Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Жалпы психология пәні дайын билеттер.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
69 Кб
Скачать
☆

1. Ойын. 2. Оқу. 3. Еңбек.

/с - әрекет ңүрылымы:

Мотивтер — адамның іс - эрекетке yjwjj

Мақсаты - сол іс-әрекетгің болаи санада болжау және алдын - ала бейнелеудіі

Әрекет — жай бір міндетті іске асыруға қажет болған біршама біткен іс - әрекеттің эрбір элементі.

Ton деп - екі немесе оданда көп адамдар жиынтығын аіггамыз. Жеке адам ез емірінде басқа адамдармен тікелей қарым - қатынаста болып өзінің элеуметтік мэнін жұзеге асырады. Бүл карым - қатынас бір - бірімен тығыз байланысты топтарда болады.

Топтар классификациясы: шағын жэне бастапқы топтар, шартты жэне нақты топтар, формальды және формалъды емес топтар, референт (эталон, үлгі) тобы.

Біршама түрақты, күрамы жағынан көп емес, мүшелері бір -бірімен тікелей қатынас жасай отырып, ортақ мақсатқа ^мтылған адамдардың бірлестігі шаган топ деп аталады.

Бүл басқаша айтқанда бастауыш топ, немесе қатынас жасаудың бірінші кезеңі больтп табылады. Бастапқы топ шағын топ болып кала отырып, дербес қауымда бола алады.

ПІартты жэне накты топтар. Адамдардың тек қағаз жүзінде ғана бар қауымдастыгы шартты топ деп аталады. Накты топ -адамдардың бір - бірімен өзара карым — қатынас жэне байланыс жасай отырып, алдарына қойған мақсат, міндеттерін орындауга жүмылған, өмір сүріп түрған бірлестігі.

Формальды(ресми) және формальды емес(ресми емес) топтар. Формальды(ресми) топ штат кестесі, устав және басқа да ресми кұжаттар негізнде қүрылады. Формальды емес (ресми емес) топ, ұнату көзкарас бірдейлігі, сенім жақындығы, жекеленген адамдардың беделін, білгірлігін тану сияқга психологиялық мотивтер бірлігі негізінде пайда болады. Мүндайда ресми құжаттардың күші жүрмейді.

4. Референт (эталон , үлгі) тобы - деп көзқарас, талаптары үлгі болып саналатын ақиқат өмір сүруші немесе киялдағы топ айтылады.

Топтардың даму деңгейі: ассоциация - топтың қалыптаса бастауы, ал корпорация адамдардың өзімен - өзі түйық бірлестігі.

¥жым - адамдардың әлеуметтік қауымдастығыньщ ең жоғары формасы. Ұжым - ол қоғамға пайдалы қызметте ортақ мақсатқа жұмыла еңбек ететін және психологиялық түрғыда топтасқан адамдар тобы. ¥жым - негізгі және контактілі топтардың ұжымдардың бірігуі. Мысалы: студснттер топтары контактілі, ал факультет негізгі үжым деп қарауға болады.

Қарым - цатынас, адамдардың және жануарлардың өмір сүру бейнесін байқауға екі жақты көріністерді береді. 1) табигатпен эртүрлі контактіге ену. 2) тірі жандармен контактіге ену. Бірінші контактісі - іс - әрекет, екішісі тірі организмдер бір - бірімен контактіге енуде ақпараттарды жеткізумен айналысады, бүл қарым - қатынас деп аталады. Қарым - қатынас тірі жанның бәріне тән. Адамыың карым -қатынастары өзгеше болуда: 1) саналы түрдегі іс - эрекет, 2) сөйлеу әрекеті.

Қарым - қатынастар келссі аспектілерге бөлінеді: Мазмүны - адамдар арасындағы біріне - бірі жеткізілетін ақпараттар.

Талап - мақсаты - қарым - қатынас не үшін жүзеге асырылатынын нақгылайды.

Қүралдары - карым - қатынаста болуда ақпараттарды жеткізуге арналған кодтар.

Қарым - қатынас түрлері: биологиялық, элеуметгік, мотивациялық, когнитивтік, іс - эрекеттік, коммуникативті, интерактивті, перцептивті, кондиционды, вербальді, вербальсіз, іскерлік жеке адам аралык, тікелей (табиғи контакт), қосымша және жаппай, конфликтілер болып бөлінеді.

Конфликт - адам өмірінің барлық жағын қамтиды. Кейбір жағдайда конфликтіге қатысушыларды тікелей немесе жанама қатысушылар деп екіге беледі: Бірінші өздерінің қызығушылыгына байланысты конфликт туғызушы жэне дамытушы. Екінші конфликт барысын азайтуға және токтатуға себепші болуы мүмкін. Кейбір жағдайда үшінші жағы болады. Конфликтіде екі жақты қолдаушы болады, суъбектілер жэне қатысушылар әртүрлі күште, статуста, рангте бола алады.

Конфликттің шыгуы, оның түрлері және тзсілдері. Қабылданған жэне анықгалған жағдай, анализдік жағдайда жэне бейнелеуіштерде басты категорияларды колдану. Туындап отырған жағдайдың проблемалық аудандағы категориясы оның құрылымдық жэне динамикалық кескіндемесіне енгізіледі. Жағдайлардың кү-рылымдық кескіндемелеріне төмеидегідей келесі компонентгер кіреді. Конфликтіге қатысушылар оның қолайлылығы (басталуы жэне аякталу деңгейі) пэндік (объект) конфликтіге қатысушылардың қозғалысы конфликтінің шешімі не қорытындысы.

Динамикалық жағдайда туған конфликт осы жағдайдың туу себебін карастырады жэне сол негіздерде сұрактарға жауап алады, конфликтте нелер болады (процестер, эр түрлі жағдайда туьгадаған қү_былыстар) жэне ол қалай жүргізіледі (осы процесті жалғастырушылар). «Өз бетінше», «нақты» жүйелі білімі, қызметі жағынан қатысушылардың құрамына енетіндер компоненттердің болуы, оның шығармашылығында (сыртқы бейнелік жағдайлары), оның «бастапқы» түрде жүйеге енгізілуі. Конфликтілік процестің өзара байланысы жэне олардың корытындысы. Басты конфликтінің элементі болып дұрыс бағалау жэне бағалауда сырт адамның қатысуы.

Кинфликттіц түрлері және психологиялың багыты мен оның түсіндірілуі.

Ішкі өзара конфлшт.

Жалпы ішкі өзара конфликтіні тенденциялык зерттеу жеке тұлғаны конфликте қатыстылығының деңгейін анықтап мотивациялық көрінісі, өз ортасында немесе өзгеше жеке басының білімділігі, оның конфликтіні шешуге өздігінен бағытталуы, жаңа перспективалық түсініктердің ашылуы.

Ерекше персональды (дара, жеке) конфликт. Алғашқы теориялық бейнелеу мен экспериментті зерттеу ерекше персональды конфликтіге негізделуі, оның куәландырылған адамның талап ету контекстіне катысты болады. Ситуациялық жағдайда ерекше персональды конфликтіні зерттеп, ерекшелеу бэрінен бұрын М.Дойчанын, жүмысына қатысушылардың байланыстық сипатта бейнелеиуі. Кейбір оқу жағдайында ерекше персональды конфликтінің тууы. Отбасылық жэне еңбекке қатысуындағы ортага негізделеді.

Ton аралық конфликтілер.

Ton аралық конфликтіні түсіну өз ішінде үш басты қатыстыққа бөлінеді: ынталандыру, ситуациялық жэне байланыстык. Басгы конфликтінің бөлінулері. Ынталандыру сэйкестіктеріне мынадай қатынастықтар топ аралық байланыс қарым-қатынас, сондай-ақ топ аралық өштесу, кектесу топ аралық тен деңгейлік пен топ аралык байланыс қарым-қатынас, және тағы басқа бүның бәрі топтық ішкі өз проблемалары болып табылады. Ынталандыру деңгейіне сэйкес келетін жұмыс түрлері, соның ішінде ең біріншіден Л.Берковицаның