Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
бух.есеп негиздери.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

6.3 Құжаттарды тексеру және бухгалтерлік өңдеу

Бухгалтерияға құжаттар кәсіпорынның басшысы бекіткен кесте бойынша нақты белгіленген мерзімде келіп түседі.

Бухгалтер құжатты қабылдау барысында ең біріншіден мазмұны бойынша тексереді, яғни жүргізілген жұмыстардың зандылығын анықтайды. Содан кейін оның реквизиттерінің толық толтырылуын, тиісті лауазымды адамдардың қолтаңбаларының болуын, сомалардың нақты көрсетілуі мен операциялардың құрылымын тексереді. Бұдан кейін бухгалтер арифметикалық тексеру жүргізеді, яғни таксировка жасайды. Таксировка тауарлық-материалдық қорлардың санын оның бағасына көбейту арқылы жасалады. Егер де құжаттарда қателіктер анықталса, оны құрастырушы жауапты тұлғаға қайтарады.

Тексеріп болғаннан кейін бухгалтер құжаттарды өңдейді. Өңдеу құжат бойынша әр операцияны есептейтін шоттарды анықтауға негізделген. Керек болған жағдайда біртекті құжаттарды топтастырады, содан кейін бухгалтерлік есепшоттарында жазу жүргізеді. Кәсіпорын бухгалтериясында құжаттар белгілі бір ұқсастықтарына, операциялардың түріне қарай топталып бөлек папкаларға тігіледі. Папканың сыртқы бетінде кәсіпорынның атауы, папканың атауы мен реттік саны, папкадағы беттер саны мен жылы, айы көрсетіледі. Папкаларға тігілген құжаттар сақтау мерзімі жеткеннен кейін архивке өткізіледі, ал кейбір құжаттар белгілі бір уақыт өткеннен кейін жойылуға жатады.

6.4 Құжат айналымы

Бухгалтерлік қызметтің cапасы, тұрақтылығы, ұйымдық шешімдерді қабылдаудың уақыттылығы қамтамасыз етілуі құжат айналымының ұйымдастыруына байланысты.

Құжат айналымы деп, ұйымдарда құжаттардың қозғалысы, яғни толтырылуынан бастап олардың қызметінің аяқталуы және мұрағатқа өткізілу кезеңін айтады.

Құжат айналымының ережесі және есептік ақпараттық өнделу технологиясы кәсіпорынның қабылдаған есептік саясатында көрсетіліп бекітіледі.

Құжат айналымын негізгі кезеңдері болып мыналар табылады:

  • құжатты құру және рәсімдеу

  • құжаттарды бухгалтерияның қабылдауы

  • құжаттардың бухгалтерияның бөлімдері және жұмыс орындары бойынша қозғалысы, оның өңделуі және есеп жазбалары үшін пайдаланылуы

  • құжаттардың мұрағатқа тапсырылуы

Кәсіпорындағы құжат айналымын бас бухгалтер дайындайды, кәсіпорын басшысы бұйрықпен бекітеді (1-кесте).

Құжат айналымының үлгі нысаны

Есеп берулер мен алғашқы құжаттардың атаулары

Дана-лар саны

Құрылу уақыты

Құжат-ты кім жасай-ды

Тапсыру уақы-ты

Тапсыруға жауапты тұлға

Құжат-ты қабыл-дап тексе-ретін тұлға

Кәсіпорынның есепке қатысы бар қызметкерлері өздерінің саласына қатысты құжаттарды кестеде көрсетілген уақытында бухгалтерияға өткізуге тиіс. Осы кестенің уақытында орындалуын ұйымның бас бухгалтері қадағалап отыруға тиіс.