- •Программалау тілдері
- •2.2. Си тілінің қарапайым элементтері
- •2.2.1 Пайдаланылатын символдар си тілінің символдарын бес топқа бөлуге болады.
- •2.2.2 Тілдің қарапайым объектілері
- •Бақылау сұрақтары
- •2.3. Си тіліндегі мәліметтер типтері және енгізу, шығару функциялары
- •2.4. Бүтін сан түріндегі мәліметтерді сипаттау
- •2.4.2. Char типі
- •2.5 Символдық тіркестер (жолдар, қатарлар)
- •2.6. Printf және scanf функциялары
- •2.4.3. Float және double жылжымалы нүктелі нақты сандар типтері
- •Бақылау сұрақтары
- •3. Си тілінде қолданылатын негізгі операторлар
- •3.1. Меншіктеу операторы
- •3.2. Типтерді түрлендіру
- •Int I; float fl;
- •3.3. Программа жұмысын басқару операторлары
- •3.4. Шартты оператор
- •If (шарт)
- •If (шарт)
- •Int r; /* gil-ды 4-ке бөлгендегі қалдық */
- •Int ball;
- •3.4.1 Шартты операция
- •3.5. Switch көп нұсқалы таңдау операторы
- •Бақылау сұрақтары
- •4. Цикл операторлары
- •4.1. For цикл операторы
- •4.2. While операторы
- •4 .3. Do ... While цикл операторы
- •5. Си тілінде массивтерді пайдалану
- •Int index;
- •Void main()
- •Жиымды өңдеу есептерінің түрлері (кластары)
- •Void main()
- •Void main()
- •Int b[10]; //қосымша массив
- •Жиымды сұрыптау (сорттау, реттеу)
- •Жай таңдау жолымен сұрыптау
- •Жай енгізу (кірістіру) тәсілімен сұрыптау
- •Жай алмастыру арқылы сұрыптау
- •Int *iptr;
- •Функциялар арасында байланыс жасау үшін нұсқауыштарды пайдалану
- •Void change (int *u, int *V)
- •Int temp;
- •Int xmin,X[10];
- •6. Екі өлшемді жиымдар
- •Void line()
- •Void line()
- •Екінші типтегі есептер алгоритмдері
- •Void line()
- •Int I,j,jmin,min;
- •Int amin;
- •Бақылау сұрақтары
- •7. Сөз тіркестерін өңдеу
- •Void main()
- •Void main()
- •Void main()
- •Void main()
- •Void main()
- •Void main()
- •Void main()
- •Void main()
- •Сөз тіркестерімен жұмыс істейтін функциялар
- •Көмекші программа. Функцияны пайдалану
- •Int mini(int X, int y)
- •Int maxi(int X, int y)
- •Void lin(char a)
- •Void z1(int *X, int *y)
- •Void z1(int*, int*);
- •Int rus (unsigned char r)
- •Int min_index(int sp[], int ras)
- •Void init(int mas[],int ras);//функцияны сипаттау
- •Жоғарыда қарастырырылған функцияда екі өлшемді жиымның бағаналарының саны тұрақты және ол ауқымды ko айнымалысымен анықталған.
- •Void main(void)
- •Index(s1,s2)
- •Void main(void)
- •Int main()
- •Бақылау сұрақтары
- •Құрылымдарды пайдалану мысалы:
- •Void Vvod(int nom,struct Spisok *sved)
- •Void main(void)
- •Vvod(-1,sved);
- •Int I; clrscr();
- •Void main(void)
- •Int I,j,k,priznak;
- •If(!priznak) break;
- •If(!priznak)break; }
- •Бақылау сұрақтары
- •Void main ()
- •Int pages;
- •Void main()
- •Бақылау сұрақтары
- •11. Графикалық режимде жұмыс істеу
- •Void main ( )
- •Int gmode; //режим аты
- •Int errorcode; // қате коды
- •11.1. Графикалық режим орнату, одан шығу, мәтін жазу, сызық салу функциялары
- •Initgraph(&Driver,&Mode,Path);
- •Initgraph(&Driver,&Mode," ");
- •Экранға мәтін шығару функциясы
- •Экрандағы көрсетілген орынға мәтін шығару функциясы
- •1) Line (x1,y1,x2,y2);
- •2) Lineto (X,y);
- •11.2. Сызық стильдерін беру
- •Int gmode;
- •11.3. Тұйық сызықтар салу
- •Көпбұрыш салу функциясы
- •Int gmode;
- •Іші боялған контурлы эллипс салу функциясы
- •Pieslice(X,y,БұрышБасы,БұрышСоңы,Радиус);
- •Void main ()
- •Void main ( )
- •Void main ()
Int gmode;
int x,y,xk=500;
initgraph (&gdriver,&gmode,"C:\\TC\\bgi");
setcolor(RED);
x=80; y=30;
moveto(x,y);
outtext("жай сызық - SOLID_LINE");
setlinestyle (SOLID_LINE,0,NORM_WIDTH);
y+=20;
line(x,y,xk,y);
y+=40; moveto(x,y);
outtext("пунктир сызық –
DOTTED_LINE");
setlinestyle (DOTTED_LINE,0,NORM_WIDTH);
y+=20;
line(x,y,xk,y);
y+=40;
moveto(x,y);
outtext("штрих-пунктир сызық – CENTER_LINE");
setlinestyle (CENTER_LINE,0,NORM_WIDTH);
y+=20;
line(x,y,xk,y);
y+=40;
moveto(x,y);
outtext("штрихі ұзынша пунктир сызық");
setlinestyle (DASHED_LINE,0,NORM_WIDTH);
y+=20;
line(x,y,xk,y);
y+=40;
moveto(x,y);
outtext("қалың сызық");
setlinestyle (SOLID_LINE,0,THICK_WIDTH);
y+=20;
line(x,y,xk,y);
getch();
closegraph();
}
11.3. Тұйық сызықтар салу
Тіктөрбұрыш контурын салу үшін төмендегі функция
rectangle(xl,yl,x2,y2);
қолданылады, ол
сол жақ жоғарғы бұрышы - x1,y1, оң жақ төменгі бұрышы - х2,у2 болып келетін төртбұрыш сызады.
Сызық типі setlinestyle функциясымен, ал түсі — setcolor функциясымен анықталады.
Іші боялған тіктөрбұрыш салу үшін
bar(xl,yl, x2,y2);
функциясы пайдаланылады, x1, y1 сол жақ жоғарғы бұрыштың, ал х2 , у2 – оң жақ төменгі бұрыштың координаталары. Мұның қабырғалары өстерге параллель болады, контуры көрсетілмейді. Оны бояу стилі setfillstyle() функциясымен анықталады.
Алдыңғы жақ беті боялған параллелепипед салу функциясы
bar3d(xl,yl, x2,y2, Қалыңдығы, Ж_Беті);
сыртқы контуры сызылған паралелепипед салады,
м
болса, сызықтар сызылмайды (бірінің үстіне бірі қойылған бірнеше паралелепипед салу кезінде қажет болады).
Мысалы, бірінің үстіне бірі қойылған бірнеше паралелепипед салу:
setbkcolor (WHITE);
setcolor (GREEN);
bar3d(230,50,250,150,15,1);
bar3d(220,150,260,180,15,1);
bar3d (300, 150, 340, 180, 15, 0);
bar3d (300, 50, 340, 150, 15, 1);
Көпбұрыш салу функциясы
drawpoly(НүктелерСаны,Координаталары);
түзу сызықтардан тұратын тұйық аймақты көпбұрыш сызады. НүктелерСаны параметрі көпбұрыш төбелері санын, Координаталары параметрі сол төбелер координаталарын жиым элементтері ретінде береді. Жиымның 0-ші және 1-ші элементтері алғашқы нүкте координаталары, 2-ші, 3-ші элементтері – екінші нүкте координаталары, т.с.с. Енді осы функцияны пайдаланып, алты бұрыш салайық.
// көпбұрыш салу
#include <graphics.h>
#include <conio.h>
#include <stdio.h>
main ()
{
int gdriver=DETECT;
Int gmode;
initgraph (&gdriver,&gmode,"C:\\TC\\bgi");
int x,y,t[14]={450,150, 500,350, 400,400,
150,400, 50,150, 250,80, 450,150};
setcolor(WHITE);
drawpoly(7, t);
settextstyle(3,HORIZ_DIR,1);
outtextxy(458,135,"C(450,150)");
outtextxy(508,335,"D(500,350)");
outtextxy(400,400,"E(400,400)");
outtextxy(150,400,"F(150,400)");
outtextxy(38,138,"A (50,150)");
outtextxy(243,55,"B(250,80)");
getch();
closegraph();
}
Іші боялған көпбұрыш салу үшін қолданылатын функция
fillpoly (НүктелерСаны,координаталары);
мұндағы НүктелерСаны – төбелер саны, координаталары – жиым элементтері түрінде берілген төбе координаталары.
Әрбір төбе координатасы екі бүтін санмен бері-леді. Бұл функция төбелердің алғашқы нүктесін соңғы нүктесімен қосып, сызықтарды тұйықтап, ішін бояйды. Сызық типі мен бояу түсі setfillstyle() және setfillpattern() функцияларымен анықталады.
Шеңбер сызу функциясы
circle(x,y,r);
радиусы r (бүтін сан), центрінің координаталары (х, у) болатын шеңбер сызады.
Сызық түсі setcolor () функциясымен беріледі. Мысалы, қызыл түсті 5 шеңбер сызайық:
...
setcolor(RED);
for (r=5;r<=25; r+=5)
circle(320,240,r); ...
Доға сызу функциясы
arc(x,у,БұрышБасы,БұрышСоңы,Радиус);
центрінің координатасы (х, у), радиусы берілген доға сызады. БұрышБасы,БұрышСоңы параметрлері бұрышты градуспен горизонталь х өсінен бастап, сағат тіліне қарсы бағытта береді. Радиус параметрі доға радиусын бүтін санмен береді. Бұрыштар мәні периодына сәйкес эквивалентті түрде [0..360] интервалындағы мәндерге келтіріледі. Мысалы, arc(х,у,-45,45,r) және arc(х,у,675,-315,r) шеңбердің бір ширегіне сәйкес бір доғаның екі түрде берілуін көрсетеді.
Эллипс доғасын сызу функциясы
ellipse(x,y, БұрышБасы,БұрышСоңы,rх,rу
);
центрінің координаталары (х, у) эллипс немесе эллипс доғасын сызады. БұрышБасы,БұрышСоңы параметрлері доғаның басы мен соңын градуспен сағат тіліне қарсы береді. rx, ry параметрлері эллипстің көлденең және тік радиустарын береді. Эллипс өстері
к
