Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
билеты по казаксхому языку.doc
Скачиваний:
8
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
101 Кб
Скачать
☆
  1. Сөйлемдердің құрамыны қарай түрлерін анақтаңыз.

4 – билет

  1. «ҚР-ның мемлекеттік рәміздерді» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

-Мемлекеттік рәміздер ҚР президентінің жарлығымен 1992 жылы бекітілді.

- Мемлекеттік рәміздер тералы не әңгімелейсің?

- Ту көк, сыра тусті жібек матадан жасалған. Ені бір метр, ұзындығы екі меир. Тудың ортасында отыз екі сәулелі күн бейнесі бар. Күннің астында сомсаған қыран құс бейнеленген. Тудың сол жағында ұсттық өрнек бар.

- Мемлекеттік Елтаңбасы көк аспандағы шаңыраққа ұқсас болып келеді. Сол шаңырақтан уық тәрізді жан-жаққа күн сәулесі тарайды. Екі жақ шетінде алтын қанатты екі пырақтың бейнесі бар. Астында «Қазақстан» деген жазу бар. Жоғары жағында жұлдыз. Мемлекеттік таңба екі түстен тұрады:алтын сияқты сары және аспан сектілді көкшіл түс.

- Қазақ халқының тарихи, тұрмысы, өмірі, халыктың бостандығы, тәуелсіздігі үшін күрес, келешегі туралы айтылған.

- Н.Назарбаев, Ж.Нәжімеденов

- Ш.Қалдаяқов.

2. «Тәрбие-отбасынан басталады» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

  • Қазақ халқының ата салты не?

  • Қазақ халқының ата салты-үлкенді сыйлау.

  • Үлкенді сыйлау неден басталады?

  • Үлкенді сыйлау әке мен шешені сыйлаудан басталады.

  • Сенің отбасыңда сыйластық бар ма?

  • Әрине, бар. Мен ата-анамды сыйлаймын.

  • Әр баланың парызы не?

  • Әр баланың парызы-ата-анаға қамқоршы болу.

3.Тұрлаулы мүшелерді тауып, астын сызыңыз.

5-билет

  1. «Қазақ халқының салт – дәстүрлері» мәтінін әнгімелеп айтыңыз.

Қазақ халқының салт – дәстүрлері өте көп. Олар: шілдехана, ат ою, тіл ашар, Ерулік, бата, үйлену тойы, қуда түсу, тұсау кесер, қыз зату т.б. Соның ішінде жас нәрестеге байланысты дәстүрлер еңінен тараған. Шілдехана-сәби дүниеге келгенде жасалатын той. Тұсау кесер-сәби жүре бастағанда жасалатын дәстүр. Ат қою-сәби туғанда ақсақалдар, түыстар жиналып, балаға ат қояды. Ат қою әсімі сыйлы, құрметті адамға жүктеледі. Қазақ халқының дәстүрлері қуанышпен, жақсы ниетпен байланысты болған. Кез келген дәстүр тоймен өтеді.

2. «Қазақстан туы» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

- Мемлекеттік тудың түсі қандай?

- Казақстан Ркспубликасының Мемлекеттік туының түсі-көгілдір.

- Тудың ортасында не орналасқан?

- Күн

- Күннің астында не бар?

- Қырын бейнеленген.

- Туда тағы қандай белгілер бар?

- Ұлттық ою-өрнек бар.

- Тудың авторы кім?

- Шәкен Ниязбеков.

- Тудың өлшемі қандай?

- Ені-1 метр, ұзындыгы-2 метр.

- Саган тудың түсі ұнай ма?

- Әрине, ұнайды.

3.Кезектес салалас құрмалас сөйлемді аяқтаңыз.

6-билет

1. «Қазақ тілін зерттеген ғалымдар» мәтінін әңгімелеп айтаңыз.

Қазақ тілін зерттеген ғалымдар В.В.Радлов, В.В.Бартольд, Нығмет Сауранбаев, Ғұбайдолла Айдаров. Бұл ғалымдар әйгілі түркологтар, шығыс ғылымын зерттеушілер. Олар Орта Азия тарихын зерттеп, көптеген еңбектер жазған. Түркі жазба ескерткіштерін зерттеп, оқулықтар жазған. Мысалы, В.В.Радлов Түркістанда, Монғолияда экспедиция ұйымдастырған. Түркі тілдер туралы мәліметтер жинаған. Осы ғалымдардың еңбектері қазақ халқына әлі еңбек етіп келеді.

2. «Мемлекетті Елтаңба» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

- Мемелекеттік Елтаңбамыздың басты белгісі не?

- Мемелекеттік Елтаңбамыздың басты белгісі-шаңырық.

- Шаңырақтың айналасында не бар?

- Шаңырақтың айналасында уықтар бар.

- Елтаңбаның екі жағында не бейнеленген?

- Елтаңбаның екі жағында қос пырақтар бейнеленген.

- Елтаңбаның жоғары жағанда не бар?

- Елтаңбаның жоғарыбесбұрышты жұлдыз бар.

- Елтаңбаның астыңдағы жағында не орналысқан?

- Елтаңбаның астыңдағы «Казақстаң» жазуы орналасқан.

- Елтаңбаның авторлары кімдер?

- Елтаңбаның авторлары Жандарбек Мәлібек пен Шот-Аман Уэлиханов.

- Елтаңба қашаң қабылданды?

- Елтаңба 1992 жылы маусымның 4-і күні қабылданды.