4. Analiza kosztów produkcji

 Pojęcie nakładu oraz kosztu

- Naklad- kategoria ekonomiczna wyrażająca w jednostkach naturalnych zużycie siły roboczej oraz zasobów majątkowych przedsiębiorstwa.

- Koszt- wyrażone wartościowo (w pieniądzu) celowe zużycie środków gospodarczych i usług obcych oraz czasu pracy pracowników, jak również niektóre wydatki nie odzwierciedlające zużycia, a dotyczące normalnej działalności danej jednostki w danym okresie.

 Podstawowe klasyfikacje kosztów: koszty ekonomiczne, księgowe, alternatywne

- Alternatywne- (koszt utraconych mozliwosci) koszt alternatywny danego dobra to ilość innego dobra, z której trzeba zrezygnować, aby możliwe stało się wytworzenie dodatkowej jednostki tego pierwszego.Inaczej mówiąc, koszt alternatywny jest to wartość najlepszej z możliwych korzyści, utraconej w wyniku dokonanego wyboru.

- KOSZTY EKONOMICZNE – wartość wszystkich zasobów użytych do produkcji; wartość tę wyznacza koszt najlepszego, alternatywnego zastosowania zasobów.

- Ksiegowe- to zarejestrowanie w księgach rachunkowych przeds. Wydatki na wytworzenie określonych rozmiarów produkcji (wszystkie wydatki zsumowane)

 Koszty produkcji w krótkim okresie (całkowite, stałe, zmienne, przeciętne całkowite, przeciętne stałe, przeciętne zmienne, marginalne)

Czynniki produkcji w krótkim i długim okresie

Koszty zmienne

- płace pracowników produkcyjnych

- koszty surowców, materiałów, półproduktów

- koszty energii, wody

Koszty stałe

- płace pracowników administracji i obsługi

- amortyzacja

- koszty użytkowania ziemi, wynajmu lokali

- koszty obsługi pożyczonego kapitału

- kary z tytułu przeterminowanych zobowiązań

Koszt całkowity - Jest to suma kosztów stałych całkowitych i kosztów zmiennych całkowitych:

KC = KSC + KZC

Krzywa kosztów całkowitych zaczyna się w początku krzy- kosztów stałych kosztów całkowitych.

Koszt zmienny całkowity (KZC)

Jest to koszt związany z wykorzystaniem w procesie produkcji czynników zmiennych, których ilości wzrastają lub zmniejszają się w zależności od rozmiarów produkcji. Tempo wzrostu jest nierównomierne, początkowo rośnie wolniej następnie po przekroczeniu pewnego poziomu zaczyna rosnąć szybciej.

Koszt stały całkowity (KSC)

Jest to koszt, który jest ponoszony przez przedsiębiorstwo niezależnie od wielkości produkcji. Występują one nawet wówczas, gdy produkcja wynosi zero. Wykres krzywej kosztów stałych całkowitych ma kształt linii prostej

Koszt całkowity przeciętny (KCP)

Jest to koszt, który wskazuje, jaka wielkość kosztów całkowitych przypada na jednostkę wyrobu

Koszt stały przeciętny (KSP)

Jest on często nazywany również kosztem stałym jednostkowym. Określa on wielkość całkowitego kosztu stałego przypadającą na jednostkę wytworzonego produktu:

Koszt zmienny przeciętny (KZP)

Jest to koszt powstający w wyniku podzielenia kosztu zmiennego całkowitego przez wielkość produkcji:

Koszt zmienny przeciętny zmniejsza się wraz ze wzrostem produkcji, a następnie po przekroczeniu pewnej wielkości zaczyna rosnąć.

Koszt marginalny (KM)

Jest to zmiana kosztu całkowitego wynikająca ze zmiany wielkości produkcji na jedną jednostkę. Pozwala ocenić rentowność decyzji dotyczącej powiększania produkcji o kolejną dodatkową jednostkę. Ponieważ koszt stały całkowity nie zmienia się w miarę zmian wielkości produkcji, stąd zmiany kosztu całkowitego są równe zmianom kosztu zmiennego całkowitego

Funkcja produkcji – w ekonomii funkcja, przy pomocy której bada się zależności zachodzące pomiędzy nakładami i zasobami produkcyjnymi a efektami produkcji.

Funkcja kosztów jest relacją między kosztami produkcji i odpowiednią wielkością produkcji.

KC = f(Q)

 Funkcja produkcji a funkcja kosztów

- Funkcja produkcji to formalny zapis związku, jaki występuje między zużyciem czynników produkcji (pracy i kapitału), a wytwarzaniem dóbr (towarów i usług). Innymi słowy, jest to matematyczne przedstawienie procesu produkcji.

Po to, aby wytworzyć jakiekolwiek dobro, potrzebujemy pewnych nakładów. W grę wchodzą 3 podstawowe typy nakładów:

• surowce i półprodukty, z których wytwarzamy dobro;

• praca, którą wykonujemy aby wytworzyć dobro (właściwie w grę wchodzi nie tyle praca, co kapitał ludzki – którego wartość zależy zarówno od ilości pracy wkładanej w proces produkcji, ale również od jej jakości, np. wykształcenia pracowników);

• kapitał, który wykorzystujemy w formie maszyn i urządzeń potrzebnych do produkcji.

-Funkcja kosztów jest relacją między kosztami produkcji i odpowiednią wielkością produkcji.

Oznaczając przez Q wielkość produkcji oraz KC całkowity koszt produkcji, funkcję kosztów zapiszemy następująco: KC = f(Q)

W zależności od okresu czasu rozróżniamy funkcję kosztów w krótkim i w długim okresie.

 Równowaga przedsiębiorstwa, techniczne optimum produkcji.

- TECHNICZNE OPTIMUM PRODUKCJI- jest to wielkość produkcji przy Której przedsiębiorstwo ponosi najniższe koszty

- Równowaga przedsiębiorstwa- stan, w którym przedsiębiorstwo osiągnęło maksymalny stopień realizowanej funkcji celu w danym horyzoncie czasu i w określonych warunkach zewnętrznych