Тіршілік орталары.
Жұмыстың мақсаты: Биология ғылымының даму кезеңдері туралы білімдерін кеңейту. Тірі денелердің қоректенуі, зат алмасу өнімдерін шығарады, көбейеді, өседі және өледі.
Жұмыстың орындалуы:
Тапсырма 1.
БИОЛОГИЯ ҒЫЛЫМЫ ЗЕРТТЕЙДІ
Адамдар
Өсімдіктер және жануарлар
Саңырауқұлақтар
Дәстүрлі
Тапсырма 2.
Ормандағы тіршіліктің қоректену тізбегін сілтеме сызықпен бағытын көрсет. Қазақстанда сиреп бара жатырған өсімдіктер мен жануарларды кескін картаға түсір.
Әдістемлік нұсқау: Жаратылыстану пәні бойынша зертханалық жұмыстың әдістемесі төмендегідей орындалады: Үй тапсырмасын студент үйде орындайды. Аудиториялық сабақтың бірінші жартысы үй тапсырмасын орындауда қиындық тудырған сұрақтарды талқылаумен сұхбат түрінде өтеді. Сабақтың екінші жартысы бақылау түрінде өтеді яғни, әрбір студент зертханалық жұмыстағы өз нұсқасын орындайды, ал оқытушы осы уақытта қиындық тудырған сұрақтарға кеңес береді. Егер студент зертханалық жұмысты орындап үлгермесе оны үйде аяқтап, оқытушы келесі тақырыпты бастамас бұрын тапсыруға мүмкіндігі болады.
Бақылау сұрақтар:
Саңырауқұлақтың өсімдіктен қандай айырмашылығы бар.
Жануарлар мен өсімдіктер тіршілік ортасына қалай биімделеді.
Адам үшін табиғаттың маңызы.
Керекті құралдар:
Өсімдіктер мен жаенуарлардың д.ж. картасы. Лабораториялық жұмысқа арналған дәптер.
Нег. Әдебиеттер:
1 Қазіргі жаратылыстану концепциялары. А., 2000.
2. Нурышев М.Х. Клетка құрылысы. – Алматы. 1997.
Қос. Әдебиеттер:
1. Мамедов Н. М., Суравегина И.Т. Экология: Учебное пособие. М.: «Школа-Пресс»1996
2 Әметов Ә.Ә. Ботаника. Алматы, 2000ж.
№8 Зертханалық жұмыс.
Жұмыстың тақырыбы
Биосфералық деңгейдегі тіршіліктің ұйымдастырылуы.
Жұмыстың мақсаты: Тіршіліктің ұйымдастырылу деңгейлері туралы білімдерін толықтыру.
Жұмыстың орындалуы:
Тапсырма 1. Мына ұғымдарға түсінік жазыңыз: жер қыртысы, гидросфера, оксисфера, литосфера, биосфера, ландшафт, педосфера, экожүйе, техногенді зат айналым, тұйық су айналымы.
Тапсырма 2. Кестені толтырыңыздар.
3-кесте
|
№ |
Жердің негізгі құрылымдық қабықшалары |
Анықтамасы |
Сипаттамасы |
|
|
|
|
|
4 Сурет
АТМОСФЕРА
қабық
БИОСФЕРА
ЛИТОСФЕРА
ГИДРОСФЕРА
Әдістемлік нұсқау:
Жаратылыстану пәні бойынша зертханалық жұмыстың әдістемесі төмендегідей орындалады: Үй тапсырмасын студент үйде орындайды. Аудиториялық сабақтың бірінші жартысы үй тапсырмасын орындауда қиындық тудырған сұрақтарды талқылаумен сұхбат түрінде өтеді. Сабақтың екінші жартысы бақылау түрінде өтеді яғни, әрбір студент зертханалық жұмыстағы өз нұсқасын орындайды, ал оқытушы осы уақытта қиындық тудырған сұрақтарға кеңес береді. Егер студент зертханалық жұмысты орындап үлгермесе оны үйде аяқтап, оқытушы келесі тақырыпты бастамас бұрын тапсыруға мүмкіндігі болады.
Бақылау сұрақтар:
Биосфералық деңгей дегеніміз не?
Тіршіліктің ұйымдастырылу деңгейлері туралы не білесің?
Молекулалық - генетикалық деңгей туралы әңгімелеңіз.
Керекті құралдар:
Дүние жүзінің физикалық картасы
Дүние жүзінің климаттық картасы
Лабораториялық жұмысқа арналған дәптер.
Нег. Әдебиеттер:
1.Вернадский В.И. Начало и вечность жизни. – М., Республика, 1989.
2. Вернадский В.И. Философские мысли натураместа.
3. Мамедов Н. М., Суравегина И.Т. Экология: Учебное пособие. М.: «Школа-Пресс»1996
4. Акимова Т.А., Хаскин В.В. Экология. Учебник для вузов. М., 2000.
Қос. Әдебиеттер:
1. Тұяқбаев Н., Арыстанов К., Абішов Б. «Жалпы геология курсы» Алматы «Білім», 1993
№ 9 Зертханалық жұмыс.
Жұмыстың тақырыбы