27. 个 және 位 мөлшер сөздері.

个- әмбебап мөлшер сөз, бейтарап заттың класына нұсқауы, заттың жинақтық мағынасын білдіреді.мысалы:这 个叫苹 果;

位- адамдардың мөлшерін білдіретін мөлшер сөз және құрметті тұлғаларға жиі қолданылады. Мысалы: 两 位 老师

28.Қытай тіліндегі уақытты білдіру.

Уақытты білдіру:

1. 九点 , 十一点 Сағат 9 болды.

2. 九点分. Тоғыздан 5 минут кетті.

3. 九点十分. Тоғыздан 10 минут кетті.

4. 九点一刻. Тоғыздан 1 ширек кетті.

九点十五分. Тоғыздан 15 минут кетті.

5. 九点半. Сағат тоғыз жарым.

九点三十分. Тоғыздан отыз минут кетті.

九点二刻. Тоғыздан 2 ширек уақыт кетті.

6. 九点三刻. Тоғыздан 3 ширек уақыт кетті.

差一刻十点. Сағат онға 1 ширек уақыт қалды.

九点四十五分. Тоғыздан 45 минут кетті.

差十五分十点. Онға он бес минут қалды.

Уақыттық қатарлар:

1. 早上 / 早晨 Таңертең

2. 上午 Түске дейін

3. 中午 Түс кезі

4. 下午 Түстен кейін

5. 傍晚 Ақшам уақыты,кешке таман

6. 晚上 Кешкі уақыт

7. 夜里 Түнгі уақыт

Мысалдар:

我差一刻六点起床. Мен алтыға1ширек уақыт қалғанда ұйқыдан тұрамын

她八点半上课. Оның сағат сегіз жарымда сабағы басталады.

他五点回家. Ол сағат бесте үйге қайтады.

30) "才" үстеуінің қолданылуы.

"才" енді ғана.

қимылдың кеш не баяу болғанын білдіреді

1)"Енді ғана "Етістік алдындағы уақыт үстеуі

Мысалы: 消息才来到 ақпарат енді ғана түсті.

你怎麽才知道? неге сен енді ғана білдің?

2) "тек ғана,тек"Сан есім алдында

才两块钱 тек ғана 2 юань

我来了才十天 мен келгеніме тек 10-ақ күн болды

才一个人这样说 тек бір адам ғана осыны айтады

3)өте (мөлшер үстеуі, сын есім алдында)

才好看呢! өте адемі

№1．

Зат – 物品 wupin, (口- kǒu(род), 牛 niu(2) корова)

Калькулятор – 计算器 jìsuànqì ( - zhú(бамбук), )

Жеміс дүкені - 水果店(水- вода, )

Дәмді – 好吃

Пайдалану -

Қазақстан – 哈萨克斯坦

№2.

Жуырда:最近(zuìjìn), 耳- ěr(ухо), 斤- jìn(топор);

телефон:电话`(diànhuà), 电- diàn(электричество п.ф), 话- huà(разговор), 口- kǒu(род),

не:什么(shénme), 十-shí(10), 厶 - sī (личный с.ф),

кеш: 晚(wǎn), 日- rì (день, солнце п.ф), 上- shàng (начало, начать),

қолшатыр:雨伞(yǔsǎn),

неге: 为什么(wèishénme), 为- wèi(ради,для,за) , 人- rén(человек с.ф), 厶 - sī (личный с.ф),

№3

күн сайын -每天 (měitiān) 每 каждый,母 мать п.ф;

Отбасы – 家(jiā);

Сағат – 点(diǎn)灬huǒ-огонь ;

Кім – 谁(shuí) 讠 yán-речь, 隹zhuī -короткохвостая птица;

Бастау- 开始(kāishǐ) 开- открывать;

Бірге – 一起(yīqǐ).

№4

Жеміс 水果 shuǐguǒ (水 shuǐ вода п.ф, 果 guǒ фрукты )

Тұру 起 qǐ ( 走 zǒu жүру п.ф)

автокөлік 汽车 qìchē (车 chē көлік, 氵 shuǐ вода, 气 qì газ,пар)

бірге 一起 yīqǐ

жарайды 可以 kěyǐ

дос 朋友 péngyou (月 yuè месяц,луна)

№5

коцерт 音乐会 yīnyuèhuì (立 lì стоять с.ф.,音 yīn звук)

жас 岁 suì (山 shān гора п.ф, 夕 xī вечер)

шақыру 叫 jiào (口 kǒu)

ол 他 tā ер адамға айтылады

ол 她 tā әйел адамға айтылады (亻 rén человек с.ф,

也 yě тоже,также )

сау болыңыз 再见 zàijiàn (再 zài еще опять п.ф, 见 jiàn видеться,встречаться)

№6

Аяқталу –结束    jiéshù (нить (с.ф.), 口 [kǒu] –  рот(п.ф.)

 Жарым –半      bàn

 Қазір –现在      xiànzài (王 wáng Царь(п.ф.), 见     jiàn Видеться, встречаться (п.ф.)

Ұялы телефон –手机        shǒujī (手shǒu -Рука,  机     jī – Аппарат (техника), 木 [mù] – Дерево, 几     jǐ Сколько (до 10ти)

 Биыл –今年      jīnnián (  年     nián – Год (п.ф.)

№7.

Бала – 孩子

Кітап бөлмесі - 书房 shūfáng ( 书 shū книга 尸 shī труп 方 fàng квадратный метр,жеке бөлме,помещение)

Айтыңызшы – 请问 (请 qǐng пожалуйста 问 wèn спрашивать)

Өйткені – 因为 (大 dà большой )

哪儿 nǎr қайда

来 lái келу

№8.

8. Шақыру, атау – 称呼 [chēnghu] ( 禾hé – злак, Крышка,小 [xiǎo] – маленький; мелкий; небольшой,口 [kǒu] –  рот(п.ф.)

Сабақтас, одноклассник –同学 [tóngxué] (Крышка, 子 [zi] – Ребенок (с.ф.)

 Cөйлеу –说 [shuō] (讠 [yán] – Речь, язык)

Бірге –一起 [yīqǐ]

Банан -香蕉 [xiāngjiāo] (隹 [zhuī] – птица с коротким хвостом),  huǒ огонь

Үй тапсырмасы – 作业 [zuòyè] (作 [zuò] – делать)

№9.

жасай алу- 会(huì);

Бірдей- 一样(yīyàng);

Әке- 爸爸(bàba)父fù-отец, 巴bā-удав;

Жаман емес- 不错(bùcuò),钅jīn-металл п.ф;

Жұмыс- 事(shì);

Жұмысқа шығу- 上班(shàngbān) 上shàng-начало,начать п.ф.

№10.

Барлығы-都(dōu) , 土- tú (земля), 日- rì (день, солнце п.ф), көзілдірік:眼镜(yǎnjìng), 眼- yán(глаза п.ф)

мемлекет:国家(guójiā), 玉- yù(яшма), 口-ограда, 豕-shi(свинья),

ертең:明天(míngtiān), 天 tiān-(день п.ф)

Беті-қолды жуу – 洗脸

Нөл – 零

№11.

Барлығы-都(dōu) , 土- tú (земля), 日- rì (день, солнце п.ф), көзілдірік:眼镜(yǎnjìng), 眼- yán(глаза п.ф)

мемлекет:国家(guójiā), 玉- yù(яшма), 口-ограда, 豕-shi(свинья),

ертең:明天(míngtiān), 天 tiān-(день п.ф)

қазір:现在(xiànzài), 王 wáng(царь п.ф), 见- jiàn(видеться, встречаться),

алма:苹果(píngguǒ), сао-(трава).

№12.

жасай алу- 会(huì);

Бірдей- 一样(yīyàng);

Әке- 爸爸(bàba)父fù-отец, 巴bā-удав;

Жаман емес- 不错(bùcuò),钅jīn-металл п.ф;

Жұмыс- 事(shì);

Жұмысқа шығу- 上班(shàngbān) 上shàng-начало,начать п.ф.

№13.

8. Шақыру, атау – 称呼 [chēnghu] ( 禾hé – злак, Крышка,小 [xiǎo] – маленький; мелкий; небольшой,口 [kǒu] –  рот(п.ф.)

Сабақтас, одноклассник –同学 [tóngxué] (Крышка, 子 [zi] – Ребенок (с.ф.)

 Cөйлеу –说 [shuō] (讠 [yán] – Речь, язык)

Бірге –一起 [yīqǐ]

Банан -香蕉 [xiāngjiāo] (隹 [zhuī] – птица с коротким хвостом),  huǒ огонь

Үй тапсырмасы – 作业 [zuòyè] (作 [zuò] – делать)

№14.

Дос朋友 [péngyou] (月 [yuè] – месяц, луна) 

Сабақтас, одноклассник –同学 [tóngxué] (Крышка, 子 [zi] – Ребенок (с.ф.)

оқу – 读 [dú] (讠 [yán] – Речь, язык)

Бірге –一起 [yīqǐ]

 Банан -香蕉 [xiāngjiāo] (隹 [zhuī] – птица с коротким хвостом,  huǒ огонь)

 Алмұрт  梨子 – [lízǐ] ( 木 [mù] – дерево,刂 [dāo] – нож (с.ф.),   子 [zi] – Ребенок (с.ф.))

№15.

коцерт 音乐会 yīnyuèhuì (立 lì стоять с.ф.,音 yīn звук)

жас 岁 suì (山 shān гора п.ф, 夕 xī вечер)

шақыру 叫 jiào (口 kǒu)

ол 他 tā ер адамға айтылады

ол 她 tā әйел адамға айтылады (亻 rén человек с.ф,

也 yě тоже,также )

сау болыңыз 再见 zàijiàn (再 zài еще опять п.ф, 见 jiàn видеться,встречаться)

№16.

音乐 музыка Yīnyuè (音 yīn звук, 立 lì стоять)

老师 lǎoshī оқытушы (土tú земля, 巾 jīn платок)

称呼 chēnghu шақыру (禾 hé злак)

他 tā ол ер адам, 她 ол әйел адам (也 yě тоже)

5) 请使用 қолдану

№17.

Аяқталу –结束    jiéshù (нить (с.ф.), 口 [kǒu] –  рот(п.ф.)

 Жарым –半      bàn

 Қазір –现在      xiànzài ( 王 wáng Царь(п.ф.),  见     jiàn Видеться, встречаться (п.ф.)

 Ұялы телефон –手机        shǒujī ( 手shǒu – Рука,  机     jī – Аппарат (техника),  木 [mù] – Дерево,  几     jǐ Сколько (до 10ти)

 Биыл –今年      jīnnián (年     nián – Год (п.ф.)

№18.

күн сайын -每天 (měitiān) 每 каждый,母 мать п.ф;

Отбасы – 家(jiā);

Сағат – 点(diǎn)灬huǒ-огонь ;

Кім – 谁(shuí) 讠 yán-речь, 隹zhuī -короткохвостая птица;

Бастау- 开始(kāishǐ) 开- открывать;

Бірге – 一起(yīqǐ).

№19.

Жуырда:最近(zuìjìn), 耳- ěr(ухо), 斤- jìn(топор);

телефон:电话`(diànhuà), 电- diàn(электричество п.ф), 话- huà(разговор), 口- kǒu(род),

не:什么(shénme), 十-shí(10), 厶 - sī (личный с.ф),

кеш: 晚(wǎn), 日- rì (день, солнце п.ф), 上- shàng (начало, начать),

қолшатыр:雨伞(yǔsǎn),

неге: 为什么(wèishénme), 为- wèi(ради,для,за) , 人- rén(человек с.ф), 厶 - sī (личный с.ф),

№20.

Не:什么(shénme), 人- rén(человек с.ф), 厶 - sī (личный с.ф), калькулятор:计算器(jìsuànqì), -zhú(бамбук) ,

ағылшын тілі:英语(yīngyǔ), сао-(трава), 五- wǔ(5),

дәмді:好吃(hǎochī), 女- nǚ(женщина)

пайдалану:用(yòng),

Қытай:中国(zhōngguó), 中-zhong(середина п.ф), 玉- yù(яшма), 口-ограда.

№21.

мынау- 这(zhè) 文wén-письменный язык;

Кітап – 书(shū);

Алмұрт –梨子 (lízǐ);

Дәмді- 好吃(hǎochī),nǚ(женщина);

Пайдалану- 用(yòng);

Аты-жөні- 名字(míngzì) 口- kǒu(род), 夕- xī(вечер) .

№22.

жуырда 最近 zuìjìn (耳 ěr ухо, 斤 jīn топор)

телефон 电话 diànhuà (电 diàn электричесто п.ф,

话 huà разговор,говор, 讠 yán речь,язык п.ф)

дос 朋友 péngyou (月 yuè месяц,луна)

түске дейін 上午 shàngwǔ ( 上 shàng начать,начало)

аға 哥哥 gēge

кім 谁 shuí (隹 zhuī птица с коротким хвостом)

№23.

Жоқ - 不

Отбасы – 家(jiā);

Сағат – 点(diǎn)灬huǒ-огонь ;

Кім – 谁(shuí) (讠 yán-речь, 隹zhuī -короткохвостая птица);

Бастау – 开始 (开- открывать;)

Минут - 分

№24.

Бес - 五

Келу - 来

автокөлік 汽车 qìchē (车 chē көлік, 氵 shuǐ вода, 气 qì газ,пар)

бірге 一起 yīqǐ

Жарайды – 可以

қай - 哪

№25.

音乐 музыка Yīnyuè (音 yīn звук, 立 lì стоять)

老师 lǎoshī оқытушы (土tú земля, 巾 jīn платок)

称呼 chēnghu шақыру (禾 hé злак)

他 tā ол ер адам, 她 ол әйел адам (也 yě тоже)

请使用 қолдану

№26

Бастау –开始      kāishǐ ( 开открывать (п.ф.), 口 [kǒu] –  рот(п.ф.),   厶     sī – личный

Минут –分   fēn (刀     dāo Нож (п.ф.)

Қазір –现在      xiànzài ( 王     wáng Царь(п.ф.),  见     jiàn Видеться, встречаться (п.ф.)

 Ұялы телефон –手机    shǒujī (手shǒu – Рука,  机     jī – Аппарат (техника), 木 [mù] – Дерево,  几     jǐ Сколько (до 10ти)

 Анау –那  nà (阝  yì Город (с.ф.)

№27.

.Іні 弟弟   dìdi (弓     gōng лук (с.ф.)

 Кітап бөлмесі书房   shūfáng (书     shū – Книга (п.ф.),  尸 shī – Труп, 方     fāng  Кв.м.,   房     fáng Бөлме, помещение

 Айтыңызшы请问     qǐngwèn ( 请     qǐng Пожалуйста,  问     wèn Спрашивать, узнавать)

 Өйткені因为     yīnwèi (大  dà большой, 口 ограда,  为     wèi ради, за)

 Кім谁       shuí (隹 [zhuī] – птица с коротким хвостом, 讠 [yán] – Речь, язык)

 Бару去    qù (土   tǔ земля, 厶     sī – личный

№28.

Дос朋友 [péngyou] (月 [yuè] – месяц, луна) 

Сабақтас, одноклассник –同学 [tóngxué] (Крышка, 子 [zi] – Ребенок (с.ф.)

оқу – 读 [dú] (讠 [yán] – Речь, язык)

Бірге –一起 [yīqǐ]

 Банан -香蕉 [xiāngjiāo] (隹 [zhuī] – птица с коротким хвостом,  huǒ огонь)

 Алмұрт  梨子 – [lízǐ] ( 木 [mù] – дерево,刂 [dāo] – нож (с.ф.),   子 [zi] – Ребенок (с.ф.))

№29. Сөйлеу-说(shuō),

бірдей-一样(yíyàng),

әке:爸爸(bàba), 巴- bā(удав),

жаман емес:不错(búcuò), 不-bú(жоқ), 钅-jīn(металл п.ф), қытай тілі:汉语(hànyǔ), 水 –shuǐ(вода с.ф), 又-yòu(ладонь с.ф), 五- wǔ(5),

Ресей:俄罗斯(éluósī), 人- rén(человек с.ф), 㧴- wǒ(мен), 夕- xī(вечер), 斤- jìn(топор).

№30.

Қытай-中国(zhōngguó) 中-zhong(середина п.ф), 玉- yù(яшма), 口-ограда.

Көзілдірік- 眼镜(yǎnjìng) ), 眼- yán(глаза п.ф);

Мемлекет- 国家(guójiā) 玉- yù(яшма), 口-ограда, 豕-shi(свинья);

Ертең- 明天(míngtiān) 天 tiān-(день п.ф);

Сөйлеу- 说(shuō);

Қырғызстан- 吉尔吉斯斯坦(jíěrjísīsītǎn), 斤- jìn(топор).