31. Жанрава-стылёвы дыяпазон прозы Багдановіча.

Падзвіжніцкая дзейнасць Б. адыграла выключную ролю у фарміраванні ідэйна-эстэтычных асноу новай бел.Літ. Паэт стау заканадауцам адмысловага, асобнага культурнага архетыпу, прадэманстраваў сапраўдны еўрапейскі густ, выялікую культуру творчасці.Пад час творчасці Б.спачатку пануюць у мастацтве спачатку мадэрнізм, пасля барока. Навізна бел.мадэрнізму была не у радакальным абнауленні топікі, вобразнай сістэмы, а у насычэнні традыцыйнай топікі новай энэргіяй пачуцця.Варта звярнуць увагу і на тое, што выкарыстанне міфалагічных, наыват містычных вобразау адбылося не толькі у якасці літ.прыёму або сродку мастацкага абагульнення.. Міфалагізм – важнейшы кампанент эСтэтыкі міфалаггізму. Бел.мадэрнізм першапачаткова узбагаціў сабе міфалагічнай традыцыяй. Міф пераплаўляецца у літ-ны твор.У адрозненні ад еурапейскага бел.мадэрнізм у меньшай ступені з’яўл.формай адмаўлення, адмежавання ад цывілізаца хутчэй сведчыў аб прыналежнасці і далучэнні да культурных здабыткаў чалавецтва. Мадэрнізм быў гістарычнай неабхлонасцю., адным з спосабаў выхада нац.літ-ры на новыя эстэтычныя дагляды, прарывам да сусветнай мастацкай культуры.

32. Праблема красы у эстэтыцы Багдановіча.Эстэтычная аснова творчасці Б. наўпрост звязана з пошукамі гармоніі . Прынцып апаланізму – эстэтычнае крэда. У эстэтыцы бел.мадэрнізму катэгоря прыгажосці, красы мае вялікую значнасць і актуальнасць. Яна з’яўл.сродкам пазнання, выражэння творчых адносін.Б. стаў заканадаўцам новай плыні у літ-ры, я кая атрымала назву “чыстай красы”.Прыэм эстэтызацыі хараства, красы быў ўласцівы не толькі для паэзіі Б. – гэта была з істотных адзнак мадэрнісцкай і шырэй – адраджэнскай літ-ры. Красата есць тая іпастаць абсалюту, якая найбольш поўна заключае у сабе патэнцыі рэалізму. Толькі праз абагаўленне красы яны бачылі шлях адраджэння духоўнага патэнцыялу нацыі.

Па меры развіцця мастацкай і філасоускай думкі памежжа стагодзяў ідэя пераутваральнай ролі красы набывала ўсё большую сац.афарбоўку. Важна подкрэсліць, што гэтая сацыяльнасць не была напрмую звязана з ідэяй сацыяльнага пераўладкавання грамадства, - апошняя была , хутчэй, натуральным завяршэннем пазітывісцкіх ідэй. Сімпатычным выглядае у гэтай сувязі тое, што багдановічаўская чыстая краса – гэта таксама з вобласці новага, суб’ектывісцкага, гэтав адзнака самацэннасці мастацкай творчасці увогуле.

34.35. Багдановіч – крытык і даследчык літаратуры. Пытанні пра нацыянальны стыль:тэарэтычныя развагі. Публіцыст. Праблема гістар.шляхоў развіцця, нац.вытокаў мастацтва і ва ўмовах абвастрэння палемікі вакол так званага “бел.пытання” (“Кароткая гісторыя бел.пісьменнасці да 16 ст.”, “За сто лет”, “Сталецце бел.народа” і інш.). Глыбока аналізуючы працэс зараджэння бел.літ-ры, аўтар падкрюслівў арганічную сувязь яе з сац.гісторыяй народа, станауленнем сац.самасвядомасці шырокіх мас, культурнымі здабыткамі суседніх народаў. Асаблівая роля ў фарміраванні нац.асноў мастацкай літ-ры з самага пачатку належыць фальклору. Аналізуючы “Слова аб палку Ігаравым”, Б. Падкрюсліў, што ўся вобразаня структура твора звязана з вуснай паэзіяй народа, яго вопытам і традыцыямі. Асн.эстэтычнай задачай літ-ры паэт лічыў адлюстраванне “шырокіх грамадзян. патрэбнасцей”, неабходнасць “праўдзівага здавальнення дух. патрэб чытачоў”. Ужо ў ранніх артыкулах Б. даволі паслядоўна сфармулявана асн. творчая канцэпцыя пісьменніка, яго трактоўка народасці літ-ры як састаўной часткі бел.народ.культуры(Забыты шлях”1915) У артыкуле “За тры гады” (1913) ад імя перадавых бел. пісьменнікаў заяўляе, што ім няма патрэбы “ісці ў чужыя людзі, шукаючы глыбокіх і трывожных дум, чулага і хвалююча пачуцця, душу радуючай красы, не трэба, бо і ў саміх есць”. З’ўл.карэспандэнтам дэмакратыч.газет і часопісаў (“голас, Украінская жізнь, Русскій экскурсант, Національные проблемы”, Б. страсна прапагандаваў ідэі дружбы паміж суседнімі славянскімі народамі, выступаў супраць шавіністычных тэндэнцый ў гады імперыяліст.вайны, выкрываў прадажнасць буржуазнай прэсы. Паэт паспяхова выкарыстоўвае распрацаваны ў свой час Бялінскім жанр так званых гадавых літ-крытычных аглядаў (Глыбы і слаі, За тры гады і інш). З пазіцый рэвалюцыйна-дэмакратычнай эстэтыкі Б. вызначае асн.тэндэнцыі ў бел. Літ-ры пач.20 ст. , паспяхова спрабуе связаць яе з нац.традыцыямі папярэдніх эпох ( За сто лет, Кароткая гісторыя бел.пісьменнасці да 16 ст., Булгарін в бел.шуточной поэме), вызначыць шляхі далейшага росту. У тэарэтыч.артыкулах і рэцэнзіях Б. адкрыта выступаў з крытыкай сучаснага яму мадэрнізму. Ад мастацкіх перакладаў пераходзіць да тэарэтыч. асэнсавання спадчыны прадстаўнікоў укр.літ-ры- Шаўчэнка, Франко (Памяті Шевченко, Краса і сіла).

42. Вацлаў Юстынавіч ЛАСТОЎСКІ 27 кастрычніка 1883, засценак Калеснікаў Дзісенскага пав. Віленскай губ. Псеўданімы і крыптанімы: Власт; Włast; Юры Верашчака; Ласт; В.Ласт.; Уласт; Арцём Музыка; Пагашчанін; Сваяк; Ю.Сулімірскі; Veritatis; Miles; Peregrinus; В.В...; В-...; В.Л.; В.Л-скі; В-т; Л.; Ю.В.)

У 1902 уступіў у Польскую сацыялістычную партыю ў Літве. У 1904-1905 слухаў лекцыі ў Пецярбургскім універсітэце. З 1906 у Рызе, дзе далучыўся да мясцовага беларускага руху. У 1906-1908 член БСГ. З сакавіка 1909 у Вільні. У 1909-1914 сакратар газэты "Наша ніва". Рэдагаваў газэту "Гоман" (1916-1917). У час Першай сусветнай вайны заставаўся ў Вільні; кіраваў "Беларускай кнігарняй" і Беларускім выдавецкім таварыствам. У сакавіку 1918 кааптаваны ў Раду БНР. У лістападзе 1918 увайшоў у склад Літоўскай Тарыбы. У снежні 1919 узначаліў Кабінет міністраў Народнай рады БНР. Арыштаваны польскімі ўладамі 17 снежня 1919; вызвалены ў лютым 1920; пераехаў у Рыгу, потым у Коўна. Удзельнічаў у арганізацыі антыпольскага партызанскага руху. 20 красавіка 1923 падаў у адстаўку з пасады прэм'ер-міністра БНР. У 1923-1927 выдаваў часопіс "Крывіч". Пасля палітычнага перавароту ў Літве (17 снежня 1926) у красавіку 1927 пераехаў у БССР. Працаваў дырэктарам Беларускага дзяржаўнага музея, загадчыкам кафедры этнаграфіі пры Інбелкульце. З 1928 акадэмік БелАН. Быў неадменным сакратаром Інбелкульта. Вызвалены ад гэтай пасады 20 лістапада 1929. 21 ліпеня 1930 арыштаваны ДПУ БССР па справе "Саюза вызвалення Беларусі". 6 снежня 1930 пазбаўлены звання акадэміка. Пастановай Калегіі АДПУ СССР ад 10 красавіка 1931 высланы на 5 гадоў у Саратаў. Паўторна арыштаваны 20 жніўня 1937. 23 студзеня 1938 прыгавораны да расстрэлу. Па першым прысудзе рэабілітаваны 10 чэрвеня 1988; па другім - 16 верасня 1958. Адноўлены ў званні акадэміка АНБ у 1990.

43. 1913г. у НН узнікае дыскусія , якую распачаў Ластоўскі, яго апанент – Купала.Артыкул Л.”Сплачвайце даўгі”; артк. К.”Чаму плача песня наша”. К.выступіў як аўтар, які адлюстроўваў самыя цяжкія праблемы народа+як прарок; адстойваў існаванне такіх твораў. Л.выступаў як прыхільнік паэтаў чыстай красы, а К.- рэалізму.Крытыкуючы вершы, Л.гаварыў, што ў гэтых вершах няма прыгажосці, а не пра само існаванне такіх вершаў.Л.падзяляў чытачоў бел.паэзіі: 1)Янкі, Сымонкі, у чыіх хатах вокны зачынены трапкай-прыметыўныя творы; 2)думаючае грамадства; трэба мастацтва, дзе больш радасных красак, адлюстраванне чалавечых пачуццяў. К.такой катэгорыі не прыняў. Ен адстойвай, што пісьменнікі абавязаны паказваць жыцце, якое будзе зразумела 1-й частке.К.клікаў народ да свядомасці. Праў быў і тоой і др.Яны хацелі, каб літ-ра развівалася.