Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Audit_teoria.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
264 Кб
Скачать
☆

2.Тәуекелдікке негізделген аудит.

Аудиторлық тәуекел аудит жасап отырған дәлелді қаржылық есептілік туралы ойының бұрыс болып қалған жағдайда.Аудитор тәуекелділігін 0-ге көздеу амалдары жоқ, бірақ аудитор әрқашан аудитті жоспарлау кезінде барлық мүмкін факторлардың есебі жолымен тәуекелді максималды төмендетуге ұмтылу керек. Аудиттің халықаралық стандартының «Тәуекелділікті бағалау және ішкі бақылау» 10 бабында айтылады: «Аудит жүргізу әдістемесін жасау кезінде тәуекелділікті бақылауды (ажырағысыз тәуекелділікті бағалау нарядымен) алдын-ала бағалау үшін сәйкесінше тәуелділік болмауын анықтау керек, ол нақты қаржылық есептілікке қатысты қабылдануы мүмкін,сонымен қатар сипаттамасын және маңызды шаралар көлемін анықтау үшін, осындай нақтылықты тексеруге бағытталған». Біріккен ажырағысыз тәуекелділік пен бақылау тәуекелділігі клиент тәуекелділігін құрайды, яғни тәуекелділіктің екә түрі де клиентке заңды тұлға ретінде қатысы бар. Бұл заңды тұлғаның екі тәуекелділік элементі бухгалтерлік есеп жүйесін бөлшектеп зерттегеннен кейін бақылау тәуекелдігін қайта қарау қажетттілігіне қарамастан заңды тұлғаның екі тәуекелділік элементін жоспарлау кезінде аудитор ескеруі қажет. Жоспарлаудың мақсаты ең тиімді және квалификациялы тең шараларды жасайды. Алайда аудиторлық шаралар ең көп тәуекелділікпен байланысты аудандарға бағытталады, сонымен қатар тәуекелділік төмен аудандардағы қажетсіз жұмыс жұмсамау. Мысалы, аудитор ажырағысыз тәуекелділікті бағалау үшін кәсіби ой-пікірін қолданады, яғни бағалау, мысалы, қаржылық есептілік деңгейінде мынадай факторларды:

- тәжірибелік субьект басқарушының біліктілігі және шынайылығы, сонымен қатар кезең ішінде оның құрамындағы өзгерісі.

- Субьект басқарушыларына әдеттегідей емес қысым, мысалға, қаржылық есептілікті бағалауға апаратын жағдайлар. Мысалы бұндай жағдайлар болып саладағы банкрот кәсіпорындардың санының көп болуы немесе субьектің ары қарай дамуына капиталдың жеткіліксіздігі.

- Субьект бизнесінің сипаты, потенциалын ашатын техникалық ескеруі оның өнімі мен қызметі капитал құрылымының қиындығы, жақтар байланысының мәні, орналасуы және оның өндіріс көлемінің географиялық таралуы;

- Субьектің қызметін жүзеге асыратын саладағы әсер етуші факторлар немесе экономикалық жағдайы болуы мүмкін бәсекелестік жағдай.

3.Тәуекелдіктің құрамдас бөліктері

Аудиторлық тәуекелділік мынадай құрамдас бөліктерден тұрады:

1.Бақылау тәуекелділігі – сегменттегі шамдан тыс қателік клиенттің шаруашылық ішіндегі бақылау жүйесіндетабылмайтынын және жойылмайтынын аудитордың болжау шарасы. Бақылау тәуекелдік – шоттар сальдосы немесе шаруашылық операциялардың қажетті ішкі бақылаудың болмауына жол берілген жағдайда, басқа шоттар сальдосы немесе шаруашылық операциялар бұрмалауларынан бөлек, елеулі болуы мүмкін бұрмалауларға бейім болуы.

Бақылау тәуекелділігі. Клиент байқамаған қателердің б.е. процесінде болуы ықтимал. Себебі бақылаудың ешбір құрылымы 100%-ға тиімді болмайды. Сондықтан, әдетте белгілі 1тәуекелді бақылаудың кез келген құрылымымен байланыстырады: тиімді құрылымдар салыстырмалы түрде төмен тәуекелге, тиімділігі аздаулар салыстырмалы жоғары тәуекелге ие б/т.

Бақылау құралдарының тәуекелдігі кәсіпорынның бухгалтерлік есебі мен ібж/нің сенімділік дәрежесін сипаттайды.

Бақылау құралдарының сенімділігі мен бақылау құралдарының тәуекелдігі өзара толықтырушы категориялар болып табылады:

- Сенімділіктің жоғары дәрежесіне төмен тәуекелдік сәйкес болады; -Сенімділіктің орта дәрежесіне орта тәуекелдік сәйкес болады;

-Сенімділіктің төмен дәрежесіне жоғары тәуекелдік сәйкес болады. Аудитор бақылаудың белгілі бір құралдары жөніндегі өз пікірін дайындау кезінде үлкен сенімділік дәрежесіне сүйенуге қаншалықты ұмтылса, аудитор олардың сенімділігі мен тиімділігін соншалықты мұқият дайындауы керек.

2.Ажырамас және таба алмау тәуекелділігі. Таба алмау тәуекелділігі – қандайда бір сегмент бойынша аудиторлық мәліметтер арқылы шамадан тыс қателікті табу мүмкін еместігін аудитордың мойындауға дайындақ шарасы.

Ажырамас тәуекелдік – шоттар сальдосы немесе шаруашылық операциялардың қажетті ішкі бақылаудың болмауына жол берілген жағдайда, басқа шоттар сальдосы немесе шаруашылық операциялар бұрмалауларынан бөлек, елеулі болуы мүмкін бұрмалауларға бейім болуы

Таба алмау тәуекелдігі – бұл жиынтығында дәл емес немесе дұрыс емес мәліметтердің елеулі көлемде жиналуы және олардың аудитор талдамалық рәсімдер кезінде де, мән бойынша жан-жақты тексеру кезінде де байқамай қалуы мүмкін деген болжам.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]