1. Мәтінді оқып, аударыңдар, сұрақ қойыңдар. Алғашқы қазақ журналистері.

Қазақ баспасөзі. Тұңғыш қазақ журналистері. Бүгін мұның бәрі де тарих.

Алғаш қазақ тілінде 1870 жылы 10 мамырда Ташкентте «Түркістан уәлаяты» газеті шықты. Қазақтың алғашқы журналистері 1888 жылдары Омбыда шығып тұрған «Дала уәлаяты» газетінде жұмыс істей бастаған. Қазақтың тұңғыш журналистері: Ешмұхамед Абылайханов, Дінмұхамед Сұлтанғазин, Рахымжан Дүйсебаев деген кісілер болған.

1911-1915 жылдары Троицк қаласында Мұхамеджан Сералин «Айқап» журналын шығарған. Журнал қазақ өмірі туралы жазды.

Ахмет Байтұрсынов Орынбор қаласында 1913-1918 жылдары әйгілі «Қазақ» газетін ұйымдастырып, бас редактор болды.

Әйелдер арасынан шыққан тұңғыш тілші Нәзипа Құлжанова болды. Жастар газетін Сара Есова, әйелдер журналын Ләзиза Серғазина басқарған.

Журналистердің қоғам өмірінде сіңіретін еңбегі көп. Әлбетте, олар әрқашан халқымен бірге.

Первые журналисты казахи.

Казахское издательство. Первые журналисты казахи. Сегодня это все история. В 1870 г. 10 мая в Ташкенте на казахском языке вышла первая газета «Священный Туркестан». В 1888 г. первые журналисты начали работать в газете «Священная земля», которая издавалась в Омске. Первые журналисты казахи: Ешмұхамед Абылайханов, Дінмұхамед Сұлтанғазин, Рахымжан Дүйсебаев. Мұхамеджан Сералин в 1911-1915 годы выпускал журнал «Айқап» в г. Троицке. В журнале публиковали материалы о жизни казахов. В 1913-1918 годы Ахмет Байтұрсынов в г.Оренбурге организовал и был редактором знаменитой газеты «Казах». Среди женщин первой журналисткой была Нәзипа Құлжанова. Молодежную газету возглавляла Сара Есова, журнал для женщин возглавляла Ләзиза Серғазина. Журналисты внесли большой вклад в общественную жизнь. Естественно, они всегда были с народом.һ

1.Сұрақтар:

1. Тарих деп нені айтады?

2. Алғашқы қазақ тілінде қай жылы қандай газет басылып шықты?

3. Қазақтың алғашқы журналистері қай қалада және қай жылы, қандай газетте жұмыс істеді?

4. Қазақтың тұңғыш журналистері кімдер?

5. Мұхамеджан Сералин нешінші жылдары қай қалада, қандай журнал шығарды?

6. Журналда не туралы жазды?

7. Ахмет Байтұрсынов қай қалада, қандай газетті басып шығарды және кім болып жұмыс істеді?

8. Қазақ әйелдерінің арасынан шыққан тұңғыш тілшілер кімдер?

9. Журналистер қоғам үшін қандай еңбек етті?

10. Олар кіммен бірге болады?

2. «Сүйікті теледидар бағдарламасы» тақырыбына диалог құрастырыңдар.

1. Сенің теледидардағы сүйікті бағдарламаң қандай?

Сенің теледидардағы сүйікті бағдарламам – спорт бағдарламасы.

2. Бағдарлама несімен қызықты?

3. Бұл бағдарламада спорттың әртүрлерін көрсетеді.

3. Сен осы бағдарламаны күнде үзбей көресің бе?

Мен осы бағдарламаны демалыс күнде көремін.

4. Күні бойы теледидар алдында бағдарлама көріп отырсаң, әке-шешең саған ескерту жасай ма?

5. Иә. жасайды.

5. Өзің осы бағдарламаның маңыздылығын түсінесің бе?

Өзім осы бағдарламаның маңыздылығын түсінемін.

7. Деректі фильмдер қарайсың ба?

8. Иә, кейде деректі фильмдер қараймын.

7. Спорт, ауа райы, халықаралық жаңалықтарды күнде қарай аласың ба?

Жоқ, себебі сабағымның үй тапсырмалары көп болады.

8. Қалай ойлайсың, теледидар біздің өмірімізде қандай орын алып отыр?

Мен ойлаймын, теледидар біздің өмірімізде екінші орын алып отыр.

3. Мына сызбалар бойынша сөздер құрастырыңдар:

түбір + сын есім жасайтын жұрнақ. Кұрмет+ті, білім+ді, мемлекет+тік

түбір + көптік жалғау + ілік септік жалғауы. Оқушы+лар+дың, үй+лер+дің

түбір + 3 жақ тәуелдік жалғауы + жатыс септік жалғауы. Әже+сі+нде

түбір + түбір + барыс септік жалғауы. Дос+жан+ға

№ 20 билет