- •Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министірлігі «л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті» шжқ рмк
- •Астана 2013 мазмұны
- •1. Силлабус
- •1. Ауелбекова Айгүл Құрманбайқызы л.Н.Гумилев атындағы еұу, «Экономикалық теория» кафедрасының доценті, э.Ғ.К.
- •2) Экономикалық теория. Коды et1109. 2 кредит
- •5) Оқу пәніне сипаттама:
- •7) Оқуды бақылау мен оның нәтижелік бағасы
- •6. Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі.
- •6.1 Негізгі әдебиеттер
- •6.2 Қосымша әдебиеттер.
- •8) Оқу пәнінің талаптары
- •2. Пән бойынша глоссарий және пәннің ұғымдық аппаратымен жұмыс бойынша жалпы әдістемелік нұсқаулар
- •Пәннің ұғымдық аппаратымен жұмыс бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •3. Оқу пәні бойынша тақырыптарға берілген дәріс конспектілері және дәріс курстарын қарастыруға әдістемелік нұсқау
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Бөлім – 2. Қоғам дамуының жалпы экономикалық негіздері.
- •2 Тақырып. Қоғамдық өндірісті ұйымдастырудың экономикалық негіздері
- •Қоғамдық өндірістің құрылымы
- •Ұлғаймалы өндірістің түрлері:
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі
- •3 Тақырып. Меншік қатынастары және олардың экономикадағы орны. Экономикалық жүйелердің негізгі үлгілері
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Жекешелендірудің тәсілдері
- •4. Экономиканың негізгі проблемалары және оларды әртүрлі экономикалық жүйелердегі шешу тәртібі
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Бөлім-3. Нарық және оны реттеу механизмдері.
- •4 Тақырып. Нарықтық шаруашылықтың қалыптасу алғы шарттары. Тауар-ақша қатынастары
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •5 Тақырып. Сұраныс және ұсыныс теориясының негіздері. Нарықтық тепе-теңдік
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •2. Монополистік бәсеке нарығы.
- •Шоғырланудың бағыттары
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •8.1.Сурет Өндіріс шығындарының классификациясы
- •Орташа өнім (ар) – көрсеткіш жалпы өнімді (q) өзгермелі фактордың санына бөлумен анықталады:
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Өндіріс факторлар нарығы
- •Еңбек нарығы
- •Капитал нарығы
- •Жер нарығы
- •Нақты тәжірибеде жалақының әр түрлі формалары кездеседі.
- •Қоғамда табыстар біркелкі бөлінбейді, табыстың біркелкі бөлінбеуі деңгейі графикте Лоренц қисығымен көрсетіледі.
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Бөлім-4. Ұлттық экономиканың қызмет ету заңдылықтары.
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Мемлекеттің дағдарысқа қарсы қолданылатын құралдары
- •Экономикалық циклдардың типтері
- •Мұндағы: жұө1 - есепті жылғы жалпы ұлттық өнім
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Бөлім-5. Макроэкономикалық реттеу.
- •Ақша жүйесі түсінігі мен типтері.
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Ақша жүйесінің элементтеріне жататындар:
- •Ақша түрлеріне байланысты айналыс жүйесі екі типке бөлінеді:
- •Несие функциялары:
- •Банктердің функциялары:
- •Екінші дәрежедегі банктердің қызметтері:
- •Мемлекеттің ақша-несие саясатының мақсаттары:
- •Мемлекеттің ақша-несие саясатының құралдары:
- •Несиелік белсенділікті басқару
- •Қазақстан Республикасы ақша-несие саясатының негізгі міндеттері
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Бюджет-салық саясаты
- •Негізігі түсініктер мен терминдер
- •Каржы негізінде төрт қызмет атқарады:
- •Мемлекеттік бюджеттің төлемдері:
- •Салық жүйесінің принциптері:
- •Салық сипаты тұрғысынан:
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Мемлекеттің сыртқы сауда саясаты екі типте жүргізіледі.
- •Халықаралық экономикалық интеграция
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •4. Негізгі және қосымша әдебиеттер
- •4.1 Негізгі әдебиеттер
- •4.2 Қосымша әдебиеттер.
- •5. Бақылауға арналған сұрақтар немесе тапсырмалар
- •2.Төмендегi өндiрiс факторларының қай тiзiмi дұрыс:
- •4.Студенттер үшін институтта оқудың баламалы құны:
- •5.Өндірістік мүмкіндіктер сызығында бір өнімді өндірудің өсуі төмендегімен сәйкес келеді:
- •1. Тест
- •2) Экономикалық жүйелердің негізгі элементтерін анықтап кестені толтырыңыз:
- •3) Төмендегі елдерді экономикалық жүйелер типтері бойынша жіктеңіз:
- •5) Төмендегі кестені толтырыңыз, нарықтық экономика модельдерінің ерекшеліктерін анықтаңыз.
- •7. Рента деп …. Түсіну керек:
- •Есептер:
- •2.Инфляция түрлерi:
- •Бақылау сұрақтары
- •6. Білім алушының өзіндік жұмысы үшін тапсырмалар
- •Эканомикалық циклдардағы реттеудегі мемлекеттерді анықтау.
- •7. Семинарлық сабақ жоспары
- •Дискуссия тақырыбы : «Экономикалық мектептер және қазіргі кездегі экономикалық теория»
- •1.Тақырып бойынша логикалық схема құрастыру керек;
- •2. Экономикалық сөздік жасау қажет;
- •3. Қайталауға арналған сұрақтар
- •Сабақтың мақсаты
- •Талдау сұрақтары
- •Талдау сұрақтары
- •8. Ағымдық, аралық және қорытынды бақылауға арналған материалдар және оларды орындау бойынша әдістемелік нұақаулар. Ағымдық және аралық бақылауға арналған тест тапсыралары
- •Микроэкономикалық.
- •Ресурстарды тиімді бөлу.
- •Экономиканы біртұтас жүйе түрінде зерттеу.
- •Тек нарықты экономиканы.
- •«Не болу керек».
- •Сыртқы саудаға енуі.
- •Мемлекеттік бюджетті тапшылық қаржыландыру.
- •Макроэкономика.
- •Дедукциялық әдістер.
- •22. Экономикалық жүйеде бағаның жалпы деңгейі мен жұмысбастылық қай курста оқытылады:
- •Қорытынды бақылауға арналған сұрақтар
- •Аралық және қорытынды бақылауды орындау бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •9. Оқу материалын жақсы ұғыну мен қабылдауға аналған оқу пәні бойынша үлестіру және көрнекі материалдар және олармен жұмыс істеу бойынша әдстемелік нұсқаулар
- •1) Экономикалық жүйелердің негізгі элементтерін анықтап кестені толтырыңыз:
- •2) Төмендегі кестені толтырыңыз, нарықтық экономика модельдерінің ерекшеліктерін анықтаңыз.
- •Мемлекеттік бюджеттің құрылымы
4.2 Қосымша әдебиеттер.
1. Послания Президента: из года в год. Тематический выпуск. Республиканский общественно – поитический журнал «Байтерек» № 3, сентябрь 2003г -118 стр.
2. ҚР Президенті Н. Назарбаев Қазақстан халқына Жолдауы. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында .
3. Астана, 2005 жылғы 18 ақпан. Егемен Қазақстан газеті, 1 наурыз 2005 жыл (газет ішіндегі кітапша)
4. Баишев С. Б Очерки экономической теории Казахстана. Избранные труды. Алматы «Ғылым» 1989ж - 232 бет
5. Баймұратов У.Б Национальная экономическая система. Алматы. «Ғылым». 2000 – 536 стр.
Жатқанбаев Е. Аралас экономика негіздері. Оқу құралы. Алматы. «Қаржы – Қаражат». 1996 .ҚР Бағалы қағаздар рыногы туралы Заңы 5.03.1997ж.
Жүнісов Б, Мәмбетов. Ұ. Байжомартов Ү. Нарықтық экономика негіздері. (2 – басылымы) Алматы. Республикалық баспа кабинеті. 1994 - 192 бет
Кажмурат К. Избранные научные труды 2-х томах Алматы. Қазақстан Даму институты. 1998 – 290 и 460 стр.
Керімқұлов С. Е Сұраныс, ұсыныс және нарықтық тепе – теңдік. Оқу құралы. Астана - 2005 172 бет.
Кошанов А. Трудное восхождение. На путях к рынку. Избранные труды. Астана. Елорда. 2004 – 704 стр
Сабден О. ХХІ ғасырға қандай экономикамен кіреміз. Алматы. «Қазақстан» 1997 - 192 бет
Экономика. Әлемдік классика. Под ред. акад.Кошанова. 10 том. Алматы, 2006.
Алшынбай А. Нарық және баға белгілеу. Алматы, 2008.
Сидорович А.В., Әбішев Ә.Ә. Ұлттық экономика. Алматы, 2010.
Төреғожина М.Б. Қазақстан және ДСҰ: ынтымақтастық жасау және проблемалары. Алматы, 2010.
5. Бақылауға арналған сұрақтар немесе тапсырмалар
1-тақырып. Экономикалық теорияның орны мен ролі, пәні және әдіс- тәсілдері.
Тестілік тапсырмалар: дұрыс жауабын таңдаңыз.
1.Экономика деген ұғымды тұңғыш рет қолданған ежелгі заман оқымыстылары кім?
П.Самуэльсон, Д.Хикс
А.Смит, Д.Рикардо
Ксенофонт, Аристотель
Менгер, Бем-Баверк
2. Меркантилизм саясаты кімдердің мүддесін білдіреді?
Діни адамдардың
Ұсақ қол өнершілердің
Сауда буржуазиясының
Ірі жер иеленушілердің
3.Физиократтар мектебінің ірі өкілдері кім?
К.Маркс
Т.Мэн
К.Тюрго
Ф.Энгельс.
4.Индукция әдісінің мағынасы неде.
Нақты фактілерден теорияға жылжу.
Теориядан фактілерге жылжу.
Бірнеше құрамдас бөлімдерге құрастыру.
әрбір құрамдас бөліктерді бөлу қажет.
5. Қандай экономикалық проблемаларды зерттеу үшін қолданылады?
Индукция және дедукция.
Анализ және синтез.
Ғылими-абстракциялық және диалектикалық
Барлық жауады дұрыс.
6. Экономикалық теория нені зерттейді?
Адамдардың шаруашылық жөніндегі қатынастары.
Адамдардың өндірістік қызметі.
Қоғамдағы адамдардың материалдық игіліктер мен қызметтер
жөніндегі қатынастары.
Адамдардың тауарлардың арасындағы қатынастары.
2-тақырып. Қоғамдық өндірісті ұйымдастырудың экономикалық негіздері
Тестілік тапсырмалар:
1 «Экономикалық ресурс» категориясы деп ненi түсiнемiз:
А) қалыпты ресурстар С) адамдармен жасалған өндiрiс құралдары
В) еңбек ресурстары Д) кәсiпкерлiк қабiлет Е) аталғандардың барлығы
2. Экономикалык игiлiктер – бұл: А) айырбасқа арналған материалды-заттық өнiмдер В) тұтынуы өндiрiспен сәйкес келетiн материалдық кызмет нәтижесi С) қажеттiлiктi қанағаттандыратын тауарлар мен қызметтер
Д) өндiрiс факторлары Е) өндiрiс ресурстары
3. Баламалы шығындар ненiң құны болып табылады:
А) жанұяның минималды тұтыну бюджетiнiң В) ақшаға шаққандағы тауарлар мен қызметтердiң С) тұтынушының жасырын шығындарының Д) кәсiпкердiң шектен тыс пайдасының Е) таңдаудағы колдауға ие болмаған тиiмдi айналымның
4. Бидай (у) мен ракета (х) арасындағы өндiрiстiк мүмкiншiлiк шекарасында орналасу ненi бiлдiредi:
А) зымыранды одан артық өндiруге болмайтындығын В) бидайды одан артық өндiруге болмайтындығын С) жиынтық тепе-теңдiктi Д) зымыранды одан әрi бидай көлемiн қысқартқанда ғана өндiруге болатындығын Е) егер қоғам бидай өнiмдiлiгiн арттыр-са, онда бидайды арттыра аламыз, бiрақ зымыран көлемi өзгермейдi
5. Өндірістің негізгі факторлары
А) еңбек пен капитал В) жер мен еңбек С) капитал мен жер Д) еңбек, жер және капитал, кәсіпкерлік қабілет Е) айырбасталмайтын факторлар
6. Негiзгi экономикалық тандау ненi шешедi:
А) не, қашан және қалай; В) қанша, қандай түсте және қандай көлемде; С) қашан, не және қалай; Д) не, қалай және кiмге; Е) кiмге, қайда және қанша.
7. Егер экономикадағы мәселелер экономикалық механизм арқылы және мемлекеттiң араласуы арқылы шешiлсе, онда бұл экономика:
А) дәстүрлi; В) әкiмшiлдiк-әмiршiлдiк; С) нарықтық; Д) аралас; Е) натуралдық;
8. Барлық экономикалық жүйелерде кездесетiн мәселе:
А) инвестиция; В) өндiрiс; С) тұтыну; Д) жинақтау; Е) сиректiлiк;
9. Тұтынушы тәуелсіздігі қандай экономикалық жүйеге тән:
А) тұтынушылар өндірушіге қарағанда үкіметке артығырақ ықпал ететін; В) ұлттық ресурсты тұтынушы бөлетін; С) өндірушілер тұтынушы талабына бейімделетін;
Д) тұтынушылар өндіруші талабына бейімделетін; Е) үкімет өндірушіні қорғайтын.
2. Кестедегі бос орынды берілген мәліметтермен толтырыңыз:
Керекті сөздер: материалдық игіліктер, ақыл-ой, еңбектің нәтижесі, рухани, физикалық, адамның өмір сүру деңгейі, жинақталған білім, адам дамуы.
3-тақырып: Меншік қатынастары және олардың экономикадағы орны
Тесттілік тапсырмалар.
1.Төмендегi пiкiрлердiң қайсысы экономикалық емес байлыққа жатады:
a) су асты қайығы; c) жел энергиясы;
b) демалыс және қыдыру; d) бiлiм
