2. «Ас атасы - нан» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

-Нан бұл қандай тағам?

-Нан дастархананын негізгі тағамы, сондықтан оны ерекше құрметтеу керек.

- Нанды қалай құрметтеу керек?

- Нанды жерге тастауға, сынғын қалдыруға болмайды.

- Нелістен біз нанды аса қайдырлейміз?

- Өйткені «ас атасы-нан» деген мақал бар. Нан бізге үлкен еңбекпен келеді.

3. Екі жай сөйлемнен талғаулы салалас құрмалас сөйлем құрап жазыңыз.

13- билет

1. «Ахмет Байтұрсынов» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

Ахмет Байтұрсынов ұлы ғалым, түрколог, лингвист, тіл білімін зерттеуші, дарынды аудармашы. Ол 1873 жылы Торғай облысында тұған. А. Байтұрсынов тұңғыш қазақ тілінде әліппе жазған. Оның белгілі «Тіл құралы», «Оқуқұралы» деген еңбектері бар. Ахмет Байтұрсынов дарынды аудармашы. Ол көптеген ақындардың өлеңдерін және мысалдарын аударған. Белгілі «Қазақ» газетінің бас редакторы болды. А.Байтұрсынов бүкілөмірін ғалым жолына арнаған. Оның еңбектері әлі халқына еңбек етуде.

2.«22 Қыркүйек-Тілдер мерекесі» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

- ҚР-ның мемлекеттік тілі қай тіл?

- ҚР-ның мемлекеттік тілі-қазақ тілі. Елімізде көптеген ұлт өкілдері тұрады, соңдықтан біздің елімізде әр түрлі төлде сөйлейді.

-22 қыркүйек бұл қандай күн?

- Бұл Қазақстан халықтарың тілдері күні.

- Бұл мереке қалай аталалы?

- Түрлі тілдерде концерттер, көріністер, сайыстып өтеді.

- Нелектен бұл мереке Қазақстанда ерекше аталады?

- Өйткені елімізде 10 аса ұлт өкілдері тұрады, оларды өз ана тілдері бар.

3. Қарсылықты бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем құрастырыңыз.

14-билет

1. «Ұлттық киім» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

Қазақтың ұлттықт киімдерінің түрлері көп. Олар: сыртқы киімдер, ерлердің киімдер, әйелдердің киімдер, бас киімдер және аяқ киімдер. Қазақтың ұлттық киімдері қымбат матадан тігіліп, түрліп, тірлі ою-өрнекпен өрнектеледі. Сыртқы киімдерге шапан, сырмалы шапан, камзол, бешпент, ішік, тон жатады. Бас киімдерге, әйелдерін бас киіміне: кимешек, жаулық, сәукеле, тақия. Ерлердің бас киімі: бөрік, тымақ, тақия. Аяқ киімдер: мәсі, кебіс, етік. Ұлттық киімдер сән-салтанатты және күнделікті болып бөлінеді. Ұлттық киімдер қазақ қолөнерінің ерекше үлгісі.

2.«Еңбек етсең ерінбей» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

- Адам өмірінде еңбек қандай орын алады?

- Адам өмірінде еңбек ерекше орын алады.

- неліктен ерекше орын алады?

- өйткені адам еңбек етіп тіршіліп жасайды.

- Еңбектің түбіне?

- Еңбектің түбі-құт, береке. Еңбек еткен адам ғана өмірінде мақсатына жетеді.

3. Сөйлемнің сабақтас құрмаластың кай түріне жататынын анықтаңыз.

15- билет

1. «Қаныш Сәтбаев» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

Қаныш Сәтбаев 1899 жылы 12 сәуірде павлодар облысының баянауыл ауданында туғаң. Қаныштың әкесі Имантай ауылда қажы болған. Ғалымның Қазақстанда болмаған жері жоқ десе де алғандай. Қарсақбай мен Жезказғанда мыс кенін, Екібастұз көмірін алты. Сондан кейін ол жерлерде үлкен зауыттар мен комбинаттар ылды. Қаныш Қазақстаның кен қорларының картасын жасады. Ал 1846 жылы Қ.Сәтбаев Ғалым Академиясының тұнғыш Президенті олды. Ғылымдағы ерен еңбегінің арқасында академик дәрежесіне етті.

2. «Қазақтың дастарханы» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

- Қазақ халқы қандай халық?

- Қазақ халқы қонақжай халық.

- Қонақ жайлығы неден көрінеді?

- Қонақ жайығы ең алдымен дастархан жайылудан көрінеді.

- Қазақ халқы неліктен дастархан жаюға ерекше бөлген?

- Өйткені қазақ халқы кез келген қонақты қен дастархан жайып, қарсы алған.

Қазақ халқы «Төрге», «шығыңыз», «дәм алыңыз» деп кез келген адамды құшап жая қарсы алған.

3.Сөйлемнен бірыңғай мүшелерді тауып, астын сызыңыз.

16- билет

1. «Ә.Қастеев» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

Әбілха Қастеев (1904-1973)- Жаркент ауданы, жетікен аулында туған. Ол – қазақтың әйгілі кескендемешісі (живописец), график суретшы, қазақ бейнелей өнерінің негізін салушы. Оның ұстазы Н.Г.Хлудоы белгілі суретші. Ә.Қастеев еңбектерін Алматы қаласының мұражайында көругек болады. Қастеев есімі Мемлекеттік өнер мұражайына және көшелерге берілді.

2.«Бейнелеу өнерінің жанрлары» тақырыбына диалог құрастырыңыз.

- Бейнелеу өнері зандай өнер?

- Бейнелеу өнері алуан қырсы өнер.

- Бейнелеу өнеріне не жатады?

- Бейнелеу өнері: сәулет өнері, мүсіле өнері және кескіндеме.

- Бейнелеу өнері жанырларыне не жатады?

- Жанырларына:пейзаж, портрет, натюрморт т.б.

- Қазақтың белгілі суретші кескендемешелерін білесіңбе?

- Әрине, Олар белгілі Ә. Қастеев, Қанапия, Тельжанов, Әубәкір Исмаилов.

3. Оқшау сөздерді тауып, түрлерін анықтаңыз.

17- билет

1. «Қазақ тілі» мәтінін әңгімелеп айтыңыз.

Қазақ тілі қазақ халқының ана тілі. Ол түркі тілдер тобына тады. Туркі тілдер тобына ноғай, қарақалпақ, өзбек, ұйғыр, башқұрт дері жатады. Сол себепті бұл тілдер туыс тілдер болып налады. Қазақ тілі ғасырлық даму барысында рулық тіл, тайпалық халықтық тіл дәуірін басынан кешті. Қазақ тілі 1989 жылы мемлекеттік мәртебесін алды. Барлық мемлекеттік іс қағаздар осы де жүргізіледі. Тіліміздің байлығын ертегі, аңыздар, мақалтелдер, жұмбақтардан көруге болады.