Літаратура

Асноўная

Глушчанка Г., Мухарынская Л. Гісторыя беларускай савецкай музыкі / Мн., 1971. Вып.1.

История беларусской музыки / Под ред. Г.Глущенко. Мн., 1976.

История музыки народов СССР / Под ред. Келдыша Ю.: Мн., 1970 – 1974. Т. 1 – 5.

Капілаў А., Ахвердава А. Музычная літаратура Беларусі XIX – пачатку XX ст. – Мн., 2000.

Кулешова Г. Белорусская кантата и оратория. – Мн., 1987.

Нисневич И., Нисневич С. Очерки по белорусской музыкальной литературе. – М.; Л., 1969.

Смагін А. Беларуская харавая літаратура: Курс лекцый . – Мн., 1998.

Смагін А. Харавое мастацтва Беларусі XX ст. – Мн., 1998.

Беларускія народныя і рэвалюцыйныя песні (для харавога і сольнага выканання) / Скл. І. Любан. – Мн., 1938.

Беларускія народныя песні / Скл. Р. Шырма. Вільня, 1929. Вып.1.

Харавая полифония. / Сост. В. Ровдо и др. – Мн., 1981.

Хрестоматия по истории белорусской советской музыки / Сост. Г.Глущенко, С.Нисневич. – Мн., 1978.

Хрэстаматыя па чытанню харавых партытур: У 2 т. / Скл. В.Роўда. –Мн.,1973 – 1974. Т.1 – 2.

Хрэстаматыя па беларускай харавой опернай літаратуры / Скл. В.Роўда. – Мн., 1975.

Хрэстаматыя па дырыжыраванню / Скл. А. Жураў. МН., 1987.

Дадатковая

Лыч Л., Навіцкі Ул. Гісторыя культуры Беларусі. – Мн., 1996.

Масленікава В.П. Мастацкая адукацыя ў Беларусі. – Мн., 1999.

Музычны тэатр Беларусі (1917 – 1959 гг.). – Мн., 1993.

Харавая музыка. Літургія. / Укл. А.Пякуцька і інш. – Мн., 1994.

Дедюля Т. Беларусская советская песня. – Мн., 1982.

Духоўная харавая музыка: Вучэб.-метад. дапаможнік / Скл. А. Пякуцька, З. Леановіч, В. Маеўская. – Мн., 1996.

Змест курса раздзел ііi. Класічная харавая літаратура (руская)

Тэма 1. Вытокі прафесійнага харавога мастацтва. Харавая музыка эпохі Асветы.

Знаменны распеў – выдатная з’ява рускага мастацтва даўніны. Ладава-інтанацыйныя і структурныя рысы. Натацыя. Раннія формы шматгалосся. Радковыя спевы.

Фарміраванне гамафонна-гарманічнага стылю ў другой палове ХІІ ст. З’яўленне лінейнай натацыі. Партэсныя спевы, іх тэмбрава-рэгістравыя асаблівасці. Дзейнасць М. Дылецкага і яго школы. Вядучыя жанры – партэсны канцэрт і кант.

Умацаванне дэмакратычных тэндэнцый у рускім мастацтве. Цікавасць да народнай творчасці. Роля народнай песні ў жанрах прафесійнай харавой творчасці.

Новы этап у развіцці харавога канцэрта. Творчасць М. Беразоўскага і Д. Бартнянскага – першы перыяд рускай харавой класікі.

Хоры ў даглінкінскай оперы, іх месца ў драматургіі. Харавыя апрацоўкі народных песень у операх Я. Фаміна, М. Мацінскага, В. Пашкевіча.

Пераход ад прамога цытавання фальклору да пераносу інтанацый у аўтарскую музыку.

Тэма 2. Руская оперна-харавая класіка хіх ст.

Вывучэнне ролі і месца хору ў рускай класічнай оперы. Выкарыстанне вялікіх харавых cцэн у операх М. Глінкі.

Новыя тыпы драматургіі ў рускай оперы: эпічная, вылучаная М. Глінкам на фундаменце гістарычнага і казачнага сюжэтаў, і лірычна-драматычныя ў А. Даргамыжскага. Розныя функцыі хароў у операх. Традыцыйныя хары і новы жанр – оперна-харавая cцэна.

Розныя структуры хароў (фуга, разнастайныя тыпы варыяцый на вытрыманую мелодыю) і харавых саставаў (ад аднагалосся да троххорнага «Слаўся»).

Хор у лірыка-драматычнай оперы А. Даргамыжскага як сродак паглыблення нацыянальнга характару, стварэнне жанрава-бытавога фону.

Хары 1-й дзеі оперы «Русалка» – сюіта, створаная з розных жанраў песень – характэрная асаблівасць рускіх лірыка-драматычных опер.

Новыя прагрэсіўныя тэндэнцыі рускага мастацтва 60-х гадоў ХІХ ст., дэмакратычная сутнасць і нацыянальны характар харавой музыкі. Росквіт гістарычнай оперы з вялікімі харавымі сцэнамі.

Оперна-харавая творчасць кампазітараў «Магутнай кучкі» (А. Барадзін, М. Мусарскі, М. Рымскі-Корсакаў).

Новы тып масавых сцэн, якія адлюстроўваюць тэму «народ і дзяржава», увядзенне ў харавыя cцэны дыялогаў, рэчытатываў.

Народна-нацыянальны склад, разнастайнасць харавых характарыстык опер А. Барадзіна, М. Мусарскага, М. Рымскага-Корсакава. Прыклады вобразнай поліфаніі.

Разнастайнасць структур хароў: трохчасткавая, куплетная формы і больш рэдкія (санатная, ронда-саната).

Месца і характар харавых апрацовак народных песень у казачных операх М. Рымскага-Корсакава. Росквіт рускай оперы ў творчасці П. Чайкоўскага. Харавыя cцэны ў лірыка-драматычных операх, дыферэнцыяцыя хору на самастойныя групы.

Секвенцыя – адзін з прыёмаў развіцця тэматычнага матэрыялу, асаблівасці фактуры і саставу хароў.