Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Diplomatic law . Спасибо тем, кто реально помог...docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
224 Кб
Скачать
☆

12.Сыртқы қатынастар құқығының қайнаркөздерінің дуалисттік сипаты. Дуалистическая характеристика источников права внешних сношений

 

Право внешних сношений — это отрасль международного права, регулирующая отношения между государствами, а также между го­сударствами и другими субъектами международного права по поводу осуществления дипломатической деятельности.

Источниками права внешних сношений являются Венская кон­венция о дипломатических сношениях 1961 г., Венская конвенция о консульских сношениях, 1963 г., Венская конвенция о представитель­стве государств в их отношениях с международными организациями универсального характера 1975 г., другие международные документы как универсального, так и локального характера. К источникам права внешних сношений относятся также двусторонние соглашения между государствами и другими субъектами международного права.Например, часто государства заключают между собой консульские конвенции, в которых предусматривается больший объем иммунитетов и привилегий для консульских учреждений и их сотрудников, чем тот, который определен Конвенцией 1963 г.

Те области отношений, которые остались не урегулированными договорными нормами, регулируются относящимися к внешним сношениям обычными нормами международного права. Так, например, все вопросы дипломатического протокола и церемониала - нормы обычного права. Если какое-либо государство не участвует в многосторонних конвенциях по дипломатическому и консульскому праву, оно все равно должно придерживаться положений этих конвенций, поскольку они издавна были обычными нормами международного права.

Право внешних сноше­ний - одна из наиболее старых отраслей МП. Она являет­ся результатом дипломатической деятельности, которая возникла как совокупность официальных контактов между государствами в мирное время еще в глубокой древности.

Право внешних сношений включает в себя четыре взаимосвязанные части:

а) дипломатическое право;

б) право специальных миссий;

в) дипломатическое право в его применении к отношениям государств с межд. организациями или в рамках международных конференций;

г) консульское право.

Источниками права внешних сношений есть многочисленные международные договоры, как двусторонние, так и многосторонние, важнейшими из которых являются Венская конвенция о дипломатических сношениях 1961, p. Венская конвенция о консульских сношениях 1963, p. Конвенция о специальных миссиях 1969 г. и Венская конвенция о представительстве государств в их отношениях с международными организациями универсального характера 1975 г.,а также международные обычаи и внутреннее законодательство государств (например, количественный состав дипломатических представительств, полномочия органов государственной власти, которые вступают во внешние сношения, порядок ввоза предназначенных для дипломатических представительств предметов и освобождение их от всех таможенных сборов и т.д.).

Система права внешних сношений. Право внешних сношений - это единственная самостоятельная отрасль международного права, состоящий из таких четырех частей: дипломатическое право; право специальных миссий; дипломатическое право международных организаций; консульское право. В каждой из этих составляющих права внешних сношений есть общий предмет правового регулирования - официальная деятельность государств в международных отношениях за помощью соответствующих органов внешних сношений.

Дуалистическая теория ПВН:

Международноправовая наука в конце XIX века вы­двигает другую теорию соотношения международного и внутригосударственного права, так называемую дуалисти­ческую теорию. Если теория примата внутригосударствен­ного права была в период ее возникновения и развития теорией крайне правых кругов в юриспруденции, то дуа­листическая теория — теория представителей либерализ­ма, представителей так называемого позитивного направ­ления, характерного для науки международного права в период промышленного капитализма и отражающего в некоторой степени фритредерские тенденции во внешней политике государств, выступающих на мировой арене.

Дуалистическая теория была сформулирована и обос­нована в монографии немецкого юриста Триппеля «Меж­дународное и внутреннее право» (1899 год) '. . Согласно дуалистической теории международное и внутригосударственное право существенно отличаются друг от друга прежде всего по регулируемым ими отно­шениям. «Внутреннее право определяется самим собой, оно ограничивается территорией одного государства и ре­гулирует общие правовые отношения, которые возникают внутри государства между гражданами или государством и гражданами» 2. Международное право регулирует отно­шения между государствами как членами семьи народов. Дуалисты относят административное право, международ­ное частное право и такие институты как гражданство к внутригосударственному праву, а, например, институт открытого моря, нейтралитета и др.—к международному праву.Эта теория получает особое распространение после первой мировой войны, в период, когда державы-победи­тельницы навязывали побежденным странам неравноправ­ные договоры. Она являлась как бы средством защиты государств от кабальных отношений Версальской систе­мы. Не случайно, что эта теория нашла своих сторонников прежде всего среди юристов разгромленной Германии (например, Вальц, Ульман, Штурпп). Сторонниками ее являлись и Холд-Фернекк, Холл, Биндинг, Герсей и др.

Халықаралық

құқық пен ұлттық

құқық арақатынасы

Халықаралық

құқық пен  ұлттық құқық арақатынасы 

мәселесі өзінің маңыздылық деңгейіне 

байланысты көптеген  халықаралық 

құқық  мамандарының  ерекше назарында.

Халықаралық құқық  доктринасында 

халықаралық құқық пен ұлттық

құқық  арақатынасының  үш концепциясы 

қарастырылады: бір  дуалистикалық 

және  екі  монистикалық теория.

Дуалисттік 

теорияның беделді ұстанушылары

неміс халықаралық құқық заңгері 

Г. Триппель және оның итальяндық әріптесі 

Д. Анцилоттидің  пікірлері бойынша 

халықаралық құқық пен ұлттық

құқық «өзара жеке құқықтық тәртіптіліктен» 

тұрады

Монистикалық 

концепциялардың жақтаушылары  екі 

құқықтық жүйенің бірыңғайлығын 

танып, халықаралық құқық пен 

ұлттық құқықты  бір  құқықтық жүйенің 

құрамдас бөліктері ретінде қарастырады.

Халықаралық –құқықтық ойдың 

монистикалық бағыттылығы өз кезегінде 

екіге бөлінеді:1) ұлттық құқық басымдылығы 

концепциясы; 2) халықаралық құқық 

басымдалығы концепциясы

Бірінші

концепция XIXғ соңы- XXғ басында неміс заңгерлері

арасында кең таралған. Аталған концепцияның

негізінде Гегельдің мемлекет туралы

«жердегі абсолюттік билік» концепциясы

жатыр. Осыдан келе  оның ұлттық 

құқықты өзгертетіні ғана емес, сонымен

қатар халықаралық құқықты да өзгертетіні

тұжырымы шығады. Осы ойды жалғастыра

келе, заң ғылымдарының  аталған бағытының

белгілі өкілі А.Цорнның пікрі бойынша,

халықаралық құқық тек қана ұлттық құқық

ретінде болғанда ғана заңдық болып табылады.

Ұлттық 

құқық басымдылығы концепциясы XIXғ 

аяғы –XXғ басында Германияда  

таралған, себебі  бұл кезде  елдің

экономикасы көтеріліп, мемлекетке шикізат

шығарудың жаңа  нарықтары керек болды.

Бірақ буржуазиялық халықаралық құқық

неміс экспансиясының жолында тұрды. Осы

жағдай халықаралық сахнадағы неміс милитаризмін 

торетикалық жағынан  растау үшін ұлттық

құқықтың халықаралық құыққа қарағанда

басымдылық концепциясының  пайда болуына

себепші болды.

Екінші 

монистикалық теорияның,яғни, халықаралық 

құқық басымдылығы  концепциясының

ең беделді өкілі - австрийлік халықаралық 

құық заңгері Г.Кельзен. Қазіргі 

кезде осы концепция көптеген 

заңгер-ғалымдардың арасында кең 

таралған.

Кельзен 

өзінің  «құқықтың таза теориясының»

негізінде  мынадай тұжырымға 

келген: халықаралық құқықтық тәртіп

пен ұлттық құқықтық тәртіп арасындағы

арақатынас «ұлттық құқықтық тәртіп

пен корпорацияның ішкі нормалары 

арасындағы арақатынас»  сияқты болады.

Халықаралық

құқық пен ұлттық құқық арақатынасы  

заң ғылымында көп уақыт бойы

өзекті мәселе болған жоқ, себебі ғасырлар

бойы халықаралық құқық, яғни халықтар

құқығы, ерекше құқықтық жүйе ретінде 

қарастырылған жоқ. Орта ғасырларда

және жаңа заманда Еуропада халықаралық 

қатынастарды реттеген халықтар құқығынан 

басқа да құқық салалары болған.

Мысалы, атақты ағылшын заңгері У.

Блэкстон өзінің «Комментарии» атты

еңбегінде халықаралық құқықтан

басқа құқық салаларын атаған:

табиғи, құдайлық, римдік, канондық, саудалық,

теңіздік. Олар өз кезегінде халықаралық 

қатынастарды реттеп, ағылшын жалпы 

статуттық құқығы мен әділеттілік 

құқықтарын толықтырған. Мұнда құқықтық

реттеу мемлекеттердің құқықтары мен 

міндеттеріне емес, индивидтерге қатысты 

болды. Халықаралық құқық пен 

ұлттық құқықтың арақатынасы бойынша 

бірінші доктрина болып, XVIII ғ таралған,

белгілі британдық заңгерлер 

Мэнсфилд пен Блэкстон қолдаған инкорпорация

доктринасы болды. Аталған

теорияға сәйкес, халықаралық құқық нормалары

осы елдің құқығының бөлігі ретінде қарастырылып,

тікелей ұлттық құқық субъектілерімен

қолданды, құқықтық қорғау мен мәжбүрлеудің

ұлттық әдістерімен қаматамасыз етіледі.

Пайда болуының уақытына қарамастан, бұл

теория қазір де Британдық Достастық 

елдері мен Америка Құрама  Штаттары

мемлекеттерінде халықаралық дәстүрлі

құқыққа қатысты қоладанысын тауып жатыр.

Билік

бөлінісі теориясының пайда болуы 

мен тәжірибеде қолданылуына байланысты

Ұлыбританияда XIX ғ бірінші жартысында

трансформация теориясының пайда 

болуына әкелді. Трансформация теориясы

бойынша, халықаралық келісімдер ұлттық

деңгейде мемлекеттің аумағына тікелей 

әрекет ете алмайды. Халықаралық 

актілердің міндеттемелері орындалу үшін

парламент арнайы имплементация 

актісін шығару, яғни, халықаралық 

актінің мазмұнын ұлттық заңнамаға 

трансформациялауы керек.

Халықаралық

құқық пен ұлттық құқық – құқықтық

жеке жүйелер, олар өзара  байланыста

әрі өзара әрекеттесуде болады. Бір жағынан

қарасақ, бір құқықтық жүйенің екінші

құқықтық жүйеге қарағанда басымдылық

ұғымы қолданыла да, бола да алмайды, себебі

олар әр түрлі әлеуметтік қатынастарды

реттейді. Алайда,  халықаралық құқық

нормаларының мақсаты болып бүкіләлемдік

бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз

ету, адамның құқықтары мен негізгі бостандықтарын

қорғау,мемлекеттердің  әр түрлі салалардағы

ынтымақтастығын нығайту, басқаша айтқанда,

адамдардың жоғары құндылықтарға жетуін

қамтамасыз етеді, осыдан келе мемлекеттер

өздерінің конституциялық және ағымдық

заңнамаларыда халықаралық құқық нормаларының 

ұлттық құқық нормаларына қарағанда басымдылығын

жариялай алады. Бұл халықаралық құқық 

жүйесінің  ұлттық құқыққа қарағанда 

басымдылығын анықтау үшін емес, адамзат

өркениетінің жоғары құндылықтарына жету

және қорғау ісіндегі екі құқықтық жүйенің

күшін, мүмкіндігін  біріктіру мақсатында

жасалады.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]