетрію, площа поверхні дорівнює

π

2

Q = 2 2π ∫ a sin t (a cos t )′2 + (a sin t )′2 dt =

0

π

2

= 4π a2 ∫ sin t dt = 4π a2 (− cos t )

0

π

2 = 4π a2

0

33

9.4 Об’єм тіла обертання

а) Для тіла утвореного обертанням навколо осі OX криволінійної трапеції, обмеженої лініями y = f (x ), x = a, x = b , y = 0 об’єм тіла дорівнює

b

V = π ∫ f 2 (x ) dx

a

Якщо ця трапеція обертається навколо осі OY то об’єм обчислюється за формулою

b

V = 2π ∫ x f (x ) dx

 

a

 

 

Якщо тіло утворено

обертанням

криволінійної

трапеції

x =ϕ ( y ) , y = c , y = d , x = 0

навколо

осі OY , то

об’єм тіла

обчислюється формулою

 

 

 

d

V = π ∫ϕ 2( y ) dy

c

б) Випадок параметричного способу завдання кривої :

x

= x (t )

t1

≤ t ≤ t2 .

 

 

 

= y(t )

 

 

y

 

 

 

 

Якщо крива обертається навколо осі OX, то об’єм тіла обертання

дорівнює

 

 

t2

 

 

 

 

 

2

′

 

 

 

V = π ∫ y

 

 

 

 

(t ) x (t ) dt

t1

 

 

Якщо крива обертається навколо осі OY, то

t2

2

′

V = π ∫ x

 

(t )y (t ) dt

t1

 

 

в) Випадок полярної системи координат.

34

Якщо

крива ρ = ρ ( ϕ ) , α ≤ ϕ ≤ β

 

обертається навколо

 

 

 

 

2

 

β

полярної вісі то об’єм тіла обертання

V =

π

∫ ρ3(ϕ ) sin ϕ dϕ

3

 

 

 

 

 

α

 

 

ПРИКЛАДИ

 

 

 

1) Обчислити

об’єм тіла, утвореного

обертанням лінії

y = sin x

, 0 ≤ x ≤ π

навколо осі OX .

 

 

 

 

Р о з в’ я з а н н я.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

π

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

π

1

− cos 2x

 

 

 

 

 

V = π ∫ sin2 x dx = π ∫

dx =

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

π

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

=

π

(x −

 

1

sin 2x )

 

=

π

 

π =

π 2

.

 

 

 

 

 

 

2

2

 

0

 

2

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2) Тіло

 

 

 

 

утворено

 

 

 

 

 

 

обертанням

кардіоїди

ρ = 2a(1 + cos ϕ )

, 0 ≤ ϕ ≤π

 

 

навколо полярної

вісі. Обчислити

його об’єм.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Р о з в’ я з а н н я.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

π

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

V =

 

π

 

∫ (2a)3 (1 + cos ϕ )3 sin ϕ dϕ =

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

π

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16π a3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= −

∫ (1 + cos ϕ )3 d(1 + cos ϕ ) =

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

π

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= −

 

16π a3 (1 + cos ϕ )4

 

 

= −

 

4π a3

 

((1 + cos π )4

− (1 + cos 0)4 ) =

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

0

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

= −

 

4π a3

(−2

4 ) =

64π a3

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

35

ІНДИВІДУАЛЬНІ ЗАВДАННЯ

3.1 Знайти інтеграл за допомогою введення функції під знак диференціала.

1.

∫

 

dx

 

 

 

x ln 2x

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

∫

 

sin 4x

 

 

dx

 

 

3 cos 4x

3.

∫

cos ln x

dx

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

4.

∫

 

tg 4 7x

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

cos2 7x

5.

∫

 

arcsin x dx

 

 

 

1 − x 2

 

 

 

x

 

 

 

6.

∫

e

 

dx

1 + ex

7.∫ 4 arctg2x dx

1+ 4x 2

8.∫ e7x 2 +8x dx

9.

 

dx

∫ (3x −9)10

 

10.

∫ 3x dx

 

 

1 − 9x

11.

∫ 2x 2 x dx

16.

∫ arccos 3 2x dx

 

 

 

 

 

1 − 4x 2

 

17.

∫

 

 

 

ctg

35x

dx

 

 

sin2

5x

 

 

 

 

 

18.

∫ sin6 3x cos 3x dx

19.

∫ e

x

3 +1

2

dx

 

 

x

 

20.

∫

 

arctg 4 8x

dx

 

1 + 64x 2

 

 

 

 

21.

∫

 

 

 

 

dx

 

 

cos2 x 7 tg3x

 

 

22.

∫

 

 

 

 

 

dx

 

(x + 4) ln2 (x + 4)

 

 

23.

∫

 

 

 

x dx

 

 

 

 

 

 

 

2 + x 2

 

 

24.

∫ ecos 3x sin 3x dx

25.

∫

 

 

 

 

dx

 

 

 

1 − x 2 arcsin x

 

 

 

 

26.

∫

 

 

 

ex dx

 

 

 

 

 

 

 

e2x +1

 

36

12.

∫

 

 

x dx

 

 

 

27.

∫

 

cos x dx

1

+ x 4

 

 

 

(sin x +8)5

 

 

 

 

 

 

 

13.

∫

 

 

x 2dx

 

 

28.

∫

 

x dx

 

 

 

x 6 +16

 

 

e

3x 2 +2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

14.

∫ cos x

dx

 

29.

∫ arcsin 8 3x dx

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

1 − 9x 2

 

∫

 

3 ln4 (x

−5)

 

 

∫

 

5x +10 8

15.

 

 

x −

5

dx

30.

 

 

 

dx

 

 

12

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.2 Знайти інтеграли від функції, що містить квадратний тричлен.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

∫

∫

∫

∫

∫

∫

∫

2x −1 dx x 2 −6x +8

x dx

4 +8x − x 2

3x +1

dx

x 2 −4x −2

x −3

dx

 

 

2x 2 −4x −1

2x −1

dx

3 + x −2x 2

 

x −1

dx

3x 2 − x +5

 

2x + 4

 

 

dx

3x 2 + x −5

16.∫

17.∫

18.∫

19.∫

20.∫

21.∫

22.∫

5x +8

dx

2x 2 + x +5

 

 

5x

 

 

 

 

dx

 

3x 2 +5x +1

 

x −1

dx

3x 2 − 9x + 6

 

 

5x +3

 

 

 

dx

 

2x 2 −6x +1

 

3x +2

dx

x 2 − 6x +8

 

 

11x −7

 

 

 

dx

 

2x 2 −2x +1

 

6x +5

 

dx

3x 2 −12x +3

 

37

8.

∫

 

 

 

 

x +5

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 −6x − x 2

 

9.

∫

 

 

 

 

2x +1

 

 

dx

 

1

+ x −3x 2

 

 

 

 

 

 

10.

∫

 

 

2x −10

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

1 + x − x 2

 

 

11.

∫

 

 

 

 

7x −2

 

 

dx

 

 

 

x 2 −5x +

1

 

 

 

 

 

 

 

 

12.

∫

 

 

x −18

 

 

dx

 

 

4x 2 + x

−5

 

 

 

 

 

 

 

13.

∫

 

 

3x + 7

 

 

 

dx

 

2 +3x − x 2

 

 

 

 

 

 

 

14.

∫

 

 

 

 

2x +3

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

2x 2 − x

+ 6

 

 

 

 

 

 

 

15.

∫

 

 

 

 

3x − 9

 

 

dx

 

 

 

x 2 − 6x +

1

 

 

 

 

 

 

 

 

23.∫

24.∫

25.∫

26.∫

27.∫

28.∫

29.∫

30.∫

12x −9

dx

x 2 −5x +

8

x +3

dx

 

2x 2 + x +2

2x −1

dx

x 2 − x +1

 

2x − 7

dx

4 +2x − x 2

x −1

 

 

dx

2x 2 +3x +1

3x + 4

dx

2 +5x − x 2

x −5

dx

2x 2

+ x − 4

4x +1

dx

x 2

+ x +2

 

3.3 Інтегруванням частинами знайти інтеграл.

1.

∫ ln x dx

16.

∫ arcsin x dx

 

 

x

 

 

 

x +1

2.

∫ arcsin 2x dx

17.

∫ x sin2 x dx

3.

∫ xarctgx dx

18.

∫

ln x

dx

 

 

 

x

 

 

 

x 3

4.

∫

dx

19.

∫ arccos

1

dx

sin2 x

 

 

 

 

 

 

 

 

x

5.∫ x ln 11 +− xx dx

6.∫ x 2arctgx dx

7.∫ (x 2 + x )e−x dx

8.∫ x 2 cos x3 dx

9. ∫ x ln2 x dx

10.∫ (x +1)2 sin x dx

11.∫ x 2 arcctgx dx

12.∫ (x 2 +8) e2x dx

13.∫ (sin 5x −2)x 2dx

x

14. ∫ cos2 x dx

15. ∫ ln(sin x ) dx sin2 x

38

20. ∫ x arcsin x dx

1 − x 2

21. ∫ ln cos x dx cos2 x

22.∫ x arctg x dx

23.∫ x 2 sin 2x dx

24.∫ (x 2 − 4) ex dx

25.∫ ln 22 −+ xx dx

26.∫ (x 2 +3x ) e−4x dx

27.∫ x 2 (cos 2x +3)dx

28.∫ ln2 x dx

29.∫ x arctgx dx

1+ x 2

30.∫ (2x − 7) cos x5 dx

3.4 Знайти інтеграл від дробово-раціональної функції.

1.

∫

x 3

+1

dx

 

 

 

16.

∫

x 2 −3

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 3 − x 2

 

 

 

 

 

x 2 (x 2 −1)

 

2.

∫

 

3x 2 +1

 

dx

17.

∫

 

x 2 +1

dx

(x −1)( x 2

−1)

x 3

−5x 2

+ 6x

 

 

 

 

 

 

3.

∫

 

6x 4

 

 

dx

18.

∫

x 3

+3x 2

dx

 

(x 2

−1)( x +2)

x 3 −1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

39

4.

∫

2x 2 −26

 

 

 

dx

(x 2 + 4x +3)(x +

5)

 

 

 

 

5.

∫

36dx

 

 

 

 

 

(x +2)( x 2 −2x +10)

 

 

6.

∫

2x 2 − 7x +10

 

 

(x −1)( x 3 − x 2 + 4x − 4)

 

 

7.

∫

x 3 −2x + 4

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 4 −1

 

 

 

 

 

8.

∫

x 3 − x −1

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 4 − x 2

 

 

 

 

 

9.

∫

4x 4 +8x 3 −1

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(x 2 + x )(x +1)

 

 

 

 

 

10. ∫

dx

 

 

 

 

 

 

x 3 + x 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11. ∫

x 3 − 4x +5

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(x 2 −1)( x −1)

 

 

 

 

 

12. ∫

4x 2

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(x 2 −2x +1)(x +1)

 

 

13. ∫

x − x 2

dx

 

 

(x −2)2 (x +3)2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

14. ∫

x 3 +1

 

 

 

dx

(x −1)( x −2)( x −

3)

 

 

 

 

15. ∫

x 2 −6x +8

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 3 +8

 

 

 

 

 

19.

∫

 

x 2

 

dx

 

x 4

+5x 2 + 4

 

 

 

 

 

 

 

20.

∫

x 5 − x 3 + x 2

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

x 4 −1

 

 

 

dx 21.

∫

 

9x − 9

dx

(x

+1)(x 2 − 4x +13)

 

 

 

22.∫ 2x 3 −2x −5 dx

x4 +3x 2 −4

23. ∫

2x 3 +1

dx

 

 

x 2 (x +1)

24.∫ x 3 −4x 2 +2x −1 dx

x3 − x 2

25.

∫

 

3x 2 +1

dx

 

 

 

 

 

 

(x 2 −1)3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

26.

∫

 

 

dx

 

 

 

dx

 

(x −2)2 (x 2

 

 

 

 

 

 

 

− 4x +5)

27.

∫

 

5x 2 + x

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

x 3 (x 2 +1)

 

 

 

 

 

28. ∫

 

 

 

x 4dx

 

 

 

 

 

(2

− x − x 2 )(x +3)(x +5)

 

29.

∫

 

(3x −8)dx

 

 

(x 2 −2x +1)( x 2 + 4)

 

 

 

 

30.

∫

 

4x 4 +8x 3 − x −2

dx

 

 

 

 

 

 

x(x +1)2

40

3.5 Знайти інтеграл від тригонометричної функції.

 

 

 

 

 

1.

∫

 

 

dx

 

 

16.

∫

cos4 x

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 sin x

 

− cos x +5

 

 

 

sin3 x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

∫

dx

 

 

 

17.

∫

 

 

 

sin 2x

 

dx

 

 

 

 

 

sin x cos3 x

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+sin4 x

 

 

 

 

 

 

 

3.

∫

sin 2x

dx

 

 

18.

∫ tg5x dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

cos3 x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

∫ cos4 x dx

 

 

19.

∫

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sin x + cos x +1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

∫

3tgx −1

 

dx

20.

∫

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sin2 x

 

+ 4 cos2 x

 

sin4 x cos4 x

 

 

 

 

 

 

 

 

6.

∫

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

21.

∫

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5 + 4 sin x

 

 

 

sin2 x +tg2 x

 

 

 

 

 

 

 

7.

∫

1 +tgx

 

dx

 

 

22.

∫ cos 3x cos 4x dx

1 −tgx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.

∫

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

23.

∫

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

1 + sin

2 x

 

 

16 sin2 x

−8 sin x cos x

 

 

 

 

 

 

9.

∫ sin x sin 3x dx

 

 

24.

∫

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

sin x(2 + cos x −2 sin x )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10.

∫

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

25.

∫

 

 

 

dx

 

sin2 x

 

−4 sin x cos x +5 cos2 x

2

+3 cos2x

 

 

 

 

 

 

 

11.

∫

2 − sin x

dx

 

 

26.

∫ sin2 x cos4 x dx

 

 

 

 

 

2 + cos x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sin2 x

12. ∫ 1 +2 sin2 x dx

dx

13. ∫ cos 2x −sin 2x

dx

27. ∫ 3 −2 sin2 x

28. ∫ cos5 x dx sin4 x