2. De politieke wereld

1830	NU
1 Unitaire staat	1 federale staat + 3 gemeenschappen + 3 gewesten
Decentralisatie	Decentralisatie
Provincies	Provincies
Gemeenten	Gemeenten

• Van unitaire staat naar fedraal:

1. Afbakening taalgrens:

• 3 eentalige gebieden, 1 tweetalig gebied

• Nuance: faciliteitengemeenten

2. Creatie gemeenschappen en gewesten:

• Eigen instellingen

• Eigen bevoegdheden

• Eigen “wetten”

2. De begrippen

• De 3 gemeenschappen: Vlaamse gemeenschap, de Franstalige gemeenschap en de Duitstalige gemeenschap.

• Persoonsgebonden aangelegenheden en geen strikte territoriale afbakening

• De 3 gewesten: het Vlaamse gewest, het Brusselse hoofdstedelijke gewest en het Waalse gewest.

• Economische entiteit en territoriale afbakening.

3. + 2.1.4

BELEIDSNIVEAU		WETGEVENDE MACHT				UITVOERENDE MACHT
		Instelling		Wettekst		Instelling	Uitvoerende norm
Federaal niveau	België		Federaal parlement		De wet	Federale regering		K.B. & M.B.
Gemeenschapsniveau	Vlaamse Gemeenschap		Vlaams parlement		Decreet	Vlaamse regering		Besluit
	Franstalige gemeenschap		Franstalig parlement		Decreet	Franstalige regering		Besluit
	Duitstalige gemeenschap		Duitstalig parlement		Decreet	Duitstalige regering		Besluit
Gewestniveau	Vlaamse		Vlaams parlement		Decreet	Vlaamse regering		Besluit
	Waals		Waals parlement		Decreet	Waalse regering		Besluit
	Brusselse		Brussels parlement		Ordonnantie	Brusselse regering		Besluit
Provinciaal niveau		Provincieraad		Verordening		Deputatie	Besluit
Gemeentelijk niveau		Gemeenteraad		(politie)- verordening (reglement)		College van Burgemeesters en Schepenen	besluit

5. Bevoegdheid

• De federale overheid:

Justitie, defensie, sociale zekerheid, openbare orde, overheidsbedrijven..

• Gewestbevoegdheden = territoriaal gebonden (d.w.z.grondgebonden)

 ruimtelijke ordening, monumenten, landschappen, huisvesting,…

vb. structuurplan Vlaanderen

- bewoning in Vlaanderen is gecentraliseerd in de Vlaamse ruit

(Antwerpen, Leuven, Gent ,Brussel)

- industrie is vooral in A’pen en probeert zich max. te ontplooien

= file-probleem tegengaan

- in 10jaar moet er 50ha bos bijkomen in Vlaanderen

 leefmilieu, natuurbehoud,…

vb. – afvalstoffenbeleid, waterzuivering

-kwaliteit van het leven (vb.geluidshinder van vliegtuigen)

 openbare werken

vb.-wegen onderhouden

-tolheffing voor vrachtwagens op Antwerpse ring volgend jaar

 openbaar vervoer

vb.-eigen streek en stadsvervoer (vb.Buzzy-Pas)

• Gemeenschapsbevoegdheden = persoonsgebonden

 cultuur vb.theatersubsidies, VRT-subsidie, sport, toerisme

 onderwijs vb.subsidies (enveloppe) voor de studenten

 bejaardenzorg vb.iedere Vlaming is aangesloten bij een zorgkas (thuiszorg, …)

 taalgebruik vb.eentalige naamborden in Vlaanderen ook in fasciliteitengemeenten

• Provincies

provinciale scholen; onderwijs, sociale als culturele infrastructuren; provinciale scholen worden bestuurd onder controle van gemeenschappen

beheer provinciale domeinen: ruimtelijke ordening wordt gecontroleerd door gewesten

Uitbouw provinciale rampenplannen

Administratief toezicht op gemeenten

• Gemeenten

Taken van medebewind

Alles van gemeentelijk belang zoals aanleg en onderhoud van gemeentelijk wegennet

Verkeersplan, toekennen van bouwvergunningen

Ordehandhaving

Sociale bijstand, registers burgerlijke stand

5. De hiërarchie

   1. De grondwet en enkele bijzondere wetten hebben de hoogste rechtskracht

• De grondwet en de bijzondere wetten komen tot stand in het federale parlement met bijzondere meerderheden. Zo kan men de grondwet maar aanpassen na het volgen van een ingewikkelde procedure en dient er zowel in Kamer als Senaat een 2/3^de meerderheid met de wijziging in te stemmen. (die wijziging: constituanten)

1. Een latere wet kan een vroegere wet opheffen of wijzigen

• Eenmaal een rechtsregel door het bevoegde orgaan werd uitgevaardigd blijft, die regel heeft verder bestaan tot wanneer hij door het bevoegde orgaan wordt opgeheven.

• Vb. snel-Belg-wet, homohuwelijken.

1. De akten van een wetgevende macht hebben een grotere rechtskracht dan de akten van de uitvoerende macht

• Een Koninklijk Besluit moet de wet uitvoeren en niet andersom. Kan geen wetten opheffen, aanvullen of wijzigen, MB doet verdere uitvoering.

• Vb. wet op de landverzekering, Carpass, doping.

• KB strijdig met een wet?

• Gewone rechters zullen weigeren om het KB toe te passen.

• Raad van State, afdeling bestuursrechtspraak kan besluiten, schorsen of vernietigen.

2. De Raad van State

• Afdeling wetgeving:

• Controleren en adviezen geven

• Waakt over kwaliteit wetgeving

• Advies over wetsvoorstel (facultatief) en wetsontwerpen (verplicht)

• Afdeling bestuurszaken:

• Rechtsprekend dat schorst of vernietigt.

Vroeger: afdeling administratie

Nu: hoogst administratieve rechtscollege, controleert administratieve rechtshandelingen, eerst interne procedures uitputten.

Vb. quads in Brussel

3. Een wet en een decreet hebben dezelfde rechtskracht

• Wetten en decreten zijn evenwaardig

• Gewesten, gemeenschappen en de federale overheid maken zelfstandige ‘wetten’ in un eigen domein

Conflicten? -> Grondwettelijk hof

2. Het Grondwettelijk Hof

1. Regelt conflicten bij bevoegdheidsoverschreiding tussen:

-Wetten en decreten

-decreten onderling

vb. door klacht van een man : vrouwen nu ook pas op 65 i.p.v.op 60 hun pensioen

 er komt een toetsing v/h gelijkheidsbeginsel door het grondwettelijk hof

2. Er kan een arrest komen van de wetten of de decreten :

= gehele of gedeeltelijke vernietiging of schorsing.

!! terugwerkende kracht d.w.z.ze hebben nooit bestaan (heeft veel gevolgen )

3. Prejudiciële vraag:

= advies in het kader van de gewone rechtsprocedure

 gevraagd door: elke RB/hof

 aan:het gewestelijk hof

 over: de grondwettigheid van een wet, decreet of ordonnantie

!! Dit advies is bindend d.w.z.alle rechters die eventueel later nog deze zaak moeten beoordelen moeten dit advies gebruiken (m.i.v.Hof van Cassatie)

• Beroep tot vernietiging:

• Ingesteld door:

  • Iedereen met belang

  • Federale of regionale regering

  • Voorzitter federaal of regionaal parlement (vraag van 2/3 parlementsleden)

• Binnen de 6 maanden na de publicatie in het BS

• Wet/decreet wordt vernietigd  verdwijnt voor iedereen

• Antwoord op een prejudiciële vraag:

• Vraag gesteld door rechtscollege in kader van een procedure die voor hen behandeld wordt

• In het kader van een rechtszaak

• Wet/decreet wordt IN DIE ZAAK niet meer toegepast (bindend antwoord voor alle rechters in die zaak)

2.1.6.5 Wetten en decreten hebben een hogere rechtskracht dan alle lagere gelegen normen

• Vlaams Gewest = bevoegd voor ruimtelijke ordening

Oprichting van een Raad voor Vergunningsbetwistingen

• MAAR: oprichten van administratieve rechtbanken = federale bevoegdheid

• Beroep tot vernietiging bij GwH

2.2 Parlement

• Vertegenwoordigende democratie in ons land

• Taken: aannemen van wetten & controle op de regering

• Samenstelling: federaal (Kamer + Senaat) en Gemeenschappen en Gewesten (1kamer)

• Vlaams Parlement:

1. Fusie:

- Vlaams Gewest parlement & Vlaams Gemeenschapsparlement

2. Samenstelling:124 parlementsleden

3. legislatuur: 5 jaar vast

-> Kamer van Volksvertegenwoordigers bestaat uit 150 rechtstreeks verkozen kamerleden. BELANGRIJKSTE WETGEVEND ORGAAN.