1 Т тиісті қосалқы материалдар құны

	Шығын баптары	Өлшем бірлігі	Бағасы, теңге	Мөлшері, саны	Сомасы, теңге
1	Жарылғыш заттар	кг	70	0,6	42,00
2	Отпілте	м	10	0,06	6,00
3	Дүмпіткіш пілте	м	20	0,20	4,00
4	Электрдүмпіткіш	саны	10	0,30	3,00
5	Ток өткізгіш сым	м	9	0,50	4,50
6	Қатты қорытпалар	грамм	5	2,6	13,00
7	Бұрғы құрыш (болат)	кг	280	0,06	16,80
8	Ағаш бекітпе	м3	5600	0,005	28,00
9	Құрыштан жасалған арқан	кг	120	0,001	0,12
	Жиынтығы:				117,42
	Есепке алынбаған материалдар		30%	117,42	35,23
	Тасымалдау-дайындау жұмыстары		10%	152,65	15,27
	Барлығы:				167,92
	Тазартыс жұмыстарының көлемі	мың тонна		1191
	Өнім өндіру көлеміне	мың теңге			200000

Ашық тәсілмен кен өндіру жағдайында пайдалы қазбалардың өзіндік құнының калькуляциясы шахтада өндірілетін өнімнің өзіндік құны сияқты жасалады. бірақ кен-дайындау жұмыстарын өтеу орнына "Аршу жұмыстарын өтеу" деген элемент пайда болады. Аршу жұмыстары, аршу коэффициенті арқылы өтеледі.

Кеннің 1 т өзіндік құнының калькуляциясы мына түрде жасалады:

1. әр ай сайын текше метр көлемінде аршу жұмыстары мен сол жұмыстарға кететін барлық шығындар есепке алынады (материалдар, отын, энергия, жұмысақы, амортизация, басқа да ақшалай шығындар);

2. бос жыныстың 1 текше метрінің өзіндік құны есептелінеді;

3. жыныстың 1 м³ өзіндік құны аршу коэфициентке көбейтумен, кеннің бір т қосылатын қосымша шығындар сомасын анықтайды.

Айталық, карьерде бір айда 200 мың т пайдалы қазба өндіріліп, 1200 мың текше метр көлемінде аршу жұмыстары орындалды. Аршу коэффициенті 5м³/т тең. Осы айда өндіру жұмыстарының көлемі 80000 мың, ал аршу жұмыстарының шығыны 60000 мың теңге болды. Сонда кеннің 1 т өзіндік құны, аршу жұмыстарын қоспағанда мынаған тең:

80000 /200  400 теңге /т,

ал бос жыныстың 1 м³ өзіндік құны былай есептелінеді: