52. Грамадска-палітычнае развіццё бсср у сяр.50-сяр.80 XX ст.

Распаўсюджанне ў свядомасці часткі савецкіх людзей пачуцця пэўнай сац.свабодыі нац.гонару выклікала з боку ўлад жорсткую рэакцыю. Сталінізм развязаў шэраг палітычных кампаній, навязваліся ідэалагічныя стэрэатыпы ў літаратуры і мастацтве, выключаліся агульначалавечыя каштоўнасці, падаўляліся пачуцці нац.самасвядомасці. у буржуазным нацыяналізме, нізкапаклонстве перад западам, касмапалітызме была абвінавачана частка бел.інтэлігенцыі, аднавіліся арышты (Грахоўскі, Шушкевіч). У 49 сфабрыкавана “Ленінградская справа”, па якой было асуджана больш за 200 вядомых партыйных і савецкіх работнікаў. Нягледзячы на рэпрэсіі, большасць людзей верыла Камуністычнай партыі і Сталіну. Спецыфічнай заставалася роля камсамола і прафсаюзаў, якія не столькі абаранялі інтарэсы моладзі і працоўных, колькі накіроўвалі іх на гераічную працу. Ў рэспубліцы дзейнічалі ДАСААФ, спартыўныя і культ.установы. Паліт.кір-ва ажыццяўлялася Камуніст.партыяй. Пасля смерці сталіна пачалася пэўная дэмакратызацыя грамадскага жыцця. 53 – кіруе Хрушчоў – хрушчоўская адліга. 1) праведзена рэарганізацыя партыйных і савецкіх органаў па гаспадарчаму прынцыпу – унесла нямала путаніцы і была скасавана ў лістападзе 64 2) пашырэнне правоў саюзных рэспублік (маглі прынімаць кодэксы, вырашаць пытанні будаўніцтва) 3) больш паўнамоцтваў набылі саветы ўсіх узроўняў 4) новыя магчым-ці атрымалі прафсаюзы і камсамол (размеркаванне жылля, пуцёвак на лячэнне) 5) праведзена скарачэнне адмін.апарату 6) пачатак рэабілітацыі ахвяр рэпрэсій, прыняты меры па ўмацаванню законнасці і правапарадку, пачалі вяртацца асуджаныя па паліт.матывах.

64 – Хрушчоў у адстаўку – прышоў Брэжнеў: – са статута партыі былі выключаны палажэнні аб абмежаванні знаходжання на кіруючых партыйных пасадах 3-ма тэрмінамі –У 77 у канстытуцыі замацавана кіруючая роля КПСС у грамадстве.

Афіц.прапаганда абыходзіла маўчаннем існуючыя праблемы ў сац.сферы, нізкай якасці прадукцыі, была напоўнена параднасцю і ўслаўленнем. Выключаліся любыя магчымасці крытычнай ацэнкі рэальнага становішча ў ГРАМАДСТВЕ РАЗВІТОГА САЦЫЯЛІЗМУ. Між тым у СССР расло незадавальненне людзей, фарміравалася апазіцыя. Паліт.кір-ва краіны ўзмацніла цэнз. Пад барацьбу з іншадумцамі была падведзена прававая аснова. Аднак шматлікія прадстаўнікі інтэлігенцыі (Сахараў, Салжаніцын), выступалі з крытыкай існуючых парадкаў, асабліва супраць уводу савецкіх войскаў у афган.

Адміністр.-камандн.с-ма абмяжоўвала магчымасці саветаў, дэпутаты якіх не мелі дастатковых праў у рашэнні многіх пытанняў жыцця грамадства. Адбылося адзяржаўленне прафсаюзаў – абарона праў і зацікаўленасці работнікаў была абмежавана. Пастаянны кантроль з боку парторганаў скоўваў работу камсамола, страчваліся маральныя асновы моладзі, расло п’янства, з’явілася наркаманія. Масавы хар-р набылі абыякавыя адносіны да дзярж.маёмасці, крадзёж, марнатраўства. Пошук выхаду – пася смерці Брэжнева (ліст.82) – кіруе Андропаў. За кароткі перыяд яго дзейнасці па-новаму быў пастаўлены шэраг пытанняў сац.эк-нага развіцця, пачалася барацьба з карупцыяй і навядзенне парадку і дысцыпліны. Пасля смерці Андропава на кароткі ча глава Чарненка – зноў застой.