40. Metody opracowywania słowników ???.

50. Co to jest kwalifikator?

Kwalifikator (ś.łc. qualificator ‘ten, który określa’ od qualificare ‘określać’) 1. termin, zwykle w postaci skrótu, umieszczany przed definicją hasła encyklopedycznego lub słownikowego dla określenia dziedziny, której dotyczy lub charakteru jego użycia. 2. osoba dokonującakwalifikacji czegoś.

- podawany w słownikach, encyklopediach skrót w artykule hasłowym, podający informacje o zasięgu użycia wyrazu, o nacechowaniu emocjonalnym itd.

60. Typy kwalifikatorów.

W Słowniku języka polskiego pod red. Witolda Doroszewskiego wyróżnia się następujące rodzaje kwalifikatorów:

a) geograficzne - sygnalizujące ograniczenie używania danego wyrazu do pewnych terytoriów, np. reg. ´regionalny´, gw. ´gwarowy";

b) społeczno-środowiskowe - wskazujące, w jakich środowiskach używany jest wyraz, np. archit. ´architektura´, biur. ´biurowe´;

c) chronologiczne - charakteryzujące wyraz pod względem jego stosunku do współczesności, np. daw. ´dawne´;

d) ekspresywne - charakteryzujące wyraz pod względem jego zabarwienia emocjonalnego, np. iron. ´ironicznie´, wulg. ´wulgarnie´.

70. Ilustracja materiałowa w haśle???.

80. Typy definicji w słownikach ogólnych języka polskiego

a) Realno-znaczeniowa – porównywana do encyklopedycznej; w miejscu zapisu opisać przedmiot lub zjawisko, w którym się znajduje

b) Strukturalno-znaczeniowa – np. opis wyrazu „szachista” [ten co gra w szachy] odnosi się do wyrazów, które można uznać za pochodne słowotwórczo od innych; pokazanie związku między odniesieniem wyrazu definiowanego, a znaczeniem.

c) Strukturalna – pokazuje na związki między wyrazami, które odwołują się do pojęć ściśle gramatycznych (koński- przymiotnik od koń)

d) Gramatyczna – np. opis „ale”; ścisłe odwołanie Siudo funkcji typowo gramatycznej opisywanego wyrazu

e) Zakresowa – np. rżeć o koniu-wydawać dźwięki; pokazanie sposobu użycia wyrazu

f) Synonimiczna – zawsze znajduje się ciąg wyrazów, których można zastąpić jednostką definiowaną

Formy wyrazów. W czasie przeszłym są dwa wyrazy głupiś = głupi + byś

wyrazy = leksemy

wyrazy są w słownikach, nie w tekście!

· Rzeczownik – reprezentant w słowniku wszystkich leksemów

· Przymiotnik – reprezentant w słowniku leksemów to formy mianownika l. poj.

· Czasownik – reprezentant w słowniku to bezokolicznik

Objętość słownika:

- jaki jest adresat projektowanego słownika

- koncepcja słownika

- do jakiego okresu czasowego chcemy ograniczyć słownik

90. Związki frazeologiczne w strukturze słownika. ???

100. Polisemia.

Polisemia (gr. polýs - liczny, sêma - znak) - w językoznawstwie zjawisko, w którym jedno słowo ma więcej niż jedno znaczenie, ale dają się one sprowadzić do wspólnego źródła.

Przykłady:

powód - 1) przyczyna, 2) termin prawny oznaczający osobę pozywającą do sądu

język - 1) organ, 2) mowa ludzka

Są to różne znaczenia tego samego słowa, w przeciwieństwie do homonimów, gdzie pomimo tego samego brzmienia, wyrażenia rozpatruje się jako odrębne słowa.

Wieloznaczność (polisemia) polega na tym, że dany leksem ma kilka dających się wyodrębnić znaczeń (zakresów znaczeniowych), które łącznie dają się podporządkować określonemu pojęciu nadrzędnemu.