4. Автоматты басқарудың ішкі жүйелері

Автоматты басқарудың ишки жуйесине Автоматтық басқару (Автоматическое управление; automatic control) — объектіні адамның қатысуынсыз, автоматты түрде басқару ^[1] Автоматтық басқару — қандай да бір объектіні(машинаны, приборды, жүйені, процесті) берілген алгоритмге сәйкес адамның тікелей қатысуынсыз басқару. АВТОМАТТЫ БАСҚАРУ еңбек өнімділігін, басқарудың сапалылығы мен дәлдігін арттыру үшін, қолайсыз жерлердегі немесе денсаулыққа залалды жұмыстарды адамның қатысуынсыз атқару мақсатында қолданылады. Басқару мақсаты басқарылатын объектінің реттелу шамасының уақыт бойынша өзгеруімен тікелей байланысты. Басқару мақсатын жүзеге асыру үшін басқарылатын әр түрлі объектілердің өзіндік ерекшеліктері ескеріліп, объектіні басқару тетігіне әсер етерліктей әрекет (басқарғыш әрекет) жасалады. Басқарғыш әрекет басқару қондырғылары арқылы жүзеге асырылады. Өзара әрекетке түсетін басқару қондырғылары мен басқарылатын объектілер жиынтығы б а с қ а р у д ы ң а в т о м а т т а н д ы р ы л ғ а н ж ү й е с і н қ ұ р а й д ы. Бұл негізінен өндірістік т.б. кешендер құрамына кіреді. Уатт бу машинасындағы (1784) центрден тепкіш реттеуіштен тұратын автоматты реттеу жүйесі техникада кеңінен пайдаланылған алғашқы тұйық басқарудың автоматты жүйесі болды. 20 ғасырдың 50-жылдарында өндірістік процестер мен өнеркәсіптік кешендерді электрондық есептеуіш машиналар арқылы басқарудың күрделі жүйелері дүниеге келді. Бұл жүйелер тобына басқарылатын шаманың мәнін тұрақты етіп сақтайтын а в т о м а т т ы р е т т е у ж ү й е с і, басқарылатын шаманы белгілі бағдарлама бойынша өзгертіп отыратын б а ғ д а р л а м а л ы б а с қ а р у ж ү й е с і, басқару бағдарламасы алдын ала берілмеген қ а д а ғ а л а у ы ш ж ү й е енеді. Басқарудың автоматты жүйелері техниканың түрлі салаларында (көшірмелеуіш фрезалау станогын басқаруға арналған қадағалауыш жүйе, металл кескіш станоктардағы магниттік лента, перфолента немесе перфокарта арқылы бағдарламамен басқаруға арналған жүйе) кеңінен пайдаланылады. Ол авиацияда, ғарыш және әскери техникада үлкен маңыз атқарады. Басқарудың автоматтандырылған жүйесін құру принциптерін және оларда өтетін процестердің заңдылықтарын зерттейтін техникалық кибернетиканың бөлімі — а в т о м а т т ы б а с қ а р у т е о р и я с ы. Ол бірнеше бөлімге (сызықтық, сызықтық емес жүйелер, үздіксіз функциясы, дискретті функциялы, релелі, инвариантты, оптимальды, экстремальды, үлкен жүйелер теориясы, жүйелердің сезгіштік теориясы) бөлінеді. 

5. Басқару жүйесіндегі локалды автоматика элементтері

ЛАСР – локальды авт баскару жүйесі. Конструкциясы бойынша ЛАСР жане баскару пунктине болуге болады. Кызмети бойынша ушке болинеды:

1Орындаушы 2баскарушы 3акпараттык

Басқарушы ток РБ, ИБ, Zд қызметі: қажетті басқару алгоритмн құру

ИБ келесіден тұрады:

1 ток кернеу турлендиргиши 2гальваникалык болу 3сигналды масштабка болу

Zд пассивти жане активти болуы мумкин

При изучении этого раздела необходимо ознакомиться с выпускаемыми промышленностью элементами и устройствами, используемыми для построения автоматических систем: датчиками различных физических величин, усилителями, исполнительными устройствами. Для этих целей промышленностью выпускается ряд приборов и устройств, относящихся к системе ГСП (Государственная система промышленных приборов и средств автоматизации), которые по своему назначению подразделяются на четыре группы: устройства получения и первичного преобразования информации; устройства передачи информации; устройства обработки информации; устройства использования информации. ГСП основана на стандартных внутренних и внешних связях, рациональной структуре и конструктивных формах в блочно - модульном исполнении ее устройств. В изделиях ГСП обеспечивается информационная, функциональная, метрологическая, конструктивная и эксплуатационная совместимость, что

позволяет на их основе создавать различные системы автоматического регулирования, используя блочно–модульный принцип построения. Требования к функциональным элементам локальных автоматических систем обычно не формулируются, а вытекают из общих требований к системе. Это усложняет задачу их выбора и обоснования, так как

необходимо одновременно учитывать многие свойства и показатели, иногда весьма противоречивые. Поэтому особое внимание необходимо уделить изучению основных показателей и характеристик приборов и устройств и четко представлять себе, какие из них являются основными, определяющими в каждой функциональной группе устройств для удовлетворения требований, предъявляемых к системе регулирования в целом. Это позволит технически грамотно и обоснованно выбрать такие элементы, которые наиболее полно удовлетворяют требованиям, предъявляемым к разрабатываемой системе