Przy wprowadzaniu przerw na odpoczynek należy się kierować następującymi zasadami:

• dodatkowe przerwy, poza regulaminową, wskazane są wówczas, gdy występuje jakikolwiek czynnik obciążający z natężeniem większym niż średnie - czyli wówczas, gdy praca jest uciążliwa,

• im cięższa fizycznie i bardziej uciążliwa praca tym wcześniej po jej rozpoczęciu powinna wystąpić pierwsza przerwa,

• duże tempo pracy powinno skłaniać do częstszych przerw.

Konieczność wprowadzania przerw można ocenić śledząc zmiany wydajności prac (czas wykonania czynności, liczba popełnianych błędów)

4. Ergonomiczne stanowisko pracy

Ergonomiczne stanowisko pracy przy komputerze powinno spełniać trzy podstawowe kryteria:

• umożliwiać pracę wielu zadań

• umożliwiać dostosowanie do indywidualnych potrzeb użytkownika

• umożliwiać zmianę pozycji

Podstawowe elementy stanowiska pracy

Wyposażenie stanowiska pracy oraz sposób rozmieszczenia elementów tego wyposażenia nie może powodować nadmiernego obciążenia układy mięśniowo szkieletowego ani innych uciążliwości, związanych z przybieraniem niewygodnych pozycji ciała. Pozycja korpusu i ramion powinna być jak najbardziej naturalna, minimalizująca zbędne ruchy i wymuszone ułożenie. Szczególnie niebezpieczne jest to, co niezauważalne, czyli stałe obciążenie pleców, stóp, ramion, nóg i nadgarstków.

Stół

• powinien mieć możliwość regulacji wysokości. Wysokość blatu powinna być dostosowana do pracującej przy nim osoby i pozwalać na zachowanie co najmniej kąta 90 stopni (miedzy ramieniem a przed ramieniem) przy pisaniu na klawiaturze. Przestrzeń na nogi powinna pozwolić na płaskie ułożenie stóp na podłodze. Jeśli brak jest regulacji blatu - można skorzystać ze specjalnych podnóżków.

• powierzchnia stołu musi umożliwiać wygodną pracę z notatkami i dostępność

wszelkich potrzebnych nam narządzi. Wszystkie elementy wyposażenia stanowiska powinny być w zasięgu ramion, bez konieczności przyjmowania wymuszonych pozycji. Jeśli nie jest to możliwe - można skorzystać z różnego rodzaju udogodnień: podstawek na notatki, stojących wiszących kuwet,

podstawek pod telefon itp.

• głębokość stołu powinna pozwalać na oparcie nadgarstków przy pisaniu na klawiaturze, najlepiej na specjalnej podkładce

• w przypadku częstej pracy z dokumentami i notatkami, stanowisko powinno być wyposażone w uchwyt na dokumenty, z regulacją ustawienia wysokości i nachylenia. Uchwyt powinien znajdować się przed pracownikiem - między klawiaturą a monitorem, zawsze tak, by minimalizować ruchy głowy

Krzesło

• powinno być obrotowe i mieć możliwość regulacji wysokości siedziska. Oparcie krzesła powinno być ukształtowane zgodnie z naturalna pozycja kręgosłupa i mieć regulacją kąta nachylenia

• powinno mięć co najmniej pięć miejsc podparcia, zapewniając w ten sposób stabilność. Niedopuszczalne są jakiekolwiek luzy w jego konstrukcji

7

• bezpieczne dla zdrowi krzesło powinno mieć również regulowane podłokietniki

Oświetlenie

• powinno być trojakiego rodzaju: naturalne (światło słoneczne), ogólne (świetlówki

o białej barwie) oraz miejscowe (regulowane lampki o żółtej barwie światła, które powinny być ustawione tak, aby nie raziło pracownika).

Podnóżek

• bardzo istotny, a prawie nieobecny element wyposażenia biurowego. Ma za zadanie utrzymanie naturalnego kąta nachylenia stóp w pozycji siedzącej. Podnóżek powinien mieć antypoślizgową powierzchnię.

Ekran

• - najlepiej ciekłokrystaliczny (w przeciwieństwie do tradycyjnych monitorów nie emituje szkodliwego promieniowania).

• - monitor należy ustawić tak, aby był w odległości od 40 do 70 cm i 20⁰ - 50⁰ poniżej linii wzroku. Ważne jest aby płaszczyzna ekranu była prostopadła do twarzy. Ustawienie monitora powinno wyeliminować odblask.

Klawiatura i mysz

Tu również chodzi o jak najbardziej naturalna, niewymuszona pozycję rąk zapobiegającą

jednostałym, długotrwałym obciążeniom ramion i nadgarstków

• klawiatura i mysz powinny znajdować się w specjalnej szufladzie. W pisaniu na klawiaturze istotne jest, aby nadgarstki miały cały czas wsparcie na przednim wsporniku a jeśli to możliwe - na żelowej podkładce. Zapobiega to bardzo niebezpiecznym, długotrwałym obciążeniom stawów, które po latach pracy przemieniają się w dokuczliwe schorzenia.

• klawiatura powinna mieć możliwość regulacji kąta nachylenia.

• najbardziej naturalne ułożenie dłoni zapewnia klawiatura dzielona

• Komputer- powinien być ustawiony tak, aby umożliwiać łatwy dostęp do napędów CD, DVD czy dyskietek.

• mysz, podobnie jak klawiatura, stwarza zagrożenie długotrwałymi obciążeniami nadgarstków. Dlatego jej umiejscowienie powinno pozwalać na oparcie nadgarstka na blacie, o ile to możliwe- na podkładce żelowej.

Czy twoja praca jest bezpieczna? - podstawowe warunki bezpiecznej pracy przy komputerze

1. Na każdego pracownika powinno przypadać co najmniej 13 m3 wolnej objętości pomieszczenia oraz co najmniej 2m2 wolnej podłogi.

2. Szerokość przejścia w biurach powinna być nie mniejsza niż 60 cm.

3. Wszystko po co sięgasz powinno leżeć w zasięgu rąk bez konieczności wychylania się i skrętu tułowia, oraz na wysokości nie wyższej niż bark.

4. Klawiatura i mysz powinny być umieszczone na wysuwanej szufladzie, ok. 60 -75 cm nad ziemią. Blat pod monitor - 70 -90 cm nad ziemią, przy czym różnica miedzy blatem klawiatury i monitora nie powinna być mniejsza niż 10 cm.

5. Odpowiednia przestrzeń dla nóg, dla wysokiego mężczyzny to 65 cm wysokości, 70 cm głębokości, 70 - 80 cm szerokości.

6. Krzesło powinno mieć 5 punktów podparcia i sztywną, pozbawiona luzów

8

konstrukcję.

7. Krzesło powinno mieć możliwość regulacji wysokości siedzisk. Odpowiedni zakres regulacji wysokości to 40 -51 cm

8. Stały kąt oparcia powinien wynosić ok. 10 stopni odchylenia w tył od pionu. Odpowiedni zakres jego regulacji to 5 stopni w przód i 30 w tył.

9. Stanowisko powinno umożliwiać położenie stóp płasko na podłodze. Jeśli jego konstrukcja na to nie pozwala - powinno być wyposażone w podnóżek.

10. W przypadku częstej pracy z dokumentami i notatkami, stanowisko powinno być wyposażone w uchwyt na dokumenty, z regulacją ustawienia wysokości i nachylenia. Uchwyt powinien znajdować się przed pracownikiem - między klawiaturą a monitorem, zawsze tak, by minimalizować ruchy głowy.

11. Monitor komputera powinien mieś możliwość odchylenia do 20 stopni do tyłu. W przypadku braku regulacji stanowisko powinno być wyposażone w umożliwiającą ja podstawkę.

12. Klawiatura powinna mieć możliwość regulacji kąta nachylenia.

13. Stanowisko powinno umożliwiać oparcie nadgarstków podczas pisania na klawiaturze i korzystania z myszy, najlepiej na podstawce żelowej.

Praktyczne porady - jak uniknąć biurowych kontuzji (10 porad praktycznych (za Powiatowa Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Świdnicy) http://www.psseswidnica.pl/zdrowie/komputer/komp3.php autorzy: Tomasz Bednarski, Tomasz Zieliński

1. Przed rozpoczęciem pracy zrób małą rozgrzewkę - rozgrzej nadgarstki, łokcie, barki i kręgosłup. Nie zawadzi rozgrzewka nóg - wbrew pozorom pozycja siedząca nie najlepiej wpływa również na nogi.

2. Zadbaj, aby nadgarstki były w cieple - nie pozwól aby mięśnie i ścięgna ostygły po rozgrzewce. Są wtedy narażone na większe ryzyko przeciążenia.

3. Rób częste przerwy na ćwiczenia i rozluźnienie mięśni.

4. Uprawiaj jakiś ogólnorozwojowy sport np. pływanie - świetnie wpływa na rozwój praktycznie wszystkich partii mięśniowych - wzmacnia je dzięki czemu są mniej podatne na uszkodzenia.

5. Nie rozmawiaj przez telefon przytrzymując słuchawkę między ramieniem i szyją jednocześnie pisząc na klawiaturze.

6. Pisząc na klawiaturze nie uderzaj mocno w klawisze - naciskaj je delikatnie.

7. Myszkę trzymaj lekko - nie ściskaj jej. Umieść ją tak, abyś nie musiał do niej daleko sięgać. Zastanów się nad wykorzystaniem trackballa. Taka myszka znacznie mniej obciąża nadgarstek. Jeżeli korzystasz z tradycyjnej myszki stosuj podkładki pod nadgarstek (np. żelowe).

8. Kup sobie dobrą klawiaturę - dobrze wyprofilowaną, z dobrych materiałów, najlepiej z podstawką pod nadgarstki. Tzw. klawiatury ergonomiczne nie są wcale ergonomiczne (moja prywatna opinia oparta o doświadczenie). Zauważyłem, że ramiona, barki i kręgosłup są najmniej obciążone jeżeli stosuje się tradycyjną klawiaturę - nie łamaną. Dobre klawiatury można dostać już za niecałe 60 zł. Jeżeli klawiatura jest bez podstawki można ją dokupić (polecam żelowe).

9. Kup dobre krzesło, z regulacją oparcia na odcinku lędźwiowym kręgosłupa. Możesz też zastosować specjalne nakładki na oparcie. Dobrze jeżeli oparcia na

łokcie wyłożone są. miękkim materiałem - gąbką, pianką. Jeżeli nie stać cię na

9