Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
семантиканың жауаптары.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
45 Кб
Скачать
☆
  1. Эмоциялық мағына, лексикалық, грамматикалық мағына деген не?

Эмоциялық мағына ---П.К.Анохин: «Эмоция-физическое состояния организма, имеющие ярко выраженную субъективную окраску и охватывающих страданий до высрких форм радости и социального жизнеощущения». Б.И.Додонов: «В Действительности эмоции в качестве прцесса есть не что иное, как деятельность оценивания поступоющей в мозг информаций о внешнем и внутреннем мире, которую ощущения и восприятия кодируют в форме его собственных образов»Эмоция- субъектив, индивидуалдық сипатқа ие адамдардың психологиялық қалпына, жас ерекшелігіне, білімі мен өмір тәжірибесіне, ұлттық ерекшелігіне, дағдысы мен байланысады.

Лексикалық мағына

  • Нақтылы болады; объектив дүниедегі заттардың, іс-процестердің не ұғымның атауы ретінде қолданылады.

  • объектив дүниедегі заттардың, құбылыстардың адам санасындағы жалпыланған, дерексізденген бейнесімен не белгілі бір ұғыммен байланысты болады да солсөздің басқа сөздермен байланыспай-ақ білдіретін мағынасы деп саналады.

  • Жеке сөздерге тән болады да олар сан жағынан көп болады.

  • Белгілі бір зат не құбылыстың атауы ретінде қолданылады.

Грамматикалық мағына

-Абстрактты болады; ондай нақтылық болмайды.

-Өздігінен өмір сүрмейді, лексикалық мағынаға негізделіп, соған жалғасып қана өмір сүреді. Бұл барлық грамматикалық мағынаға тән қасиет

-Ондай қасиетке ие емес, сан жағынан шектелінген.

-Жалпы дерексізденген, белгілі бір сөз таптарының барлығына тән мағына деп көрсетеді.

  1. Лексика-ң жалпылауынан пайда болатын грамматикалық мағына атауы.

  2. Категориялық мағына - сөздің белгілі лексикалық мағынасына әсер ететін магына.

  1. Синтагматикалық мағына - сөздердің тіркесу нәтижесінде жасалатын жаңа мағынасы.Синтагматикалық қатынас (синтагматика) – сөз бірліктері арасындағы қатынасты айқындайтын ережелер мен заңдылықтар жиынтығы. “СИНТАГМА” термині көне грек тіліндегі “қосылу” мәнін беретін зат есімнен шыққан, “біртұтас құралған, біріктірілген” деген мәнді де береді. Синтагма екі мәнде қолданылады: 1. Синтаксис пен семантикадағы синтагма 2. Фонетикадағы сөйлеу тактысын синтагма дейді. Синтагматиканың фонетикалық, фонологиялық, морфологиялық, лексикалық, т.б. түрлері болады

-Синтагматикалық талдаудың екі тәсілі болады: валенттілік талдау (көрші тұрған сөздердің қатынасы) және дистрибутивті талдау (сөздің өзін зерттеу).

-В.В.Виноградов синтагмаларды: семантикалық; синтаксистік; интонациялық деп бөледі.

-Лексикалық құрамдағы парадигматикалық қатынастар – мағыналардың жүйесі болса, синтагматикалық қатынастар – осы жүйенің жүзеге асуы, жұмыс істеуі.

Дополнительна информация =)

Компоненттік талдау лексеманың ұғымдық сатысына дендеп, оның бойындағы семалардың атауға қатысын, семалардың жиынтық мағынасын айқындау болып табылады. Бұл талдауды Л.М. Васильев семдік талдау деп атайды. Автор: «Семдік талдау – сөздің ары қарай бөлшектеуге келмейтін кішкентай бөлшегі – cемаларды қарастыратын семантикалық зерттеудің айрықша бір түрі».

Таңба мағынасының анықтамалары қатынас ретінде бірнеше сипатты:

1) таңбаның мазмұндық және формалық жақтарының бір-бірімен қатынасы;

2) таңбалаушының денотатқа қатынасы (заттың типтік түсінігіне тұтастық

ретінде қарау) – «заттық қатынастылық» немесе деноттаттық мағына;

  1. таңба формасының зат туралы ұғымға қатынасы оның негізгі белгілерінің

тұтастығы – «ұғымдық қатынастылық» немесе сигнификаттық мағына;

  1. тілдің ішкі жүйесіндегі таңбалардың арасындағы қатынас (парадигмалық,

синтагмалық);

5) таңба мен адамдар іс-әрекетінің арасындағы қатынас, яғни