3 Зертханалық қондырғының суреттемесі

Тәжірибелі қондырғы сыртқы металдан жасалған құбырдаң 1 тұрады, d₂ диаметрімен, оның ішінде концентриялық түрде металдық құбыр 2 орналасқан, диаметр d₁, екі құбыр арасында зерттейтін сусымалы материял 3 орналасқан (сурет 2.2). Құбырдың қабаттарына термопаралардың екі ыстық денекерлері 4 орналасқан (бір құбырға үш термопарадаң). Құбыр 2- нің ішінен керамикалық құбыр 5 орналасқан және оның ішінде электрқыздырғыш орналасқан. Электрқыздырғыштың қуаты ваттметр 7 мен өлшенеді, ол лабораториялық автотрансформатор ЛАТР көмегімен іске асырылады. Температураны милливольтметрмен 8 өлшенеді. Ол кезекпен әр бір термопараға ауыстырып қосқыш арқылы қосылады. Құбырдың шеттері әдилеп істелінген қақпақтармен жылуизоляцияланған 10.

Сурет2.2 – Зертханалық қондырғы

Жұмысты іске асыру тәртібі

7. Зертханалық қондырғының құрал-жабдықтарымен танысу

2. Мұғалім қолдаумен электр көректенуді қосу және қыздырғыштың берілген қуатың орнықтыру.

3. Қосқыштың 9 көмегімен милливольтметрді қосу және стационарлық жылу тәртіп болғаның тосу, оны милливольтметрдің көрсетілуі уақытпен өзгермейтіңдігі көрсетеді.

4. Келесі мөлшерлерді өлшеу керек:

а) ішкі құбырдың температуралары Т₄, Т₅ және Т₆;

б) сыртқы құбырдың температуралары Т₁, Т₂ және Т₃;

в) электрожылытқыштың қуатың Р, Вт немесе ток күші I, A және кернеудің құлауың U, В;

г) қондырғыда көрсетілген геометриялық мөлшерлерді d₁, d₂, l, м жазу керек;

5. Өлшемдердің нәтижесін өндеу кезінде мыналарды санау шығару қажет:

а) ішкі құбырдың температурасының орташа шамасы

және сыртқы құбырдың

;

б) зерттеулі материалдың орташа температурасы

;

в) материалдың жылуөткізгіштігін (2.5) формула бойынша анықтайды;

6. Тәжірибені үш рет орындау керек, қыздыру қуатың ЛАТР көмегімен өзгертіп және ваттметр немесе вольтметр көрсеткіштері арқылы (мысалы V=100, 150 және 200 В);

7. Барлық өлшеулерді және есептердің нәтижелерің 2.2 кестеге еңгізу керек ;

Кесте 2.2 Есептік нәтижелер

I, A

U, B

Ф=Р, Вт

Т1

Т2

Т3

Т4

Т5

Т6

Т1

Т2

Т мат

, Вт/(м.К)

п() %

К

8. Материалдың жылуөткізгіштігінің температурадан тәуелділігің график арқылы көрсету керек λ=f(T_мат);

9. Жылуөткізгіштіктің шектік қателігің анықтау қажет _n(λ).

4 Жұмыс қортындысы

Жұмыс қортындысы жұмыс мақсатынан, эксперименталды әдістеменің қысқаша конспектісінең, зертханалық қондырғының схемасынан, графиктен λ=f(T_мат), кестеден және қажетті есептерден тұру керек.