3. Deformacje normatywnego systemu :

• zrujnowanie szorstkiego systemu zewnętrznej kontroli³⁷ (barak skutecznośći antykorupcyjnego ustawodawstwa, bezkarność łapówkarstwa);

• ruina wewnętrznej kontroli (zwolnienia od byłych totalitarnych ograniczeń spowodowały ogromny brak uczucia własnego dostojeństwa i odpowiedzialności, przydatności by być samodzielnym subiektem swojego życia).

Wniosek - niska skuteczność czynników, powstrzymujących działania korupcyjne (lęk kary, dezaprobaty, wstyd i tym podobnie).

4. Deformacje cenionego systemu

• ogólne zdekapitalizowanie moralności jako potrzebnej składowej, która określa zachowanie (dodatnia moralna pozycja odbiera się nie jak cenny wzór dla naśladownictwa, a jak maska, za którą kryją się bardziej merkantylne pomysły);

• niska wartość samorozwoju (zdecydowana większość naszych obywateli stara się możliwie najkorzystniej zatrudnić się w życiu za włożenie minimum wysiłków);

• niska wartość edukacji i wiedzy (wysoki intelekt i konsekwentna praca składają tylko odnośną wartość). Czego skutkiem jest utrata motywacji: na poziomie studenterii do odzyskania wiedzy (wyższa edukacja zaczęła przypominać supermarket, gdzie studenci często mają pokusę wszystko kupić, wiedza przestała być najwyższą wartością);

• na poziomie nauczycielskiego składu do sumiennego wykonania fachowych obowiązków (nie obowiązkowo powinna chodzić o prostej korupcji – może być dość samego stosunku ich do nauczania i edukacji jak nie pierwszorzędnych wartości).

5. Poziom obywatelski przeciwdziałania korupcji.

• brak obecności zależnej społecznej kontroli za wstępną kampanią i egzaminami sesjami;

• bierność studenckiego samorządu w pytaniach wykorzenienia korupcji (nieobecność krytycznej masy studentów w walce z korupcją);

• brak oddziałowej solidarności wśród wykładowców w przeciwdziałaniu nadużyć w edukacji. W skutek normalizacja korupcyjnych praktyk w odbiorze ich nie tylko bezpośrednimi uczestnikami, a i w ogóle studencki nauczycielskim składem wyższych szkół.

Jak można pobudzić studentów do naukii?

Na ogólnospołecznym poziomie - są potrzebne głęboke zmiany w kształtowaniu społeczeństwa i pytania o rozwój nowego typu społecznych stosunków, nie założonych na korupcji.

1. W ekonomicznym zakresie

- kształtowanie popytu na wiedzę na rynku pracy (jak długo rodzice uważają za swój prosty obowiązek płacić dzieciom za oceny – korupcja w wyższych szkołach będzie kwitnąć; ucząc się student może pobudzić tylko perspektywę na korzystne sprzedanie swoje wiedzy na rynku pracy);

2. W normatywnym zakresie

- prawodawczy zakaz nadawania usług z napisania prac³⁸, kursowych i dyplomowych robót, dysertacji. (Należy zacząć od zakazu reklamy. Sprawa nie tylko w ograniczeniu dostępu do takiej działalności, a i w tym, że obecność otwartej stacjonarnej reklamy legalizuje takie usługi, robi ich socjalnie i psychologiczny możliwymi do przyjęcia);

3. W zakresie cenności

- kształtowanie pozytywnego wizerunku osób wysoko wykształconych i wykwalifikowanych należy pokazywać liczne przewagi nad tymi, którzy mają niskie kwalifikacj pomimo, iż mają dyplem; należy także jako przykład stawiać Europę, gdzie ceni się młodzież wykształconą.

 

Jakie działania mogą pomóc w wykorzenieniu korupcyjnych praktyk w szkołach wyższych?

• podwyżka prestiżu edukacji wyższej, w szczególności przez podwyższkę wynagrodzeń osób wykwalifikowanych.

• podwyżka konkurencyjnej przy doborze do WS i w trakcie nauczania w WS przez skrót sieci WS;

• wdrożenie ekonomicznie uzasadnionej objętości zestawów na specjalności odpowiednio do popytu gospodarki i społeczeństwa;

• wdrożenia egzaminów kwalifikacyjnych , które będą przeprowadzone profesjonalnymi metodami³⁹ ;

• nadanie WS statusu uniwersytetów autonomicznych

• doprowadzenie do świadomości studentów ich praw i mechanizmów, za pomocą których oni mogą bronić się przed korupcją.

• stworzenie telefonu zaufania dla studentów (jeśli to będzie związek z niezależną od WS organizacją);

• rozszerzenie pełnomocnictw samorządu studenckiego w planie kontroli za jakością nadania oświatowych usług, a także dołączanie przedstawicieli samorządu uczniowskiego w skład egzaminów komisji.

Coraz więcej obcokrajowców, w tym również duży odsetek Polaków studiuje na ukraińskich wyższych uczelniach, głównie we Lwowie, Tarnopolu, Iwano-frankowsku i Kijowie⁴⁰. Najczęściej wybieranym kierunkami są kierunki medyczne, lekarskie w tym chyba najczęściej stomatologia.

Młodzi ludzie korzystają z ofert ukraińskich uczelni przede wszystkim dlatego, że o przyjęciu decyduje rozmowa kwalifikacyjna z prawdopodobnie bardzo łatwym testem sprawdzającym wiedzę. Nie ma konieczności przedstawiania dokumentów zdanej matury ani jej wyników ( tak jak jest to w Polsce, wynik matury wpływa na to czy dostaniemy się na studia, a jeśli tak to na jaki kierunek). Na wybór uczelni ukraińskich wpływa również łatwość studiowana co za tym idzie zdobycie dokumentu poprzez ukończenie studiów. Na Ukrainie bardzo łatwo zostać np. lekarzem. Niestety wszystko ma swoje dobre i złe strony, tutaj dobrą stroną jest to że studia medyczne kosztują zaledwie około 20 tysięcy złotych, niestety nie wliczając oczywiście akademików, utrzymania i jak każdy z nas wie nie małych kwot za uzyskanie zaliczenia z egzaminu.

Jadąc z Polski na Ukrainne usłyszałem od pewnego Polaka ciekawą historie dotyczącą jego dziewczyny która studiuje na kierunku medycznym, o tym jak pewien ukraiński profesor na pierwszym wykładzie powiedział „możecie nie chodzić na wykłady wystarczy ze przyjdziecie na ostatnie zajęcia i wpłacicie dogadaną wcześniej sumę pieniędzy” . Należy sobie zadać pytanie jak studenci którzy nie mają kompeltenie motywacji do nauki i chłonięcia wiedzy mają w przyszłości wykonywać swój zawód poprawnie?

Nie tylko korupcja jest problemem, ale też to, że po ukończeniu takich studiów na Ukrainie studenci mają problem z nostryfikowaniem dyplomu w Polsce, a jeśli się im to nawet uda to dobrymi specjalistami w swym zawodzie nigdy oni nie będą.