8. Метад і метадалогія. Фарміраванне паняцця “метад” у ранні Новы час.

Метадалогія – сукупнасць метадаў даследавання.Метадалогія – сістэма прынцыпаў і спосабаў арганізацыі і пабудовы тэарэтычнай і практычнай дзейнасці, а таксама вучэнне аб гэтай сістэме.Метадалогія – тэорыя аб шляхах і метадах фарміравання навуковых ведаў.Метадалогія гісторыі – дысцыпліна, якая вывучае прыроду, прынцыпы і метады гіст. пазнання.Метадалогія раскрывае спецыфіку пазнання гісторыі, узаемасувязь гісторыі і сучаснасці, структуру гіст. даследавання.Метадалогія – асэнсаванне пазнаваўчай дзейнасці. Структура: тэорыя – метады – методыка.

Класіфікацыя метадалагічных ведаў: 1. метадалогія гісторыі, права, фізікі і г.д.

Эпістэмалогія – навука аб пазнанні свету.Гістарыяграфічны метад – канкрэтныя этапы развіцця гістарычных ведаў у кантэксце эвалюцыі грамадства. Метадалогія – вучэнне аб прадмеце пазнання(метадах).Прадугледжвае стварэнне новых відаў мысленне.Уключае практыку, праблематызацыю, нарміраванне і інш. Метадалогія аб’ядноўвае веды аб дзейнасці і мысленні з ведамі аб аб’ектах. Улік разнастайнасці і мноства пазіцый даследчыка ў адносінах да аб’екта. Задача метадалогіі – удасканаленне паняційнага апарату навукі. Катэгорыі – аб’ект і суб’ект пазнання. Любая метадалогія мае свае межы. Метадалогія грунтуецца на сваіх прынцыпах. Метадал. Свядомасць – асэнсав.: 1.мэты і функцыі гіст. пазнання;2.магчымасць прыкладання навук. ведаў да практыкі;3.уплыў гіст. ведаў на духоўную культуру4. каштоўнасць навукі як асновы культуры.

Філасофія гісторыі фармір. у кан.19- 1-й пал. 19 ст.Тэарэтыка-метадалагічная парадыгма – даследчыцкая парадыгма; прынцыпы, ідэалы і нормы, якія вызначаюць механізмы апісання і тлумачэння навуковых з’яў; выназначае крытэрый навуковасці; філасофскае бачанне свету.

Натуралістычная: арганіцызм, этнацэнтрызм, метадалагічны рэдукцыянізм.

Культурна-гістарычная: культуры і цывілізацыі як асноваствараючыя(Данілеўскі, Тойнбі)

Сацыяпсіхалагічная і псіхалагічная.

Класічны і посткласічны марксізм

Сацыяльнага дзеяння (Вебер)

Сацыяльнай рэальнасці ,як феномена сімвалічнай інтэракцыі

Структурна-функцыянальны

Постмадэрнісцкая

Гістарычна першая – натуралістычная.Грамадства па аналогіі з прыродай, вянец прыроды.Метадалогія прыродазнаўчых навук - на грамадскія.Рэдукцыянізм – падзел і спрашчэнне;вышэйшыя формы матэрыі на аснове ніжэйшых.

Геаграфічны дэтэрмінізм – грамадства абумоўлена кліматам і геаграфічным становішчам.

Этнацэнтрызм – вядучыя прыр- нац. асаблівасці.

Еўразійства – сац-філасофскае вучэнне(Красавін, Трубецкі)еўразія як геагр. паняцце асацыіруецца з асаблівасцямі еўразійскай культуры, дамінаванне славянскіх народаў, агульнасць гістарычнага лёсу еўразійскіх народаў.

Арганіцызм (Спенсер) – чалавечая гісторыя=біялагічны арганізм.

Культурацэнтрысцкая парадыгма – разуменне культуры не толькі як дзейнасці, але і як феномена. Культура – прадукт чалавека і гісторыі.культура займае цэнтральнае месца.(Кант, Гегель,Рыкерт, Тэйлар).

Сацыяпсіхалагічная парадыгма – спроба растлумачыць жыццё з пункту гледжання псіхалогіі.

Марксізм – гісторыя – вінік класавай барацьбы. 5 фармацый.

Сац. дзеянне (М .Вебер)

Сінергетычная прагр.- разглядае сістэму для якой характэрна выпадковасць і нелінейнасць развіцця.сістэма стабільнай быць не можа.

Энтрапійная парадыгма – чалавек і прырода непадзельная з’ява.

Антрапалагічная – чалавек у цэнтры гісторыі.

Лінгвістычная – мова.

Постмадэрн. – прызнае ўсе парадыгмы.