- •Методыка выкладання матэматыкі і практыкум па рашэнню задач
- •Дадатковая
- •Рэпрадуктыўныя, калі вучань выконвае заданні па ўзору (пісьмовае складанне трохзначных лікаў);
- •Варыятыўныя, калі вучань выбірае правільны адказ з некалькіх прапанаваных адказаў;
- •Творчыя, калі патрабуецца скласці новую задачу, рашыць праблемную задачу, прымяніць свае веды ў новых нестандартных ўмовах.
- •1) Калі лік а пры лічэнні называюць раней ліку в, то а менш в для любых натуральных лікаў. Гэта агульнае сцвярджэнне, якое называюць агульнай пасылкай. Абазначаюць: а(х) в(х).
- •2) 7 Пры лічэнні называюць раней, чым 8. Другое сцвярджэнне носіць прыватны характар. Яго называюць прыватнай пасылкай: а(а).
- •3, Пошукова-даследчая тэхналогія навучання..
- •1)Праблемнае ізлажэнне, пры якім настаўнік сам стварае праблемную сітуацыю, сам вылучае з яе праблему і ставіць праблемную задачу, сам яе рашае, сам правярае, ацэньвае ход і вынік рашэння;
- •2)Раблемна-пошукавы, або эўрыстычны, калі да пастаноўкі і рашэння, праверкі і ацэнкі вынікаў рашэння праблемнай задачы прыцягваюцца вучні;
- •3)Даследчы, калі пасля стварэння праблемнай сітуацыі настаўнікам пошукавую дзейнасць па пастаноўцы задачы, яе рашэнню, праверцы, ацэнцы хода і вынікаў рашэння вучні выконваюць самастойна.
- •1) Лінейнай, калі пасля вывучэння кожнай порцыі матэрыялу вучнем фармулюецца і правяраецца адказ на пытанне і пасля гэтага вывучаецца наступная порцыя;
- •2) Разгалінаванай, калі пасля вывучэння порцыі матэрыялу выбіраецца вучнем адзін з адказаў на пытанне, а пры няправільным выбары адказу тлумачыцца памылка і перавучваецца матэрыял;
- •3) Адаптыўнай, калі спалучаюцца абодва віды праграм у адпаведнасці з індывідуальнамі асаблівасцямі вучня. Праграмаванае навучанне можа ажыццяўляцца праз вучэбныя дапаможнікі або з прымяненнем эвм.
- •1. Праблемнае навучанне.
- •2..Праграмаванае навучанне
- •1. Прочитайте задачу1-ый уч. ----- кг
- •1Нструктаж па выкананню пройдзенаму матэрыялу
- •2) Визуальные, 3) аудиальные, 4) аудиавизуальные
- •1 Эпидиаскопы Радио Кодоскопы 2 3 Проигрыв.
- •П раводзіцца па-за ўрокаў з вучнямі не толькі аднаго, але і некалькіх класаў на добраахвотных асновах, якія вызначаюцца ўмовамі:
- •Прыёмы вучэбнай работы характэрызуюць спосабы здзяйснення вучэбнай дзейнасці. Яны падпарадкаваны вучэбным задачам, якія патрабуюць прымянення таго або іншага прыёма, ужо засвоенага вучнямі або новага.
- •1. Параўнанне канкрэтных велічынь ( даўжыні, плошчы, аб’ёму) спачатку “на вока”, а затым накладаннем, прыкладаннем, пераліваннем і г. Д.
- •2. Мадэляванне велічынь адрэзкамі. Параўненне велічынь з дапамогай адрэзкаў. Напрыклад:
- •5.Увядзенне мерак па вымярэнню велічынь. Мадэляванне велічынь адрэзкамі. Вымярэнне адрэзкаў меркай і паяўленне паслядоўнасці цэлых неадмоўных лікаў.
- •6. Пераход да меншай меркі і ўвядзенне дзеяння множання.
- •8. З дапамогай мадэлявання і пераходу да мерак у 10 разоў большых (меншых) за дадзеную ўводзяцца таксама дзесятковыя дробы, працэнты і дзеянні над імі.
- •Логическиеметоды: анализ и синтез, абстрагиро-вание и конкретизация, сравнение и аналогия, эмпирическое обобщение, рассуждения по индукции и дедукции;
- •1.Паўтарэнне прыёмаў складання і аднімання на аснове нумарацыі двухзначных лікаў.
- •3.Складанне, калі лік дапаўняецца да 10 і на аснове складу ліку вызначаецца і дадаецца да 10 лік, які застаўся.
- •4.Адніманне ад двухзначнага адназначнага ліку, калі памяншаемае прадстаўляецца ў выглядзе сумы двух складаемых, адно з якіх роўна аднімаемаму:
- •1) Калі лік а пры лічэнні называюць раней ліку в, то
- •2) 7 Пры лічэнні называюць раней, чым 8. Другое сцвярджэнне носіць прыватны характар. Яго называюць прыватнай пасылкай: а(а).
- •Выконваецца па плану
- •1. Множанне і дзяленне круглых лікаў:
- •Складанне з двумя пераходамі праз разрад.
- •9.Адніманне лікаў з прапушчанымі разрадамі
- •11. Алгарытмы аднімання аналагічныя алгарытмам аднімання трохзначных лікаў:
- •3. Дзяленне, калі дзялімае прадстаўляецца не сумай разрадных, а сумай зручных складаемых:
- •4. Састаўленне алгарытма пісьмовага дзялення трохзначнага ліку на адназначны лік.
- •5.Дзяленне трохзначнага ліку на адназначны, калі ў дзелі атрымоўваецца двухзначны лік:
- •6. Дзяленне, калі ў дзелі паяўляецца нуль.
- •1. Паўтарэнне нумарацыі трох- і чатырохзначных лікаў.
- •2. Выкарыстанне лічыльнікаў: паказ, дзе, на якім дроціку адкладваюцца адз. Тыс., дзес. Тыс., сотні тысяч.
- •3. Прымяненне табліцы разрадаў і класаў:
- •5. Складанне і адніманне найменных лікаў праводзіцца пасля папярэдняга прадстаўлення іх ў аднолькавых най-меннях і выконвацца так, як і над абстрактнымі лікамі:
- •2. Паўтарэнне прыёму пісьмовага множання 189 . Лік, алгарытму множання:1)пішу...,2)множу адзінкі... Х 4
- •3. Множанне ліку з нулямі ў канцы запісу: 189 000
- •5. Пісьмовае множанне найменных лікаў:
- •32832!456 1-Ае няпоўнае дзялімае 3283сот. У дзелі 2 лічбы.
- •Тэарэтычная аснова арыфметычных дзеянняў
- •5 І 4 лікавыя дадзеныя задачы
- •3. Да састаўленых задач падабраць патрэбныя выразы:
- •Из ряда данных составной задачи выбирают наиболее подходящую пару данных, находящихся между собой в той или иной зависимости
- •4 .Таблица
- •5.Схема
- •1.Запись решения рассмотренной задачи по действиям
- •8. Геометрический способ решения задачи Используя чертёж, найдём сумму отрезков:
- •1.Вывучэнне лікавых і літарных выразаў, роўнасцей і няроўнасцей
- •2.Навучанне рашэнню задач састаўленнем выразу і ўраўнення
- •3.Навучанне рашэнню ўраўўненняў і няроўнасцей з пераменннай
- •100•6– Колькасць сшыткаў, купленых у лінейку;
- •50•3 - Колькасць сшыткаў, купленых ў клетку і інш.
- •6 Па 100 сш Хсш Далей па чарцяжу
- •100•6 – Колькасць сшыткаў у лінейку
- •4. Рашэнне ўраўненняў і няроўнасцей з пераменнай спосабам падбору без вызначэння вобласці выбару.
- •6. Рашэнне больш складаных ураўненняў на аснове п.5
- •1. Актуалізацыя патрэбных ведаў.
- •2. Стварэнне праблемнай сітуацыі
- •3. Пастаноўка вучэбнай задачы.
- •6. Выкананне арыфметычных дзеянняў над найменнымі лікамі па тых жа алгарытмах і правілах, што і пры выкананні гэтых дзеянняў на абстрактных ліках.
- •Навучанне рашэнню задач праводзіцца ў 3-ы перыяды.
- •Падрыхтоўчы перыяд - знаёмства з залежнасцю паміж велічынямі: цаной - колькасцю - коштам; скорасцю-часам-адлегласцю; даўжынёй–шырынёй-плошчай прама-вугольніка і інш.
- •Асноўны перыяд - знаходжанне спосабаў рашэння задач з прапарцыянальнымі велічынямі.
- •Заключны перыяд - замацаванне спосабаў рашэння.
- •Задачы на прапарцыянальнае дзяленне
- •Задачы на знаходжанне ліку па двух рознасцях
- •6 У лінейку па той жа цане. Адноль 2 сш. ? р.
- •Задачы на рух
- •3Км/г, а длегласці - 16км) і чарцяжу
- •В личностно-логической модели а.А.Столяра одной из основных задач обучения математике ставится развитие логического мышления. Для этого в начальном обучении используются:
- •Логические методы: анализ и синтез, абстрагирование и конкретизация, сравнение и аналогия, эмпирическое обобщение, рассуждения по индукции и дедукции;
- •Логическиеметоды: анализ и синтез, абстрагиро-вание и конкретизация, сравнение и аналогия, эмпирическое обобщение, рассуждения по индукции и дедукции;
1.Паўтарэнне прыёмаў складання і аднімання на аснове нумарацыі двухзначных лікаў.
2.Складанне і адніманне,калі да двухзначнага ліку прыбаўляецца адназначны лік або калі ад двухзначнага ліку аднімаецца адназначны лік: 15+4=19; 17-5=12; 20-7=13.
3.Складанне, калі лік дапаўняецца да 10 і на аснове складу ліку вызначаецца і дадаецца да 10 лік, які застаўся.
2
9
+ 3 = 12
9
2
3
2
1
4.Адніманне ад двухзначнага адназначнага ліку, калі памяншаемае прадстаўляецца ў выглядзе сумы двух складаемых, адно з якіх роўна аднімаемаму:
15 – 8 =7; 15 – 8 = (8 +7) – 8 = 7.
5.Адніманне ад двухзначнага ліку адназначнага, калі аднімаемае прадстаўляем у выглядзе сумы двух лікаў, адніманне аднаго з якіх дае 10:15 - 8 = 7 15 – 5 = 10 - 10-3=7 1 15-8=15-(5+3)=7.
5 3
На ўроках матэматыкі на канкрэтных прыкладах вучні спачатку знаёмяцца з выказваннямі, якія бываюць праўдзівымі (0 - цэлы лік) або непраўдзівымі (0 - натуральны лік), затым з лагічнымі аперацыямі над выказваннямі без іх назваў, але з прымяненнем харэктэрных слоў-звязак для адмоўя (НЕ), кан'юнкцыі (І), дыз'юнкцыі (АБО), імплікацыі (КАЛІ, ТО), нарэшце, з квантарамі агульнасці (УСЕ), існавання (НЕКАТОРЫЯ).
Практыкуюцца вучні перш за ўсё на на гульнях з адным, двумя або трымя абручамі і інш.
( У абручы нячырвоныя і няжоўтыя кругі, некаторыя кругі сінія, усе кругі невялікія і інш.) У далейшым лагічныя аперацыі і квантары выконваюцца над выказваннямі як матэматычнага, так нематэматычнага характару. (Калі лік цотны і дзеліцца на 5, то ён дзеліцца і на 10 і інш.). Ураўненне разглядаецца як роўнасць двух выразаў, адзін з якіх змяшчае навядомы лік. Падставіўшы гэты лік (рашэнне), атрымаем праўдзівую роўнасць.
Важнейшай умовай развіваючага навучання з'яўляецца фарміраванне ў вучняў здольнасці абгрунтоўваць (ДАКАЗВАЦЬ) свае меркаванні. Гэта перш за ўсё звязана з уменнем разважаць па правілах логікі:
7 < 8, таму што 7 пры лічэнні называюць раней. чым 8. Разгледзім гэты вывад. Ён апіраецца на факты:
1) Калі лік а пры лічэнні называюць раней ліку в, то
а менш в для любых натуральных лікаў. Гэта агульнае сцвярджэнне, якое называюць АГУЛЬНАЙ ПАСЫЛКАЙ. Абазначаюць: А(х) В(х).
2) 7 Пры лічэнні называюць раней, чым 8. Другое сцвярджэнне носіць прыватны характар. Яго называюць прыватнай пасылкай: а(а).
З дзвюх пасылак і выведзены новы факт (7 < 8). Яго называюць ЗАКЛЮЧЭННЕМ: В(а). Разгледжана ПРАВІЛА ЗАКЛЮЧЭННЯ . Яго схема: А(х) В(х), А(а)
В(а)
ііснуе пэўная сувязь, што і складае РАЗВАЖАННЕ. Разважанне называецца ДЭДУКТЫЎНЫМ, калі з праўдзівых пасылак нельга атрымаць непраўдзівае заключэнне.
Лагічныя разважанні, акрамя прыведзенага, выконваюцца і па іншых правілах вываду.
ПРАВІЛА АДМАЎЛЕННЯ: Усе цотныя лікі дзеляцца на 2 -- А(а). Лік 7 не дзеліцца на 2 --В(а). Вынікае, што лік 7 - няцотны --А(а).
Я го схема: А(х) В(х), В(а).
А(а)
ПРАВІЛА СІЛАГІЗМУ: Калі лік х дзеліцца на 12, то ён дзеліцца на 6 -- А (х) В(х). Калі лік х дзеліцца на 6, то ён дзеліцца на 2 --В(х) С(х). Значыць, калі лік дзеліцца на 2 і на 6 , то ён дзеліцца на 12 .
Яго схема:
А (х) В(х), В(х) С(х)
А(х) С(х)
Аднак у пачатковых класах у большай ступені выкарыстоўваюцца іншыя спосабы абгрунтавання праўдзівасці меркаванняў, якія у строгім сэнсе нельга аднесці да доказаў.
Да перадматэматычных доказаў адносяцца
Дэдуктыўныя разважанні маюць месца перш за ўсё пры вылічэнні значэнняў выразаў (Параўняй выразы, пастаў знак >,< або,= каб атрымаўся сапраўдны запіс:
6+3 ... 6+2 і 6+4 ... 4+6). Перш , чым вылічаць, можна выкарыстаць агульныя пасылкі з тэорыі. Што лік 7 меншы,чым лік 8, можна было паказаць на кружках, паклаўшы кожны кружок першага мноства пад кожным кружком з другога, не хапіла б аднаго кружка.
Каб даказаць, што ў кожным прамавугольніку працілеглыя стораны роўныя, патрэбна правесці вы-мярэнні ў розных па велічыні прамавугольніках.
Найбольш распаўсюджаным з'яўляюцца вывады правілаў па няпоўнай індукцыі. Напрыклад, перамяшчальную ўласцівасць складання ілюструюць на мноствах прадметаў:
3 + 2 = 5 2 + 3 = 5
У пачатковых класах дзеянне множання азначаюць як суму аднолькавых складаемых: 2+2+2+2=2 х 4=8.Таму па аналогіі можна меркаваць, што перамяшчальнай уласці-ваюцю валодае і дзеянне множання на мностве нату-ральных лікаў. Вывад можна зрабіць і па чарцяжу.
Нарэшце, важным спосабам з'яўляецца эксперымент. Прапануюць,напрыклад, начарціць розныя па велічыні, старанах і вуглах трохвугольнікі,вымяраць транспарцірам іх вуглы і знайсці суму вуглоў кожнага. Параўнанне вынікаў пакажа, што сума вуглоў кожнага трохвугольніка прыблізна роўна 180 градусаў. Такія доказы называюць ПЕРАДМАТЭМАТЫЧНЫМІ.
ПЛАН
1. Нумарацыя лікаў у межах ад 21 да 100.
2. Вуснае складанне і адніманне лікаў у межах ад 21 да
100 .
3.Псьмова складанне і адніманне лікаў у межах ад 21 да
100 .
4.Таблічнае множанне і дзяленне
5. Нетаблічнае множаннен і дзяленне..
Л І Т А Р А Т У Р А
Асноўная: 1. Гл. 4 2. Гл. 2 Дадатковая: 3. Гл. 2
Ключавыя словы: двузначныя лікі, сорак, дзевяноста, разрадныя лікі, абак. Н
Наглядныя дапаможнікі: абакі, лічыльнікі.
Тэма вывучаецца ў паслядоўнасці:
1.Паўтарэнне нумарацыі лікаў у межах 20.
2.Прамое і адваротнае лічэнне дзесяткамі да 100
са звяртаннем увагі на назвы лікаў "40","90".
3.Увядзенне паняцця "разрадныя лікі": 23 =20+3
2 дзес. 3 адз.
2-і разрад------ 2 3----1-ы разрад
4.Запіс лікаў з апорай на абак, затым без яго.
5.Вывучэнне разраднага складу лікаў:
45= 40 + 5 або 4 дзес. і 5 адз.
6. Вывучэнне мер даўжыні : дм і см. Параўнанне:
65= 6 дзес. 5 адз. 65 см=6 дм 5см
7 .Параўнанне лікаў з выкарыстаннем праменю і без яго
!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!
49< 50< 51 98< 99< 100
8.Практыкаванні на памясцовае значэнне
лічбаў: уставіць прапушчаны лік 67, 68,....,70;
запісаць адрэзак лікаў ад 87 да 90; параўнаць лікі 59 і 60.
Вывучаецца па плану на аснове ўласцівасцей:
П11,2: а (в+с)=а в с=а с в - прыбаўлення (аднімання) сумы да (ад) ліку;
П111.2 : (а+в) с=а с + в=а+в с -прыбаўленне (адніманне) ліку да (ад) сумы.
1.Складанне двухзначных і адназначных лікаў тыпу:
57+3=(50+7)+3=50+(7+3)=50+10=60 --- (П111 ).
2.Адніманне ад круглых адназначных лікаў:
40-8=(30+10)-8=30+(10-8)=30+2=32 --- (П12 )
3.Складанне 2-зн. і 1-зн. лікаў з пераходам праз разрад: 26+7=(23+3)+7=23+(3+7)=23+10=33 -- (П111 ).
4.Адніманне адназначнага ліку ад двухзначнага з пера-ходам праз разрад: 35-7=35-(5+2)=(35-5)-2=30-2=28 ---- (П12 ).
5.Складанне круглых з някруглымі двухзначнымі лікамі:
80+13=80+(10+3)=(80+10)+3=90+3=93 --(П11 )
6.Прыбаўленне (адніманне) круглых да (з) някруглых двухзначных лікаў: 34-20=(30+4)-20=(30-20)+4=14------ (П112 )
7.Складанне (адніманне) двухзначных лікаў без пераходу
праз разрад.:47-34=(40-30)+(7-4)=10+3=13-----(П1,П11).
8. Складанне двухзначных лікаў з пераходам праз разрад : 34+27=(30+4)+(20+7)=(30+20)+(4+7)=50+11 = 61
9.Адніманне ад круглых лікаў двухзначных лікаў:
80-24= =(70 +10)-(20 + 4)= (70 - 20)+(10 - 4) = 50 + 6 = 56.
10. Парадак выканання дзеянняў без дужак.
Выконваецца на аснове правіл прыбаўлення сумы да сумы і аднімання сумы ад сумы.
1. Складанне без пераходу праз разрад.
2.Складанне з пераходам праз разрад, калі атрымоўваюцца круглыя лікі, з фармулёўкай разгорнутага алгарытма
тлумачэння рашэння
2.1 .Падпісваю дзес. пад дзес. адзін. пад адзінка мі
47
2.2 .Складваю адзінкі 7+3 дзес.пераносім у дзес.- 53
2.3. Складваю дзес. 4+5=9 ды 1 дзес-10 дз або 1сот.100.
2. 4 .Чытаю адказ: сума лікаў 47 і 53 роўна 100.
3.Складанне з пераходам праз разрад з фармулёўкай
скарочанага алгарытма 58
3.1.Падпісваю, пачынаючы з адз1нак. + 23
3.2.Складваю спачатку адз.,а затым дзес. 91
3. 3.Чытаю адказ.
4. Адніманне без пераходу праз разрад з фармулёўкай скаро-чанага алгаратма:
4. 1.Адз. падпісв. пад адз.,дзес. пад дзес. 76
4.2. Аднімаю спачатку адз.,затым дзес. - 32
4.3.Чытаю адказ. 14
5. Адніманне лікаў тыпу 80-25 з выкарыстаннем
скарочанага алгарытма і тлумачэння рашэння. 6. Адніманне лікаў з пераходам праз разрад тыпу 56-39.
7. Праверка складання адніманнем, аднімання складаннем.52+23=75 і 75-23=42 і 75-53=23 . 76-32=44 і 32+44=76 і 44+3
ПЛАН
1.ТАБЛІЧНАЕ МНОЖАННЕ І ДЗЯЛЕННЕ
2.ПРЫНЦЫПЫ САСТАЎЛЕННЯ ТАБЛІЦ СКЛАДАННЯ І МНОЖАНННЯ
3.ПАЗАТАБЛІЧНАЕ МНОЖАННЕ І ДЗЯЛЕННЕ ЛІІТАРАТУРА
Асноўная: 1 Гл. 4 2 Гл. 2 Дадатковая:3. Гл. Ключавыя словы: дзясятак, двузначныя лікі, разрадныя лікі, абак
