Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
лекции (электр.вариант).doc
Скачиваний:
6
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
1 Мб
Скачать
☆

1.Паўтарэнне прыёмаў складання і аднімання на аснове нумарацыі двухзначных лікаў.

2.Складанне і адніманне,калі да двухзначнага ліку прыбаўляецца адназначны лік або калі ад двухзначнага ліку аднімаецца адназначны лік: 15+4=19; 17-5=12; 20-7=13.

3.Складанне, калі лік дапаўняецца да 10 і на аснове складу ліку вызначаецца і дадаецца да 10 лік, які застаўся.

2

9 + 3 = 12

9

2

3

+ =
10 + = 12 1 2

2

1

9 + 3 = (9+1) + 2 =12

4.Адніманне ад двухзначнага адназначнага ліку, калі памяншаемае прадстаўляецца ў выглядзе сумы двух складаемых, адно з якіх роўна аднімаемаму:

15 – 8 =7; 15 – 8 = (8 +7) – 8 = 7.

5.Адніманне ад двухзначнага ліку адназначнага, калі аднімаемае прадстаўляем у выглядзе сумы двух лікаў, адніманне аднаго з якіх дае 10:15 - 8 = 7 15 – 5 = 10 - 10-3=7 1 15-8=15-(5+3)=7.

5 3

На ўроках матэматыкі на канкрэтных прыкладах вучні спачатку знаёмяцца з выказваннямі, якія бываюць праўдзівымі (0 - цэлы лік) або непраўдзівымі (0 - натуральны лік), затым з лагічнымі аперацыямі над выказваннямі без іх назваў, але з прымяненнем харэктэрных слоў-звязак для адмоўя (НЕ), кан'юнкцыі (І), дыз'юнкцыі (АБО), імплікацыі (КАЛІ, ТО), нарэшце, з квантарамі агульнасці (УСЕ), існавання (НЕКАТОРЫЯ).

Практыкуюцца вучні перш за ўсё на на гульнях з адным, двумя або трымя абручамі і інш.

( У абручы нячырвоныя і няжоўтыя кругі, некаторыя кругі сінія, усе кругі невялікія і інш.) У далейшым лагічныя аперацыі і квантары выконваюцца над выказваннямі як матэматычнага, так нематэматычнага характару. (Калі лік цотны і дзеліцца на 5, то ён дзеліцца і на 10 і інш.). Ураўненне разглядаецца як роўнасць двух выразаў, адзін з якіх змяшчае навядомы лік. Падставіўшы гэты лік (рашэнне), атрымаем праўдзівую роўнасць.

Важнейшай умовай развіваючага навучання з'яўляецца фарміраванне ў вучняў здольнасці абгрунтоўваць (ДАКАЗВАЦЬ) свае меркаванні. Гэта перш за ўсё звязана з уменнем разважаць па правілах логікі:

7 < 8, таму што 7 пры лічэнні называюць раней. чым 8. Разгледзім гэты вывад. Ён апіраецца на факты:

1) Калі лік а пры лічэнні называюць раней ліку в, то

а менш в для любых натуральных лікаў. Гэта агульнае сцвярджэнне, якое называюць АГУЛЬНАЙ ПАСЫЛКАЙ. Абазначаюць: А(х) В(х).

2) 7 Пры лічэнні называюць раней, чым 8. Другое сцвярджэнне носіць прыватны характар. Яго называюць прыватнай пасылкай: а(а).

З дзвюх пасылак і выведзены новы факт (7 < 8). Яго называюць ЗАКЛЮЧЭННЕМ: В(а). Разгледжана ПРАВІЛА ЗАКЛЮЧЭННЯ . Яго схема: А(х) В(х), А(а)

В(а)

ііснуе пэўная сувязь, што і складае РАЗВАЖАННЕ. Разважанне называецца ДЭДУКТЫЎНЫМ, калі з праўдзівых пасылак нельга атрымаць непраўдзівае заключэнне.

Лагічныя разважанні, акрамя прыведзенага, выконваюцца і па іншых правілах вываду.

ПРАВІЛА АДМАЎЛЕННЯ: Усе цотныя лікі дзеляцца на 2 -- А(а). Лік 7 не дзеліцца на 2 --В(а). Вынікае, што лік 7 - няцотны --А(а).

Я го схема: А(х) В(х), В(а).

А(а)

ПРАВІЛА СІЛАГІЗМУ: Калі лік х дзеліцца на 12, то ён дзеліцца на 6 -- А (х) В(х). Калі лік х дзеліцца на 6, то ён дзеліцца на 2 --В(х) С(х). Значыць, калі лік дзеліцца на 2 і на 6 , то ён дзеліцца на 12 .

Яго схема:

А (х) В(х), В(х) С(х)

А(х) С(х)

Аднак у пачатковых класах у большай ступені выкарыстоўваюцца іншыя спосабы абгрунтавання праўдзівасці меркаванняў, якія у строгім сэнсе нельга аднесці да доказаў.

Да перадматэматычных доказаў адносяцца

Дэдуктыўныя разважанні маюць месца перш за ўсё пры вылічэнні значэнняў выразаў (Параўняй выразы, пастаў знак >,< або,= каб атрымаўся сапраўдны запіс:

6+3 ... 6+2 і 6+4 ... 4+6). Перш , чым вылічаць, можна выкарыстаць агульныя пасылкі з тэорыі. Што лік 7 меншы,чым лік 8, можна было паказаць на кружках, паклаўшы кожны кружок першага мноства пад кожным кружком з другога, не хапіла б аднаго кружка.

Каб даказаць, што ў кожным прамавугольніку працілеглыя стораны роўныя, патрэбна правесці вы-мярэнні ў розных па велічыні прамавугольніках.

Найбольш распаўсюджаным з'яўляюцца вывады правілаў па няпоўнай індукцыі. Напрыклад, перамяшчальную ўласцівасць складання ілюструюць на мноствах прадметаў:

3 + 2 = 5 2 + 3 = 5

У пачатковых класах дзеянне множання азначаюць як суму аднолькавых складаемых: 2+2+2+2=2 х 4=8.Таму па аналогіі можна меркаваць, што перамяшчальнай уласці-ваюцю валодае і дзеянне множання на мностве нату-ральных лікаў. Вывад можна зрабіць і па чарцяжу.

Нарэшце, важным спосабам з'яўляецца эксперымент. Прапануюць,напрыклад, начарціць розныя па велічыні, старанах і вуглах трохвугольнікі,вымяраць транспарцірам іх вуглы і знайсці суму вуглоў кожнага. Параўнанне вынікаў пакажа, што сума вуглоў кожнага трохвугольніка прыблізна роўна 180 градусаў. Такія доказы называюць ПЕРАДМАТЭМАТЫЧНЫМІ.

ПЛАН

1. Нумарацыя лікаў у межах ад 21 да 100.

2. Вуснае складанне і адніманне лікаў у межах ад 21 да

100 .

3.Псьмова складанне і адніманне лікаў у межах ад 21 да

100 .

4.Таблічнае множанне і дзяленне

5. Нетаблічнае множаннен і дзяленне..

Л І Т А Р А Т У Р А

Асноўная: 1. Гл. 4 2. Гл. 2 Дадатковая: 3. Гл. 2

Ключавыя словы: двузначныя лікі, сорак, дзевяноста, разрадныя лікі, абак. Н

Наглядныя дапаможнікі: абакі, лічыльнікі.

Тэма вывучаецца ў паслядоўнасці:

1.Паўтарэнне нумарацыі лікаў у межах 20.

2.Прамое і адваротнае лічэнне дзесяткамі да 100

са звяртаннем увагі на назвы лікаў "40","90".

3.Увядзенне паняцця "разрадныя лікі": 23 =20+3

2 дзес. 3 адз.

2-і разрад------ 2 3----1-ы разрад

4.Запіс лікаў з апорай на абак, затым без яго.

5.Вывучэнне разраднага складу лікаў:

45= 40 + 5 або 4 дзес. і 5 адз.

6. Вывучэнне мер даўжыні : дм і см. Параўнанне:

65= 6 дзес. 5 адз. 65 см=6 дм 5см

7 .Параўнанне лікаў з выкарыстаннем праменю і без яго

!---!---!---!---!---!---!---!---!---!---!

49< 50< 51 98< 99< 100

8.Практыкаванні на памясцовае значэнне

лічбаў: уставіць прапушчаны лік 67, 68,....,70;

запісаць адрэзак лікаў ад 87 да 90; параўнаць лікі 59 і 60.

Вывучаецца па плану на аснове ўласцівасцей:

П11,2: а (в+с)=а в с=а с в - прыбаўлення (аднімання) сумы да (ад) ліку;

П111.2 : (а+в) с=а с + в=а+в с -прыбаўленне (адніманне) ліку да (ад) сумы.

1.Складанне двухзначных і адназначных лікаў тыпу:

57+3=(50+7)+3=50+(7+3)=50+10=60 --- (П111 ).

2.Адніманне ад круглых адназначных лікаў:

40-8=(30+10)-8=30+(10-8)=30+2=32 --- (П12 )

3.Складанне 2-зн. і 1-зн. лікаў з пераходам праз разрад: 26+7=(23+3)+7=23+(3+7)=23+10=33 -- (П111 ).

4.Адніманне адназначнага ліку ад двухзначнага з пера-ходам праз разрад: 35-7=35-(5+2)=(35-5)-2=30-2=28 ---- (П12 ).

5.Складанне круглых з някруглымі двухзначнымі лікамі:

80+13=80+(10+3)=(80+10)+3=90+3=93 --(П11 )

6.Прыбаўленне (адніманне) круглых да (з) някруглых двухзначных лікаў: 34-20=(30+4)-20=(30-20)+4=14------ (П112 )

7.Складанне (адніманне) двухзначных лікаў без пераходу

праз разрад.:47-34=(40-30)+(7-4)=10+3=13-----(П1,П11).

8. Складанне двухзначных лікаў з пераходам праз разрад : 34+27=(30+4)+(20+7)=(30+20)+(4+7)=50+11 = 61

9.Адніманне ад круглых лікаў двухзначных лікаў:

80-24= =(70 +10)-(20 + 4)= (70 - 20)+(10 - 4) = 50 + 6 = 56.

10. Парадак выканання дзеянняў без дужак.

Выконваецца на аснове правіл прыбаўлення сумы да сумы і аднімання сумы ад сумы.

1. Складанне без пераходу праз разрад.

2.Складанне з пераходам праз разрад, калі атрымоўваюцца круглыя лікі, з фармулёўкай разгорнутага алгарытма

тлумачэння рашэння

2.1 .Падпісваю дзес. пад дзес. адзін. пад адзінка мі

47

2.2 .Складваю адзінкі 7+3 дзес.пераносім у дзес.- 53

2.3. Складваю дзес. 4+5=9 ды 1 дзес-10 дз або 1сот.100.

2. 4 .Чытаю адказ: сума лікаў 47 і 53 роўна 100.

3.Складанне з пераходам праз разрад з фармулёўкай

скарочанага алгарытма 58

3.1.Падпісваю, пачынаючы з адз1нак. + 23

3.2.Складваю спачатку адз.,а затым дзес. 91

3. 3.Чытаю адказ.

4. Адніманне без пераходу праз разрад з фармулёўкай скаро-чанага алгаратма:

4. 1.Адз. падпісв. пад адз.,дзес. пад дзес. 76

4.2. Аднімаю спачатку адз.,затым дзес. - 32

4.3.Чытаю адказ. 14

5. Адніманне лікаў тыпу 80-25 з выкарыстаннем

скарочанага алгарытма і тлумачэння рашэння. 6. Адніманне лікаў з пераходам праз разрад тыпу 56-39.

7. Праверка складання адніманнем, аднімання складаннем.52+23=75 і 75-23=42 і 75-53=23 . 76-32=44 і 32+44=76 і 44+3

ПЛАН

1.ТАБЛІЧНАЕ МНОЖАННЕ І ДЗЯЛЕННЕ

2.ПРЫНЦЫПЫ САСТАЎЛЕННЯ ТАБЛІЦ СКЛАДАННЯ І МНОЖАНННЯ

3.ПАЗАТАБЛІЧНАЕ МНОЖАННЕ І ДЗЯЛЕННЕ ЛІІТАРАТУРА

Асноўная: 1 Гл. 4 2 Гл. 2 Дадатковая:3. Гл. Ключавыя словы: дзясятак, двузначныя лікі, разрадныя лікі, абак