§ 8. D. De poenis, 48. 19. Eventas spectatur ut a clementissimo quoquo facta,

quamquam lex non minus eum, qui occidendi haminis causa enm telo fuerit, quam

eum, qui occiderit, puniat; et ideo apud Graecos exilio voluntario fortmti

casus Inebantur, ut apnd praecipnnm poetarnm scriptnm est:

>> На этом месте была графика <<

Eut eme tutJon eonta MenoitioV ex OpoentoV

Hgagen umeteron d_androctasihV upo lugrhV

Hmati tw ote paida catectanon AmjidamantoV

NhpioV, ouc eJelwn amj_astragaloisi colwJeiV.

Hom. Jl. XXIII. 85, sqq.

*(1083) с. 5. С. 9, ad leg. Corneliam de sicariis. 16. Bxemplnm sacrarnm

literarum Diocletiani et Maximiani A. A. Agatoni.-Eum, qui asseverat, homicidinm

se non voluntate, sed casu fortnito fecisse, quum calcis ictn mortis occasio

praebita videatnr, si hoc ita est, neqne super hoc ambigi poterit, onmi metn

ac strspicione, quam ex admissae rei discrimine sustinet, secnndnm id, quod

adnotatione nostra comprehensnm est, volumns liberari.

*(1084) c. 7. C. 9, ad leg. Corneliam de sicariis. 16. Is qui cum telo

ambulaverit hominis necandi causa, sicut is, qui hominem occiderit vel cnins

dolo malo factnm erit commissnm, legis Corneliae de sicariis poena coercetur.

*(1085) Это обстоятельство побуждает даже сторонника возникновения уголовно-наказуемой

culpa в римоком праве эпохи имп. Адриана Кестлина признать "dass diese Erweiternng

des criminalrechtlichen Gebiets iiber den dolus hinaus erst spat nnd sporadisch

erfolgte, daher anch die Theorie noch im Justin. Rechte nicht iiber den Gegensatz

von dolus nnd casns hinanskam.:. Anch seit Hadrian aber ist es zweifelhaft,

ob bei allen (dnrch culpa begehbaren) Verbrechen die romische Criminalpraxis

wirklich den Pall der knlposeu Begehnng peinlich gestraft habe". System des

dentschen Strafrechts. Tubingen. 1855. s. 169.

*(1086) Тот же взгляд подтверждается L. 5, § 2. D. 48, 19. Refert et

inmaioribus delictis consnlto aliqnid admittatur, an casn et sane in omnibns

criminibns distinctio haec poenam ant instam eligere debet, aut temperamentum

admittere.

*(1087) Ulp. L. 8. D. adleg. Cornel. de sic. 48, 8. Si nralierem visceribns

snis vim intnlisse, qno partnm abigeret, constiterit, eam in exilinm Praeses

provincia exiget.

*(1088) Paull. L. 38, § 5. Dig. de poenis 48, 19. Qui abortionis ant

amatorium pocnlum dant, etsi dolo non faciant, tamen, quia mali exempli res

est, hnmiliores in metallum, honestiores in insnlam amissa parte bonorum relegantnr;

quodsi eo mulier, ant homo perierit, snmmo snpplicio afficinntnr. Cp. также

Panll. Reo sent. V, 23, 14.

*(1089) L. 3, § 2. D. 48, 8. ...Sed ex Senatnsconsnlto religari jnssa

est ea, qnae non qnidem malo animo, sed malo exemplo medicamentnm ad conceptionem

dedif, ex quo ea, quae acceperat, decesserit.

*(1090) c. 1. C. 9, de maleficis et mathematicis etc. 18. Imp. Antoninus

A Titio. Plus est hominem exstinguere veneno, quam occidere gladio.

*(1091) Paul. Rec. sent. ad leg. Corn. de sicar. et venef. Lib. V, Tit.

23, §19. Si ex eo medicamine, qnod ad salntem hominis vel ad remedium datnm

erat, homo perierit, is qui dederit, si honestior ftierit, in insulam deportatnr,

hnmilior antem capite punitur.

*(1092) c. 1, §4. C. 9, de falsa moneta. 24. Imp. Constantinns A. Ad

Januarium. Domus vero vel fundns,mquo haec perpetrata snnt, si dominns in

proximo constitntus sit, eins incuria vel negligentia pimiendaest, etsi ignoret,

flsco vindicetnr nisi dominus, ante ignorans, ut primum repererit, scelns

prodiderit perpetrattrm..sin vего longissime ab ea domo vel possessione abfnerit,

nullnm snstineat detrimentnm; actore videlicet fnndi, vel servis, vel colonis,vel

incolis, qni hoc ministerirnn praebnernnt, cum eo, qui fecit, snpplicio capitali

plectendis. Vidnos antem ac pupillos speciali dignos indulgentia credidimus,

nt vidnae nec in proximo constitnte domo sna vel possessione careant, si nulla

apud ipsas tam gravis conscientiae noxa resideat, impuberes vero, etiamsi

conscii fnerint, nnllnm snstineant detrimentum, qnia aetas eorum, qnid videat,

ignorat.

*(1093) с. 1. С. 9, de crimine sacrilegii. 29. Qui divinae legis sanctitatem

ant nesciendo confnndunt, aut negligendo violant et offendunt sacrileginm

committunt.

*(1094) L. 3, § 1. D. de officio praefecti vigilnm. 1, 15. Cognoscit

Praefectus vigilum de incendiariis... Bt quia plerumqne incendia cnlpa flnnt

inhabitantram, aut fnstibns castigat eos, qui negligentins ignem habnertmt,

ant severa interlocutione comminatus fttstinm castigationem remitit, a равно

L. 4. D. 1, 15. Impe ratores Severus et Antoninnslunio Ruflno Praefecto vigilum

itarescripsenmt: Insnlarios et eos, qui negligenter ignes apnd se habnerint

potes fnstibus vel flagellis caedi inbere; eos autem, qtii dolo fecisse incendimn

convincentur, ad Fabium Cilonem Praefectnm Urdi, amicum nostrnm remittes;

fngitivos conqnirere, eosqne dominis reddere debes.

*(1095) L. 2, D. de termino moto. 47, 21. Divus Hadrianns in haec verba

rescripsit: Quin pessimum factum sit eorum, qui terminos finium cansa positos

propulerunt dubitari non potest. De poena tamen modns ex conditione personae

et mente facientis statni potest; nam si splendidiores personae snnt, quae

convincnntnr, non dubie occupandornm alienornm finium causa id admiserunt,

et possunt in tempns, nt cuinsque patiatnr aetas, relegari, id est, si iuvenoir,

in longius, si senior, recisius; si vero alii negotium gessernnt, et ministerio

fnncti snnt, castigari et ad opus biennio dari; quodsi per ignorantiam ant

fortuito lapides fnrati snnt, sufticiet eos verberibns decidere.

*(1096) Еще по законодательству времен Кая Цезаря нарушение границ, наказывалось

только на тот конец, когда оно было умышленным, и, притом, наказывалось денежным

штрафом. Ср. L. 3, pr. D. 47, 21. Lege agraria quam Caius Caesar tulit adversus

eos, qui terminos statutos extra suum gradum flnesve moverint dolo malo, pecuniaria

poena oonstituta est; nam in terminos singulos, quos eiecerint locove moverint,

quinquaginta aureos in publicum dari inbet; et eius actionem, petitionem,

ei, qui volet, esse iubet. О судьбах этого порядка при императоре Нерве ср.