- •Қазақстан республикасының білім және ғылым министрлігі қазақ гуманитарлық заң университеті
- •«Бухгалтерлік есеп »
- •Мазмұны
- •2. Пәннің бастапқы реквизиттері:
- •3. Пәннің жалғастырушы реквизиттері:
- •Семинар сабағының тақырыптық жоспары
- •Пән бойынша осөж тапсырмаларын орындау кестесі
- •Әдебиеттер тізімі
- •«Бухгалтерлік есеп қағидалары» пәні бойынша емтихан сұрақтары
«Бухгалтерлік есеп қағидалары» пәні бойынша емтихан сұрақтары
Бухгалтерлік есептің ұлттық стандарттары
Қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттары
Қаржылық есептілік элементтері. Оларды тану мен бағалау
Бухгалтерлік баланс және оның құрылымы.
Бухгалтерлік баланстың түрлері
Баланста шаруашылық операциялар туғызатын өзгерістер.
Шоттар және олардың құрылымы, шоттарды жабу тәртібі.
Екі жақты жазу және шоттар корреспонденциясы.
Жалпылаушы және талдамалық шоттар.
Шоттардың сыныптамасы.
Типтік шоттар жоспары.
Бухгалтерлік құжаттар, олардың мақсаты мен жіктелуі.
Түгендеу және оны жүргізу тәртібі
Есеп тіркелімдері
Есеп нысандары және оның түрлері
Есеп нысандарының ерекшеліктері
Бухгалтерлік жазулардың қатесін түзету тәсілдері.
Есеп саясаты туралы түсінік және оның мәні мен маңызы
Есеп саясатының құрылымы
Материалдық емес активтерді түсінігі
Материалды емес активтерді тану критерий
Материалды емес активтерді жіктеу және олардың сипаттамасы.
МЕА бастапқы тану және бағалау
Материалды емес активтер қозғалысының есебі
Материалдық емес активтер есебін ұйымдастыру
Материалдық емес активтердің амортизациясы
Міндеттемелер туралы түсінік
Міндеттемелердің бағалануы және жіктелуі.
Жабдықтаушы және мердігермен есеп айырысу есебі.
Жабдықтаушы және мердігермен есеп айырысуда қолданылатын бухгалтерлік бастапқы құжаттар
Салықтар есебі.
ҚҚС салығын бухгалтерлік есепке алу
Жеке табыс салығын бухгалтерлік есебі
Дивидендтер бойынша есеп айырысулар.
Алдағы кезең табыстарының түсінігі
Алдағы кезең табыстарының есебі
Өзге де несиелік қарыздар.
Еңбекке ақы төлеу бойынша персоналдармен есеп айырысу есебі
Еңбекақыны түрлері
Еңбек ақы нысандары мен жүйелері
Еңбекақы есебін құжаттау
Меншікті капиталдың қалыптасу тәртібі.
Серіктестіктердегі меншікті капиталдың есебі.
Қаржылық есептіліктің түсінігі және маңызы
Қаржылық есептіліктің құрылымы мен құрамы
Қаржылық есептіліктің нысаны
Қаржылық есептіліктің элементтері
Қаржылық есептіліктің тұтынушылары
Қаржылық есептіліктің сыртқы тұтынушыларының мүддесі
Қаржылық есептіліктің ішкі тұтынушыларының мүддесі
Бухгалтерлік баланстың сипаты мен маңызы
Баланстың құрылымы және оның баптары
Кіріс және шығыс туралы есептіліктің маңызы мен сипаты
Кіріс және шығыс туралы есептіліктің құрылымы
Капитал есебінің сипаты мен маңызы
Капитал есебінің құрылымы
Ақша қаражаты қозғалысының есебі
Ақша қаражаты қозғалысының есебінің құралымы
Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлiк есептiң заңнамалық және нормативтiк реттелуi.
Шағын кәсіпкерлік субъектілерінде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру ерекшеліктері.
Орта кәсіпкерлік субъектілерінде бухгалтерлік есепті ұйымдастыру ерекшеліктері.
Ірі кәсіпкерлік субъектілері мен жария ұйымдарында бухгалтерлік есепті ұйымдастыру ерекшеліктері.
Ұлттық қаржылық есептілік стандарттарын қолдану аясы.
Есеп жүйесiнiң стандартталуы: қазақстандық және халықаралық тәжiрибе.
Бухгалтерлiк есептiң тұжырымдары мен қағидалары.
Бухгалтерлiк есеп үрдiстерiн ұйымдастырудың есептiк циклы.
Бухгалтерлiк ақпаратты пайдаланушылар және бухгалтерлiк есеп жүйесiнiң негiзгi құрылымдары.
Бухгалтерлiк құжаттарды сақтау тәртiбi мен әдiстерi.
Қазiргi кезеңде түгендеудi жүргiзу ерекшелiктерi.
Кәсiпорынның есеп саясатын құру.
Материалдық емес активтер қозғалысының есебi.
Негiзгi құралдардың қозғалысының есебі және олардың амортизациясы.
Дебиторлық борыш есебi.
Негізгі құралдардыбағалау мен қайта бағалаудың есебі.
Негiзгi құралдарды жөндеудiң есебi.
ТМҚ-дың қозғалысының есебi және оларды түгендеу.
Сатып алушылар және тапсырыс берушiлермен есеп айырысу есебi.
Халықаралық ережелерге сәйкес ТМҚ бағалау әдiстерi.
Есеп беруге тиiстi тұлғалармен есеп айырысу есебi.
Күмәндi қарыздар бойынша резерв құру әдiстерi мен олардың есебi.
Меншікті капитал есебі.
Ағымдық активтер есебі.
Ағымдық банк шотындағы операциялардың есебi.
Валюталық шот операциялары есебiнiң ерекшелiктерi
Ұйым капиталының сипаттамасы және оның есебi.
Резерв түрлерi мен оның есебiнiң ерекшелiктерi.
Мердiгерлер мен жабдықтаушылармен есеп айырысу есебі.
Қаржылық есептiлiк құрамы мен олардың сипаттамасы және оның элементтерi.
Бухгалтерлiк баланс, оның түрлері, шектеу ерекшеліктері және оны құрылу тәртiбi.
Ақша қозғалысы туралы есеп: құрылымы, мазмұны және құру әдiстерi.
Меншiк капиталындағы өзгерiстер туралы есеп беру: құрылымы мен мазмұны.
ГЛОССАРИЙ
Ағымдағы шығын нормасы - өндірістің жоспарланған тиімділігін қамтамасыз ететін аз уақыт аралығындағы шығын.
Азаймалы шығын - өзгермелі шығындардың әр түрлілігі. Шығынның өсу қарқыны ұйымның іскер белсенділігінің өсу қарқынынан бәсең болады.
Айналымдылық коэфиценті – материалдар тобының қорларына жұмсалған күрделі қаржының орташа сомасын ТМҚ (тауар материалдар құндылықтар) осы тобының қорын ұстауға кететін жыл сайынғы жалпы шығын соммасына бөлу арқылы алынатын шама.
Ақпарат – белгілі бір пән туралы білімізді кеңейтетін фактрлер, деректер, қадағалау.
Ақпараттық есеп беру – Кәсіорынның басшыларына бөлімшелеріне болған оқиғалар туралы хабарлайды. Сұрау салу бойынша жасалады.
Амортизация – тозу дәрежесіне қарай еңбек құралының құнын осы құралдың көмегімен өндірілетін өнімге біртіндеп көшіру процесі.
Ауқымды база – шығын өзін белгілі бір түрде көрсететін әрі нақты білінетін тенденциясы болатын ұйымның іскер белсеңділігінің белгілі бір кезеңі.
Ауытқу – алдын ала белгіленген нормативтер немесе сметалық деректер мен нақтының арасындағы арифметикалық айырмашылық.
Аяқталмаған өндіріс – технологиялық ерекшеліктің күшімен белгілі бір сәтте дайын өнімге айнамаған өндірістік ресурствр шығыны
Базистік стандарттар – жылдың басында белгіленіп , жыл бойы өзгеріссіз қалады.
Бақыланбайтын шығын – басқару субьектісінің қызметіне қатысты болмайды.
Бас (жалпы) бюджет (смета) – барлық ұйымның қызметін қамтитын қаржылық құжат.
Ақша механизмі - ақша жиынындағы өзгерістер арқылы экономикаға ықпал ету тәсілі.
Аудармалы вексель (тратта) – вексельде көрсетілген соманы белгілі бір уақытта алғашқы вексельді ұстаушыға (ремитентке) төлеу туралы үшінші бір тұлғаға (трассатқа) вексель берушінің (трассанттың) еш нәрсемен негізделмеген ұсынысын (бұйрығы) сипаттайтын вексель.
Бөлінбеген пайда- акциялар бойынша дивидендті төленшгеннен кейін және резерівтік қорға аударғаннан қалған пайданың бөлігі.
Валюта биржасы – шетел валютасымен валюталық операцияларды жүзеге асыратын, сұраныс пен ұсыныс негізінде ұлттық валютаға қатысты шетел валюталарының ағымдағы бағамын белгілейтін ұйым.
Вексель – белгілі бір соманы алдын ала келісілген мерзімде және белгіленген жерде төлейтіндігі туралы борышқордың қарыздық міндеттемесі.
Вексель дисконты – 1) қызмет ету мерзімі аяқталғанға дейін вексельді номиналдан төменгі бағамен сатып алу; 2) вексельдерді есепке алу барысында банктердің алатын есепке алу пайызы.
Есеп айырысу балансы – елдің шетелге қатысты талаптары мен міндеттемелері.
Жай вексель (соло) – вексельді ұстаушыға вексельде көрсетілген соманы белгілі бір уақытта немесе талап етуге байланысты төлеу туралы вексель берушінің еш нәрсемен негізделмеген міндеттемесін сипаттайтын вексель.
Жинақ кассасы – жинақ салымдары түрінде халықтың ақшалай қаражаттарын тартатын және оларға пайыз төлейтін несиелік мекеме.
Инфляция – бұл бағаның өсуінен, тауарлар тапшылығынан және тауарлар мен қызметтер сапасының төмендеуінен туындайтын ақшаның құнсыздануы, сондай-ақ оның сатып алу қабілетінің төмендеуі.
Коммерциялық несие – бұл қарыз берушінің қарыз алушыға қарызға беріген тауары.
Коммерциялық банк – бұл ерекше өнім шығарумен айналысатын кәсіпорын немесе қолма-қол және қолма-қолсыз ақшада төлем айналысын реттеуді жүзеге асыратын ақша –несие институты.
Кредиттік карточка –оның эмитенті мен карточка иесі арасындағы келісімшартқа сәйкес –несиелік көлемінде тауарлар мен қызметтер үшін төлемді жасауға не қолма-қол ақша алуға арналған карточка.
Куәләндырылған чектер – бұл банктің шоттағы қаражаттың барлығын чектер арқылы куәландыруы.
Қаржылық (банктік)вексель – белгілі бір ақша сомасын қарызға беруден туындайтын қарыздық міндеттеме.
Қаржы лизингі – бұл уақытша пайдалануға берген лизинг затының мерзімі ішінде өзінің толық амортизациялық құның төлеп шығуымен немесе өзін-өзі өтеуімен байланысты ұзақ мерзімді лизинг.
Қазыналық вексель – бұл мемлекеттік бүджет тапшылығын жабу мақсатында шығарылған, оның қарыздық міндеттемесі.
Қолма-қолсыз ақшалар – чектер, пластикалық карточкалар электрондық аударымдар көмегімен пайдаланылатын клиенттердің шоттардағы сақтаған ақшалар (депозщиттер)
Қолма – қолсыз ақшалармен есеп айырысу – бұл ақшалай қаражаттарды төлеушілер мен алушылардың шоттарына байланысты жазбаша түрде жасалатын ақшалай есеп кайырысулар.
Ломбардтар – бұл жылжитын мүліктерді (өтімді активтерді) кепілге ала отырып, қысқа мерзімге ссудалар беретін несиелік мекеме.
Ломбардтық несие – тез іске асатын бағалы заттарды немесе бағалы қағаздарды кепілге алып берілетін несие.
Лизинг – бұл лизинг берушінің (жалға берушінің) өзіне тиесілі құрал-жабдықтарды, машиналарды, ЭЕМ, ұйымдастыру техникаларын, өндіріске, сауда-саттыққа және қоймаға арналған құрылғыларды лизинг алушыға (жалгерге) лизингтік төлем төлеу шартымен, белгіленген мерзімге пайдалануға беруін қарастыратын жалға беру шарты.
Маусымдық несие – жабдықтаушының қаржыландыру уақыты мен түсімді алу мерзімі арасындағы уақыт бойынша алшақтықты жабуға арналған несие.
Мерзімді депозит – белгілі мерзімі бар және тұрақты пайыз төленетін, сол сияқты алдын ала алуға шек қойылатын салым.
Несиелік ақшалар – тауар өндірісінің дамуымен, яғни тауарларды сатып алу және сатудың уақытын кешіктіріп төлеуге (несиеге) берілуімен байланысты пайда болған ақшалар.
Несие жүйесі – жалпы банктердің (ұлттық және коммерциялық) және банктік операциялардың жекелеген түрлерін жүзеге асыратын банктік емес мекемелердің жиынтығы
Несиелік одақтар – бұл белгілі бір жеке тұлғалардан немесе ұсақ несиелік мекемелерден ұйымдастырылатын несиелік кооперативтер.
Студенттің білімін бағалау шкаласы
№ |
Бақылау түрі |
Бағалау (%) |
1 |
Дәріс сабағына қатысуы |
20% |
2 |
Семинар сабағына қатысуы |
20% |
3 |
Семинардағы белсенділік |
20% |
4 |
СӨЖ тапсырмасын орындау |
10% |
5 |
ОСӨЖ тапсырмасын орындау |
10% |
6 |
Аралық бақылау тапсырмасын орындау |
10% |
7 |
СҒЖ |
10% |
8 |
БАРЛЫҒЫ |
100% |
Ескерту:бақылау түрі оқытушының өзімен қарастырылады. Қорытынды бақылау - емтихан. Студенттерге ұсынылған тестілік тапсырмалар саны-30.
Пайыздық көрсеткіш пән бойынша қорытынды бағамен анықталады:
Қ% = _Р1_+Р2_
2* 0,4+Е*0,6
Мұндағы: Р1- бірінші шептік бойынша пайыздық көрсеткіші
Р2- екінші шептік бойынша пайыздық көрсеткіші
Е- емтихан бағасының пайыздық көрсеткіші
Сандық эквивалент ( Иц) Қс., %-дық көрсеткіш бойынша қорытынды бағаға ауыстырылады, қорытынды баға шкаласы көрсетіледі
Пән бойынша студенттің жалпы бағасы
Әріптік жүйе бойынша бағасы |
Сандық эквива лент баллы |
%-тік мазмұны |
Дәстүрлі жүйе бойынша бағасы |
А А- |
4,0 3,67 |
95-100 90-94 |
өте жақсы |
В+ В В - |
3,33 3,0 2,67 |
85-89 80-84 75-79 |
жақсы |
С+ С С- Д+ Д |
2,33 2,0 1,67 1,33 1,0 |
70-74 65-69 60-64 55-59 50-54
|
канағаттанарлық |
F |
0 |
0-49 |
канағаттанарлықсыз |
