2008 Жылы қосылған сұрақтар

1. ХІІІ ғасырға дейін «қазақ» атауының қолданып келген мағынасы: Еркін адамдар

2. Қазақ халқының құрамына енген ру-тайпалар өздерінің ен-таңбаларын салған жартас: Таңбалы Нұра

3. «Алаш» сөзін жиі кездестіретін қазақ халқының аңызы: «Алаша хан»

4. «Қазақ халқының жүзге бөлінуі, қазақ мемлекеті құрылғаннан кейінгі кезде өз жерін қорғау қажеттілігінен туған»-деп жазған қазақтың тұңғыш ағартушы ғалымы: Ш.Уәлиханов

5. Қазақ халқының құрылымына байланысты «қазақ» атауы біржола этникалық сипатқа ие болған уақыт: XV ғасырдың ІІ жартысы

6. Қазақтың халық болып құрылуына әсер еткен біріккен этникалық топ: қыпшақтар тайпалар одағы және үйсін тайпалар одағы

7. Жәнібек, Керей хандарымен бірігіп көшкен ру-тайпалардың алғашқы атауы: өзбек-қазақтар

8. Ежелгі Сібір тайпалары тілдерінде «қазақ» сөзінің мағынасы: мықты, берік, алып

9. «Қазақ» сөзі этникалық мағынаға ие бола бастаған ғасыр: XIV ғасыр

10. «Үш жүз» аңызы бойынша қазақ халқы ру-тайпаларының өз таңбаларын салған жері:Таңбалы Нұра

11. Қазақ халқының, жүздерінің пайда болуы туралы айтылған аңыз: Алаша хан

12. Қазақ мемлекеті құрылғаннан кейінгі кезде қазақ халқының жүзге бөліну себебі: Өз жерін қорғау үшін

13. «Қазақ жүздерінің құрылу себебі, олар (қазақтар) көшіп-қонып жүрген жерлерінде өз құқықтарын қорғау үшін одақтар құрған. Ол одақ – қазақ жүздері»-деп жазған ағартушы ғалым: Ш.Уәлиханов

14. Қазақ жеріндегі ру-тайпалардың XV ғасырдың басындағы басқа хандықтарға ауа көшуінің басты мақсаттары: Ру-тайпалармен бірігу, тыныштықта өмір сүру үшін

15. XV ғасырда қыпшақ, қаңлы, арғын, қоңырат, дулат т.б. қазақ рулары мен тайпаларының өкілдері өмір сүрген жер: Түркістан аймағы

16. Орталық, Солтүстік, Оңтүстік Қазақстан қыпшақ тайпалар одағы мен Оңтүстік-шығыс Қазақстан үйсіндер одағының бірігу нәтижесінде құрылған халық: Қазақ

17. Сырдарияның орта бойындағы оғыздар мен қыпшақтардың арасындағы өзара байланыс басталған ғасыр: Х ғасыр

18. XIII ғасырдың басында жасалған мәмлүктік Египет мемлекетінің сөздігінің атауы:Араб-қыпшақ

19. «Қазақ» сөзі хорасан түркімендері арасында этникалық сипатта қолданылған тәрізді»-деп жазған тарихшы: Б.Е.Көмеков

20. XIII ғасырдың басында жасалған мәмлүктік Египет мемлекетінің «араб-қыпшақ» сөздігінде «қазақ» сөзіне берілген түсіндірме: Еркін, кезбе

21. IX-X ғасырлар аралығында алғаш рет айтылған қазақ халқының ұраны: Алаш

22. Алғашқы кезде «қазақ» атауының орнына қолданылған сөз: Алаш

23. ІХ-Х ғасырларды «қазақ» атауы әлеуметтік мағынада қолданылған жер Шығыс Дешті Қыпшақта

24. Өзбек ұлысында (XV ғ.) үш халықтың болғандығы, оның ішінде ең көбі ержүректері екені жайлы хабар айтқан: Рузбихан

25. XIV-XV ғасырларда Қазақстанда мекендеген ру-тайпалардың ауызша таралған әдебиет туындыларының ғылыми атауы: Фольклор

26. XIV-XV ғасырларда қыпшақтар мен қияттардың қызылбастар мен қалмақтарға қарсы соғысын суреттейтін жыр: Қобыланды батыр

27. Қуаңшылдық жылдары жасалған ырым: Көкке табыну

28. Қазақстанның байырғы тұрғындардың түсінігіндегі аспан әлемінің мағынасы: Көк тәңірі

29. Тіл-көз тиюге байланысты сақталып қалған нанымның атауы: Бойтұмар

30. Қасиетті бұлақ басына ақ құйып көктен жаңбыр сұрау ырымының атауы: Тасаттық

31. XIV ғасырда мұсылман дініне кіріп, басына шалма тақпағандарға қатаң жаза қолданған хан: Тоғылық-Темір

32. XIV-XV ғасырларда халықаралық қарым-қатынастарда сөздік ретінде пайдаланған еңбектің аты: «Кодекс куманикус»

33. XIV-XV ғасырларда қыпшақтар арасынан шыққан Кутбтың әдеби шығармасы: «Хұсрау мен Шырын»

34. Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жыр: «Ер Тарғын»

35. Сүйіспеншілік, әділеттілік тақырыбында жазған Дурбектің поэмасы: «Жүсіп – Зылиха»

36. Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыз: «Сағыныш»

37. XIV-XV ғасырлардың аралығында белгілі болған өзбек ақыны Хорезмидің әдеби шығармасының аты: «Мухаббатнама»

38. XIV-XV ғасырлардан бізге жеткен аспаптық музыка туындыларының бірі: Шора батыр

39. XIV ғасырда исламның таралуына қатты көңіл бөлген хандар: Өзбек хан, Тоғылық-Темір

40. Ислам діні Қазақстанда VIII ғасырда тарай бастағанымен, халықтың жүрек түкпіріне ХІХ ғасырдың аяғына дейін толық жете қоймағаны жөнінде өз пікірін жазған қазақтың тұңғыш ғалымы: Ш.Уәлиханов

41. XIII-XV ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдердің бірі: Асан қайғы

42. XIV-XV ғасырлардан әлі күнге дейін тәрбиелік мәні зор батырлық, өнегелік мазмұндағы ертегілердің бірі: Жоямерген

43. Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жыр:Орақ - Мамай

44. XIV-XV ғасырлардан бізге жеткен аспаптық музыка туындыларының бірі: «Ескендір»

45. Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыздың аты: «Жошы ханның жортуы»

46. XIV-XV ғасырлардан әлі күнге дейін тәрбиелік мәні зор батырлық, өнегелік мазмұндағы ертегілердің бірі: «Жерден шыққан Желім батыр»

47. XIII-XV ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдердің бірі: Кетбұға

48. XIV-XV ғасырларда материалдық игіліктер негізделген шикізат көзі: Мал басынан алынды

49. ХІІІ ғасырда қыпшақтардың сүттен қалай май алатынын, құртты, қымызды қалай жасайтындарын таңдана жазғандар: Еуропа саяхатшылары

50. Шөлдеп келе жатқанда қыпшақтар сиыр сүтінен жасалған қышқыл сусын бергенін, оны айран деп атайтындарын жазған: В.Рубрук

51. XIV-XV ғасырларда жаздыгүні бастарына ыстық өткізбейтін ақ киізден жасалған:Айыр қалпақтар киген

52. Ғарыш пен жердің, күн мен айдың, жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз: «Күннің баяны»

53. Х-ХІІ ғасырларда Қарахан мемлекеті кезінде өркендей бастаған сәулет өнерінің тамаша туындысы:Айша бибі кесенесі

54. XIV-XV ғасырлардағы сәулет өнерінің тамаша үлгісін көрсеткен кесене: Дәуітбек

55. Көне Отырар қаласының батыс жағында 3 км жерде орналасқан кесене:Арыстан баб

56. Ел аузындағы аңыз бойынша Арыстан баб өмір сүрген уақыт: VII-VIII ғасырларда

57. Құлап қалған Арыстан баб күмбезін XIV ғасырда қайта салғызған: Әмір Темір

58. Арыстан баб кесенесі: 2 бөлмелі

59. Әмір Темірдің бұйрығымен салынған сәулет өнерінің ғажайып туындысы: Қожа Ахмет Иассауи кесенесі

60. Қожа Ахмет Иассауи кесенесі орналасқан қала: Түркістан

61. Қожа Ахмет Иассауи кесенесін салуға Әмір Темір бұйрық берген жыл: 1397 ж

62. Қожа Ахмет Иассауи кесенесінде залдың ортасында тұрған үлкен тайқазан жасалған жыл:1399 ж

63. Қожа Ахмет Иассауи кесенесіндегі ең негізгі бөлме: Кітапхана

64. Қожа Ахмет Иассауи кесенесінің биіктігі: 37,5 м

65. Сығанақ қаласының маңында орналасқан бір күмбезді кесене: Көккесене

66. XIV-XV ғасырларда далалық сәулет өнерінің үлгісінде жасалған ескерткіш: Алаша хан кесенесі

67. Қабырғаларының сырты Алаша хан күмбезі секілді қыштан, кілем өрнегі үлгісіне ұқсатып қаланған кесене: Көккесене

68. Қабырға сыртын әсемдеу ісінде қазақтың дәстүрлі ою-өрнегі (таңдай, жүрекше) кең қолданылған кесене: Алаша хан кесенесі

69. XV ғасырдың ІІ жартысында салынып жартылай сақталған ескерткіш:Рабиға Сұлтан Бегім кесенесі

70. Рабиға Сұлтан Бегімнің басына қойылған құлпы тасы табылған жер: Ахмет Иассауи күмбезінің ішінен

71. Ақ Орданың орталығы Сығанақ қаласының маңында орналасқан кесене: Көккесене

72. Ұлытау ауданындағы Қаракеңгір өзенінің жағасында салынған кесене: Алаша хан кесенесі

73. Ислам дінінің көрнекті өкілі, әрі уағыздаушы, әрі ақын: Қожа Ахмет Иассауи

74. X-XII ғасырларда Тараз қаласының маңындағы сәулет өнерінің тамаша туындысы: Бабаджа-қатын кесенесі

75. Қолданбалы өнердің ғажайып үлгілері қолданылған ғимараттар: Қожа Ахмет Иассауи кесенесі

76. Сәулет өнерінің орта ғасырда биік деңгейде болғандығының дәлелі:Құрылыс материалдарының сапалы болуы

77. XIV-XV ғасырларда сәулет өнерінде қалыптасқан жаңа үлгілер: Ғимаратты күмбез шатырмен жабу

78. XIV-XV ғасырларда қыпшақ тілінде жазылған туынды: «Оғызнама»

79. Киелі аң-құстың тісін, тырнағын тіл-көз тимеуге қарсы жасаған ырымның атауы: Бойтұмар

80. XIV-XV ғасырларда Қазақстандағы хандықтар шаруашылығының басым түрі Мал шаруашылығы

81. ХІІІ ғасырдың соңындағы жазба деректерге қарағанда, пайдаланылған киіз үйдің түрлері: Арба үстіне тігілген, жылжымалы

82. Ғарыш пен жердің, күн мен айдың, жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз: «Темірқазық пен Жетіқарақшы»

83. «Шыңғыснаманың» авторы: Өтеміс қажы

84. «Дешті уалаяты Берке ханға бағынған кезде дінсіздердің көп бөлігін ол ислам дініне кіргізді»-деп жазған Өтеміс қажының кітабының аты: «Шыңғыснама»

85. Қазақстанда ислам діні VIII ғасырда тарағанымен ХІХ ғасырдың аяғына дейін тұрғындардың жүрек түкпіріне жете қоймағаны жөніндегі пікірін жазған Ш.Уәлихановтың мақаласының аты: «Ислам діні»

86. Қазақ хандығының құрылымы сатыдан ... тұрады: жеті

87. XVI-XVII ғғ. Қазақ хандығында ата- аймақты басқарды: Ақсақал

88. Қазақ хандығында он немесе он бес аймақтан құралған: ру

89. Қазақ хандығындағы ұлыстың билеушісі: сұлтан

90. Орта жүзге жататын рулар: арғын, найман, уақ, керей, қыпшақ

91. Хан сайлаудың басты шарты: Шыңғыстың ұрпағы болуы

92. Сайланған ханның мал-мүлкін бөліп алу дәстүрі: «Ханталапай»

93. Бейбітшілік жағдайда ханның рұқсатынсыз жол берілмейді: Көшіп-қонуға

94. Қазақтың ханын сайлауға барлық рудан қатысты: Атақты, сыйлы шонжарлары

95. Қазақ хандығы таптық негізгі екі топ. Олар: Феодалдар мен қарапайым халық

96. Көктеу дегеніміз: көктемдегі жайылым

97. Қыста көшіп-қонған қазақ ауылдары үшін ең қауіптісі: жұт

98. Таза малмен айналысатын шаруашылық:Көшпелі

99. XVI-XVII ғғ. түйе мен қой-ешкілер үшін қыстық жайылымға таңдалған жер: Қызылқұм шөлі

100. Қозы көш дегеніміз:

101. Қозылардың жүнін қырқатын мезгіл: «Қозы күзем»

102. Көшпелі қазақтар суық басталысымен көшті: Күздеуге

103. Малы жоқ көшіп қонуға көлігі жоқ, егіншілікпен айналысатын кедей: жатақ

25