Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Жаңабаев Ж. Инженерлік және компьютерлік графика. – А.: 2005
Есмұханов Ж.М. Сызу. Оқулық. - А.: 2000.
Есмұханов Ж.М., Нұрымғалиев М.Х. Конструкторлық құжаттардың бірыңғай жүйесінің мемлекеттік стандарттары. - А.: КазПТИ, 1992.
Ыбраев А. Инженерлік графика. - А.: 2005.
Мемлекеттік стандарттар. Конструкторлық құжаттардын біріңғай жүйесі. Сызу жұмыстарын орындаудын жалпы ережелері.
3 Курстық жұмысты орындау үлгісі
3.1 «Бағыттаушы блок» бұйымының жалпы түрдегі сызбасын оқу
Бағыттаушы блоктың құрама сызбасын орындау тізбектілігін қарасты-рамыз (23-сурет). Бұл құрама бірлік көтергіш кранның металл конструкциясы бөліктерінің біреуінде орнатылады және тросты (арқанды) бағыттау үшін қызмет атқарады.
Трос роликтің науашасына кіреді және роликті белгілі бұрышпен иеді. Ролик (1) осьтің (5) ойығына кіретін, жұқа тақтайшамен (4) айырдың (2) құлақтарына қозғалмайтындай бекітілген, осьте (5) еркін айналады. Жұқа тақтайша (4) айырға (2) екі бұрандамен бекітіледі.
Роликтің (1) осін (5) майлау үшін пресс-май сауыт (9) қызмет атқарады, ол арқылы цилиндр каналдары бойымен оське (5) үйкелу бетіне қою май беріледі.
Айыр (2) төрт бұрандамен (6) және сомын (8) арқылы кронштейнмен 3 қосылады, ол да кранның металл конструкциясына бұранда арқылы бекітіледі.
Сызбаны орындаудың алдында блокты өз бетімен бөлшектеу, тетіктердің геометриялық пішіндерін айқындау, тетіктер қосылыстарының түрлерін және құрама операциялардың тізбектілігін анықтау керек.
Бұйымның құрастыру бөліктерін спецификация бөлімдері бойынша бөлу және оларға белгілер беру керек.
Қосымшаларда «Бағыттаушы блок» бұйымының сызбасы, сипаттізім және тетіктерінің сызбаларын орындау мысалдары көрсетілді.
23-сурет
Қосымшалар
А қосымшасы. «Бағыттаушы блок» бұйымының сызбасы
Б қосымшасы. Бағыттаушы блок бұйымына сипаттізім
В қосымшасы. «Бағыттаушы блок» бұйымдар тетіктерінің сызбаларын орындау мысалы
24-сурет
Корпус сызбасының фрагменті
25-сурет
Тығын сызбасы
26-сурет
Тұтқа сызбасы
27-сурет
Ернемек сызбасы
Г қосымшасы (анықтамалық) Бірінші бетті ресімдеу
ЖҰМЫС
С
Тақырыбы:
( пәннің аты )
(баға)
Комиссия мүшелері
( қолы) (аты-жөні)
(қолы) (аты-жөні)
Жетекші
(тегі, аты-жөні)
(қолы) (күні)
Студент (топ)
(тегі, аты-жөні)
(қолы) (күні)
2011
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Қарағанды мемлекеттік техникалық университеті
Курстық
Д қосымшасы (Анықтамалық) Мемлекеттік стандарттан мәліметтер
2-кесте - 8724-81 МЕСТ бойынша метрлік цилиндрлік тіліктің диаметрлері мен қадамдары, мм
Бұранда диаметрі |
Қадам |
Бұранда диаметрі |
Қадам |
||
ірі |
ұсақ |
ірі |
ұсақ |
||
3 |
0,5 |
0,35 |
16 |
2 |
1,5; 1; 0,75; 0,5 |
4 |
0,7 |
0,5 |
20 |
2,5 |
2; 1,5; 1; 0,75; 0,5 |
5 |
0,8 |
0,5 |
24 |
3 |
2; 1,5; 1 |
6 |
1 |
0,75; 0,5 |
30 |
3,5 |
3; 2; 1,5; 1; 0,75 |
8 |
1,2 |
1; 0,75; 0,5 |
36 |
4 |
3; 2; 1,5; 1 |
10 |
1,5 |
1,25; 1; 0,75; 0,5 |
42 |
4,5 |
4; 3; 2; 1,5; 1 |
12 |
1,75 |
1,5; 1,25; 1; 0,75; 0,5 |
48 |
5 |
4; 3; 2; 1,5; 1 |
3-кесте - 6357-81МЕСТ бойынша құбырлық цилиндрлік тіліктің негізгі өлшемдері
Бұранда өлшемінің белгіленуі, дюйм |
3/8 |
½ |
¾ |
1 |
1 ¼ |
1 ½ |
Сыртқы диаметр, мм |
16, 662 |
20, 955 |
26,441 |
33,249 |
41,910 |
47,803 |
Ішкі диаметр, мм |
14,950 |
18,631 |
24,117 |
30,291 |
38,952 |
44,845 |
Қадам, мм |
1,337 |
1,814 |
2,309 |
|||
4-кесте - 11284-75 МЕСТ бойынша бекіту тетіктерінің астындағы саңылаулы тесіктер, мм
Бекіту тетіктерінің сырық диаметрі |
4 |
6 |
7 |
8 |
10 |
12 |
14 |
|
Тесіктің диаметрі |
1 қатар |
4,3 |
6,4 |
7,4 |
8,4 |
10,5 |
13,0 |
15,0 |
2 қатар |
4,5 |
6,6 |
7,6 |
9,0 |
11,0 |
14,0 |
16,0 |
|
3қатар |
4,7 |
7,0 |
8,0 |
10,0 |
12,0 |
15,0 |
17,0 |
|
5-кесте - 12876-67 МЕСТ бойынша бұрама бастарының астындағы тірек беттерінің өлшемдері, мм
d |
2 |
2,5 |
3 |
3,5 |
4 |
5 |
6 |
8 |
10 |
12 |
14 |
16 |
D |
4,3 |
5,0 |
6,0 |
6,5 |
8,0 |
10 |
11 |
15 |
18 |
20 |
24 |
26 |
t |
- |
- |
3,4 |
4,0 |
4,6 |
5,7 |
6,8 |
9,0 |
11 |
13 |
15 |
17,5 |
D1 |
4,6 |
5,7 |
6,6 |
7,6 |
8,6 |
10,4 |
121,4 |
16,4 |
20,4 |
24,4 |
28,4 |
32,4 |
6-кесте - 12415-=80 МЕСТ бойынша орнату бұрамаларының соңындағы тесіктер, мм
d |
2 |
2,5 |
3 |
4 |
5 |
6 |
8 |
10 |
12 |
16 |
20 |
24 |
d1 |
1,0 |
1,5 |
2,0 |
2,5 |
3,5 |
4,0 |
5,5 |
7,0 |
8,5 |
12 |
15 |
18 |
h1 |
0,8 |
1,0 |
1,2 |
1,6 |
1,6 |
2,0 |
2,5 |
3,0 |
4,0 |
4,0 |
6,0 |
6,0 |
h2 |
- |
- |
- |
- |
- |
1,0 |
1,0 |
1,2 |
1,6 |
2,0 |
2,5 |
2,5 |
h3 |
0,5 |
0,7 |
1,0 |
1,2 |
1,7 |
2,0 |
2,7 |
3,5 |
4,2 |
6,0 |
7,5 |
9,0 |
7-кесте - 23360-78 МЕСТ бойынша призмалық кілтектер мен кілтекті ойықтардың өлшемдері, мм
Білік диаметрі, d |
Кілтек |
Кілтек ойығы |
|||||
Қима өлшемі |
Ұзындығы, L |
Қиықжиек, S |
Тереңдігі |
Құйма радиусы, r1 |
|||
b |
h |
|
|
t1 |
t2 |
|
|
8-ге дейін 10-ға дейін 12-ге дейін |
2 3 4 |
2 3 4 |
6-20 6-36 8-45 |
0,16-0,25 |
1,2 1,8 2,5 |
1,0 1,4 1,8 |
0,08-0,16 |
17-ге дейін 22-ге дейін 30-ға дейін |
5 6 8 |
5 6 7 |
10-56 14-70 18-90 |
0,25-0,40 |
3,0 3,5 4,0 |
2,3 2,8 3,3 |
0,16-0,25 |
38-ге дейін 44-ке дейін 50-ге дейін 58-ге дейін 65-ке дейін |
10 12 14 16 18 |
8 8 9 10 11 |
22-110 28-140 36-160 45-180 50-200 |
0,40-0,60 |
5,0 5,0 5,5 6,0 7,0 |
3,3 3,3 3,8 4,3 4,4 |
0,25-0,40 |
Кілтек ұзындығын келесі қатардан тағдау керек: 6; 8; 10; 12; 14; 16; 18; 20; 22; 25; 28; 32; 36; 40; 45; 56; 63; 70; 80; 90; 100; 110; 125; 140; 160; 180; 200 мм |
|||||||
8-кесте - 10549-80 МЕСТ бойынша жонулардың өлшемдері, мм
Бұранда қадамы |
Сыртқы бұранда үшін жону |
Сыртқы бұранда үшін жону |
||||||||||||
қалыпты |
жіңішке |
D |
қалыпты |
жіңішке |
D |
|||||||||
f |
A |
B |
f |
A |
B |
f |
A |
B |
f |
A |
B |
|||
0,5 |
1,6 |
0,5 |
0,3 |
1,0 |
0,3 |
0,2 |
d-0,8 |
2,0 |
0,5 |
0,3 |
1,0 |
0,3 |
0,2 |
d+0,3 |
0,6 |
1,6 |
0,5 |
0,3 |
1,0 |
0,3 |
0,2 |
d-0,9 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
0,7 |
2,0 |
0,5 |
0,3 |
1,6 |
0,5 |
0,3 |
d-1,0 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
0,75 |
2,0 |
0,5 |
0,3 |
1,6 |
0,5 |
0,3 |
d-1,2 |
3,0 |
1,0 |
0,5 |
1,6 |
0,5 |
0,3 |
d+0,4 |
1,0 |
3,0 |
1,0 |
0,5 |
2,0 |
0,5 |
0,3 |
d-1,5 |
4,0 |
1,0 |
0,5 |
2,0 |
0,5 |
0,3 |
d+0,5 |
1,25 |
4,0 |
1,0 |
0,5 |
2,5 |
1,0 |
0,5 |
d-1,8 |
5,0 |
1,6 |
0,5 |
3,0 |
1,0 |
0,5 |
d+0,5 |
1,5 |
4,0 |
1,0 |
0,5 |
2,5 |
1,0 |
0,5 |
d-2,2 |
6,0 |
1,6 |
1,0 |
3,0 |
1,0 |
0,5 |
d+0,7 |
1,75 |
4,0 |
1,0 |
0,5 |
2,5 |
1,0 |
0,5 |
d-2,5 |
7,0 |
1,6 |
1,0 |
4,0 |
1,0 |
0,5 |
d+0,7 |
2 |
5,0 |
1,6 |
0,5 |
3,0 |
1,0 |
0,5 |
d-3,0 |
8,0 |
2,0 |
1,0 |
4,0 |
1,0 |
0,5 |
d+1,0 |
2,5 |
6,0 |
1,6 |
1,0 |
4,0 |
1,0 |
0,5 |
d-3,5 |
10 |
3,0 |
1,0 |
5,0 |
1,6 |
0,5 |
d+1,0 |
3 |
6,0 |
1,6 |
1,0 |
4,0 |
1,0 |
0,5 |
d-4,5 |
10 |
3,0 |
1,0 |
6,0 |
1,6 |
1,0 |
d+1,2 |
3,5 |
8,0 |
2,0 |
1,0 |
5,0 |
1,6 |
0,5 |
d-5,0 |
10 |
3,0 |
1,0 |
7,0 |
1,6 |
1,0 |
d+1,2 |
4 |
8,0 |
2,0 |
1,0 |
5,0 |
1,6 |
0,5 |
d-6,0 |
12 |
3,0 |
1,0 |
8,0 |
2,0 |
1,0 |
d+1,5 |
4,5 |
10 |
3,0 |
1,0 |
6,0 |
1,6 |
1,0 |
d-6,5 |
14 |
3,0 |
1,0 |
10 |
3,0 |
1,0 |
d+1,5 |
5 |
10 |
3,0 |
1,0 |
6,0 |
1,6 |
1,0 |
d-7,0 |
16 |
3,0 |
1,0 |
10 |
3,0 |
1,0 |
d+1,8 |
9-кесте - 21474-75 МЕСТ бойынша түзу және торлы бұдырлаулар, мм
Түзу бұдырлаулар |
Торлы бұдырлаулар |
А бғытында бұдырлаудың профилі |
Дайындау материалы |
Жазықтығының ені В |
Жазықтығының диаметрі D |
||||||||||
8-ге дейін |
8-ден 16-ға дейін |
16-дан 32-ге дейін |
32-ден 63-ке дейін |
63-тен 125-ке дейін |
125-тен жоғары |
|||||||
Бұдырлау қадамы Р |
||||||||||||
Түзу бұдырлаулар |
||||||||||||
Барлық материалдар |
4-ке дейін 4-тен 8-ге дейін 8-ден 16-ға дейін 16-дан 32-ге дейін 32-ден жоғары |
0,5 |
0,5 0,6 0,6 0,6 0,6 |
0,6 0,6 0,8 0,8 0,8 |
0,6 0,6 0,8 1,0 1,0 |
0,8 0,8 0,8 1,0 1,2 |
1,0 1,0 1,0 1,2 1,6 |
|||||
Торлы бұдырлаулар |
||||||||||||
Түрлі-түсті металдар мен құймалар |
8-ге дейін 8-ден 16-ға дейін 16-дан 32-ге дейін 32-ден жоғары |
0,5 |
0,6 |
0,6 0,8 0,8 0,8 |
0,6 0,8 1,0 1,0 |
0,8 0,8 1,0 1,2 |
- - - 1,6 |
|||||
Темір |
8-ге дейін 8-ден 16-ға дейін 16-дан 32-ге дейін 32-ден жоғары |
0,5 |
0,6 0,8 0,8 0,8 |
0,8 1,0 1,0 1,0 |
0,8 1,0 1,2 1,2 |
0,8 1,0 1,2 1,6 |
- - - 2,0 |
|||||
|
||||||||||||
10-кесте - 6636-69 МЕСТ бойынша қалыпты сызықты өлшемдер, мм
1 қатар |
1,0 |
1,6 |
2,5 |
4,0 |
6,3 |
10 |
16 |
25 |
40 |
63 |
100 |
160 |
250 |
400 |
630 |
1000 |
|
|
|
|
|
2 қатар |
1,2 |
2,0 |
3,2 |
5,0 |
8,0 |
12 |
20 |
32 |
50 |
80 |
125 |
200 |
320 |
500 |
800 |
|
|
|
|
|
|
3 қатар |
1,1 |
1,4 |
1,8 |
2,2 |
2,8 |
3,6 |
4,5 |
5,6 |
7,1 |
9,0 |
11 |
14 |
18 |
22 |
28 |
36 |
45 |
56 |
71 |
90 |
|
110 |
140 |
180 |
220 |
280 |
360 |
450 |
560 |
710 |
900 |
|
4 қатар |
1,05 |
1,15 |
1,3 |
1,5 |
1,7 |
1,9 |
2,1 |
2,4 |
2,6 |
3,0 |
3,4 |
3,8 |
4,2 |
4,8 |
5,3 |
6,0 |
6,7 |
7,5 |
8,5 |
9,5 |
|
10,5 |
11,5 |
13 |
15 |
17 |
19 |
21 |
24 |
26 |
30 |
|
34 |
38 |
42 |
48 |
53 |
60 |
67 |
75 |
85 |
95 |
|
105 |
120 |
130 |
150 |
170 |
190 |
210 |
240 |
260 |
300 |
|
340 |
380 |
420 |
480 |
530 |
600 |
750 |
850 |
950 |
|
|
|
||||||||||
11-кесте - Орталық тесіктер өлшемдері, мм
D |
d |
d1 |
d2 |
d3 |
lmin |
l1 |
l2 |
l3 |
2 |
0,5 |
1,06 |
- |
- |
0,8 |
0,48 |
- |
- |
2,5 |
0,63 |
1,32 |
- |
- |
0,9 |
0,60 |
- |
- |
3 |
0,8 |
1,70 |
2,5 |
- |
1,1 |
1,78 |
1,02 |
- |
4 |
1,0 |
2,12 |
3,15 |
- |
1,3 |
0,97 |
1,27 |
- |
5 |
1,25 |
2,65 |
4,0 |
- |
1,6 |
1,21 |
1,60 |
- |
6 |
1,6 |
3,35 |
5,0 |
- |
2,0 |
1,52 |
1,99 |
- |
10 |
2,0 |
4,25 |
6,3 |
7 |
2,5 |
1,95 |
2,54 |
0,6 |
14 |
2,5 |
5,30 |
8,0 |
9 |
3,1 |
2,42 |
3,20 |
0,8 |
20 |
3,15 |
6,7 |
10,0 |
12 |
3,9 |
3,07 |
4,03 |
0,9 |
30 |
4,0 |
8,5 |
12,5 |
16 |
5,0 |
3,90 |
5,06 |
1,2 |
40 |
5,0 |
10,6 |
16,0 |
20 |
6,3 |
4,85 |
6,41 |
1,6 |
60 |
6,3 |
13,2 |
18,0 |
25 |
8,0 |
5,98 |
7,36 |
1,8 |
80 |
8,0 |
17,0 |
22,4 |
32 |
10,1 |
7,79 |
9,35 |
2,0 |
100 |
10 |
21,2 |
28,0 |
36 |
12,8 |
9,70 |
11,66 |
2,5 |
120 |
12 |
25,4 |
33,0 |
- |
14,6 |
11,60 |
13,80 |
- |
160 |
16 |
33,9 |
42,5 |
- |
19,2 |
15,50 |
18,00 |
- |
240 |
20 |
42,4 |
51,6 |
- |
25,0 |
19,40 |
22,00 |
- |
360 |
25 |
53,0 |
63,3 |
- |
32,0 |
24,0 |
27,00 |
- |
12-кесте - Ажарланған шарықтасты шығаруға арналған бунақтар өлшемдері, мм
Орындау үшін b |
Сыртқы бунақтар |
Ішкі бунақтар |
h |
r |
r1 |
d |
|
1 и 2 |
3 |
d1 |
d2 |
||||
1 |
- |
d-0,3 |
d+0,3 |
0,2 |
0,3 |
0,2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1,6 |
- |
|
|
|
|
|
≤10 |
2 |
- |
|
|
|
0,5 |
0,3 |
|
|
|
d-0,5 |
d+0,5 |
0,3 |
|
|
|
3 |
1,5 |
|
|
|
1,0 |
|
10…50 |
|
|
|
|
|
0,5 |
0,5 |
|
5 |
2,25 |
|
|
|
1,6 |
|
|
8 |
2,8 |
d-1,0 |
d+1,0 |
0,5 |
2,0 |
|
|
|
|
|
|
|
1,0 |
1,0 |
>100 |
10 |
5,0 |
|
|
|
3,0 |
|
|
13-кесте – Сальникті тығыздауларға арналған бунақтардың және оларға арналған балдақтар қалыңдығының өлшемдері, мм
Біліктің диаметрі dб |
(D-d)/2 |
b |
b1 |
b2 |
Біліктің диаметрі dб |
(D-d)/2 |
b |
b1 |
b2 |
10-нан 15-ке дейін |
4 |
2 |
3 |
2,5 |
70-тен 85-ке дейін |
9 |
6 |
8,3 |
7 |
» 16 » 22 |
5 |
3 |
4,3 |
3,5 |
» 90 » 95 |
10 |
7 |
9,6 |
8,5 |
» 25 » 22 |
6 |
4 |
5,5 |
5 |
» 100 » 115 |
12 |
8 |
11,1 |
9,5 |
» 50 » 65 |
8 |
5 |
7,1 |
6 |
» 120 » 135 |
14 |
9 |
12,7 |
10,5 |
14-кесте – Серіппелік тірек сақиналардың астындағы центрлес (к) және эксцентрлес (э) бунақтардың өлшемдері, мм
d |
Сыртқы сақина үшін |
Ішкі сақина үшін |
||||||
d1(k) |
d1(э) |
b1(k) |
b1(э) |
D1(k) |
D1(э) |
b1(k) |
b1(э) |
|
4 |
3,6 |
3,75 |
0,5 |
0,6 |
- |
- |
- |
- |
5 |
4,6 |
4,75 |
0,7 0,8 0,9 |
|||||
6 |
5,6 |
5,75 |
||||||
7 |
6,6 |
6,75 |
||||||
8 |
7,5 |
7,6 |
1,2 |
8,5 |
8,3 |
0,9 |
1,2 |
|
9 |
8,5 |
8,6 |
9,5 |
9,3 |
||||
10 |
9,5 |
9,6 |
10,5 |
10,4 |
1,2 |
|||
12 |
11,3 |
11,5 |
12,7 |
12,5 |
||||
14 |
13,2 |
13,4 |
14,8 |
14,6 |
||||
15 |
14,1 |
14,3 |
15,9 |
15,7 |
||||
16 |
15,0 |
15,0 |
1,4 |
17,0 |
16,8 |
|||
18 |
16,8 |
17,0 |
19,2 |
19,0 |
||||
20 |
18,6 |
19,0 |
21,4 |
21,0 |
||||
22 |
20,6 |
21,0 |
23,4 |
23,0 |
||||
24 |
22,5 |
22,9 |
25,5 |
25,2 |
1,4 |
|||
25 |
23,5 |
23,9 |
26,6 |
26,2 |
||||
26 |
24,5 |
24,9 |
27,5 |
27,2 |
||||
28 |
26,5 |
26,6 |
29,5 |
29,4 |
||||
30 |
28,5 |
28,6 |
31,5 |
31,4 |
||||
32 |
30,2 |
30,3 |
33,8 |
33,7 |
||||
34 |
32,2 |
32,3 |
35,7 |
|||||
Механика кафедрасының СҚИ әдістемелік кеңесінде мәжілісінде қаралған бекітілген
№ __ хаттама № __ хаттама
«__»______2011ж «__» _________ 2011ж
Механика кафедрасының СҚИ әдістемелік
меңгерушісі кеңесінің төрағасы
__________ Бакиров Ж.Б. ______ Сейдинова Г.А
«Инженерлік графика» пәні бойынша
курстық жұмыстарды орындауға арналған