18. Экономиканы салықтық реттеу

Салықтар мемлекет пайда болғаннан бері бар. Олар барлық азаматтарға қатысты.  Бұл курстық  жұмыста  салық түсінігі,  оның  түрлері,  экономикадағы  қызметі,  нарықтың  экономиканың реттеу мен даму жолдарының алғышарты, сонымен қатар қазіргі таңдағы салық жүйесі   қарастырылады.

Елiмiз тәуелсiздiк алғаннан берi мемлекетiмiз әртүрлi реформаларды басынан өткердi. Салық жүйесiнде айналып өткен жоқпыз. Өз салық жүйемiздi қазiргi кезде ретке келтiрiп, аяғынан тiк тұрғыздық, бiрақ әлiде көптеген  кемшiлiктерi бар.

Салықтар нарықты экономиканы реттеудің ең тиімді нысаны болып табылады. Салық негізінде құрылатын мемлекеттік бюджеттің кірісіне қарай, мемлекеттің кәсіпкерлікпен айналысуының және әлеуметтік-кепілдік қызметінің мүмкіндігі белгілі болады. Салық мөлшерімен заңды құқығы бар мекемелер мен жеке адамдардың кәсіпкерлік белсенділігі, Қазiргi заманда кез- келген экономикалық жүйенiң қалыпты жағдайы да жұмыс iстеуiне жағдай жасауда мемлекеттiң маңызы зор. Мемлекет құрылғаннан бергi тарихы барысында тәртiптi, заңды сақтау, ұлттық қауiпсiздiктi ұйымдастыру мiндеттерiмен қатар, нарыққа өту жағдайында экономикалық салықтық реформалардың негiзгi мақсаты елiмiзде тиiмдi салық жүйесiн құрутөлем қабілеті бар сұраныс көлемі реттеледі. Салық саясаты аса нәзік және күрделі аспап, ол жеңілдіктер мен жазалау шаралары арқылы шаруашылық қызметтің барлық жақтарына нысаналы түрде әсер етеді. Нарықтық экономикасы дамыған елдерде салықтардың тізімі бірнеше бетке сыйып кете алады, ал жеңілдіктер мен жазалау шаралары, оларды пайдалануға түсініктемелер тұтас томдарды алып жатады.

Қазiргi заманда кез- келген экономикалық жүйенiң қалыпты жағдайы да жұмыс iстеуiне жағдай жасауда мемлекеттiң маңызы зор. Мемлекет құрылғаннан бергi тарихы барысында тәртiптi, заңды сақтау, ұлттық қауiпсiздiктi ұйымдастыру мiндеттерiмен қатар, нарыққа өту жағдайында экономикалық салықтық реформалардың негiзгi мақсаты елiмiзде тиiмдi салық жүйесiн құру        Қазiргi заманда кез- келген экономикалық жүйенiң қалыпты жағдайы да жұмыс iстеуiне жағдай жасауда мемлекеттiң маңызы зор. Мемлекет құрылғаннан бергi тарихы барысында тәртiптi, заңды сақтау, ұлттық қауiпсiздiктi ұйымдастыру мiндеттерiмен қатар, нарыққа өту жағдайында экономикалық салықтық реформалардың негiзгi мақсаты елiмiзде тиiмдi салық жүйесiн құру.Нарық қатынастары дамыған елдерде салық мемлекет қазынасын толтыруға қызмет ете түседі. Экономикалық мазмұны жағынан салықтар – бұл заңды белгіленген ретпен тұрғындардан, кәсіпорындар мен мекемелерден алынтын міндетті төлемдер жүйесі.

Экономиканы салықтық реттеудің бюджетті толтырудағы рөлі

           Салық салу обьектісіне қарай салықтар тікелей және жанама салықтар болып жіктеледі.

      Тікелей салықтарға мына салықтар жатады:

    1. жер салығы;

    2. мүлік салығы;

    3. көлік құралына салық;

    4. әлеуметтік салық;

    5. жер қойнауын пайдалану үшін  салық;

    6. корпаративтік табыс салығы;

    7. жеке табыс салығы.

        Жанама салықтарға мына салықтар жатады:

    1. қосымша құнға салық ;

    2. акциз .

       Енді осыларға кеңінен тоқтайын.

        Салық салу мақсатында барлық жерлер олардың арналған нысаны мен тиесілілігіне қарай мынадай санаттарға:

        1.  ауылшаруашылық мақсатындағы  жерлерге;

        2.  елді мекендер жерлеріне;

        3. өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс  және өзге де ауыл шаруашылығы  емес мақсаттағы жерлерге (бұдан  әрі - өнеркәсіп жерлері);

        4. ерекше қорғалатын табиғи аумақтар  жерлеріне, сауықтыру, рекреациялық  және тарихи – мәдени мақсаттағы жерлерге (бұдан әрі – ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлері);

        5.  орман қорының жерлеріне;

        6.  су қорының жерлеріне;

        7.  запастағы жерлерге жатқызылуына  қарай қарастырылды.

     2. Қазақстан  Республикасының   жер  заңдарына  сәйкес  басқа  жер  пайдаланушылар  уақытша  пайдаланатын  жерді  қоспағанда, қорғаныс  мұқтажы  үшін  берілген  жерге  салық  салынуға  тиіс.

         3. Қорғаныс  мұқтажы  үшін  берілген,  қорғаныс  мұқтажы  үшін  уақытша   пайдаланылмайтын  және  ауыл  шаруашылығы  мақсаттары  үшін  басқа  жер  пайдаланушыларға  берілген  жерлерге  салық салынуға тиіс.

         4. Магистралды  темір  жолдарды  бойлай  қорғаныштық  екпе  ағаштар  орналасқан  темір   жол  көлігі  кәсіпорындарының  жерлеріне  салық  салынады.

    Жердің белгілі бір немесе өзге санатқа жататындығы Қазақстан Республикасының жер туралы заң актілерімен блгіленеді. Елді мекендер жерлері салық салу мақсаты үшін мынадай екі топқа бөлінген:

     1) тұрғын үй қоры, соның ішінде олардың жанындағы құрылыстар мен ғимараттар орналасқан жерлерд қоспағанда елді мекендер жерлері;

     2) тұрғын үй қоры, соның ішінде олардың жанындағы құрылыстар мен ғимараттар орналасқан жерлер.

19. Налоговые санкции - установленные законодательством формы ответственности налогоплательщика за нарушение налогового законодательства.

Налоговым правонарушением признается противоправное деяние (действие или бездействие), повлекшее за собой неисполнение или ненадлежащее исполнение лицом (налогоплательщиком, должностным лицом налогового или другого уполномоченного органа) норм и (или) положений, установленных настоящим Законом или другими издаваемыми в соответствии с ним актами налогового законодательства.

1. Налоговая санкция является мерой ответственности за совершение налогового правонарушения

2. Налоговые санкции устанавливаются и применяются в виде взысканий (штрафов, пени) в размерах, предусмотренных Кодексом административных правонарущений.

3. При совершении одним лицом двух и более налоговых правонарушений налоговые санкции взыскиваются за каждое правонарушение в отдельности без поглощения менее строгой санкции более строгой.

Виды санкций:

• штрафы

• пеня

Формула расчета пени - П=(Н*Р/100*k*Д)/365

Н – сумма налоговой задолженности

Р – ставка пени

К – кратный коэффициент

Д – дни неуплаты