Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Часть2.docx
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
2 Мб
Скачать
☆

4.3.1 Жж радиосызықтарындағы сигналдар мен кедергілер

ЖЖ диапазондағы радиотолқындардың ионосфералық таралуына радиоқабылдағыштың кірісінде сигналдың қатып қалу қасиеті тән.Сигнал бірнеш жолдармен таралады.

Біріншіден,қабылдау тармақтарында ионосфера және жер бетінен шағылысу арқылы таралатын сәулелер табылады.

Екіншіден,таратқыш антенна толқындарды көп немесе аз кең бұрышты сәулелендіреді,сондықтан ионосфераға бір сәуле емес,ал сәулелердің түйіні түседі.

Үшіншіден,ионосферадағы шарасыз біртексіздіктер айналық шағылысулар орнына диффузиялық шағылысулар пайда бола бастайды;соңында сәуле ионосферадан шығар жерінде көптеген ұсақ сәулелері болады,және бұл түйіннің бұрыштық қоспасы бірнеше градусқа жетеді.

Төртіншіден,магнитталған ионосфералық плазмада радиотолқын қарапайым және қарапайым емес деп аталатын магнитті-иондық бөлінулерге ұшырайды.Олардың таралу жылдамдығы мен шағылысу биіктігі әртүрлі.

Бұл сәулелердің интерференциясы қатып қалуларға алып келеді.Сәулелердің көпсәулелі таралуы және сигналдың трартқыштан қабылдағышқа өтуі кезінде олардың қадамдарының әртүрлілігі нәтижесінде антеннадағы сигнал әртүрлі фазалы және амплитудалы бөлек тербелістер қосындысын көрсетеді,ал бұл ионосфераның тұрақты өзгерісінде фаза және амплитуда құраушыларының флуктуациясын шарттайды.

ЖЖ радиобайланыстарда әртүрлі үздіксіз және дискреттік сигнал түрлері қолданылады.Радиотелеграфтық таратудың ерекше айырмашылығы хабарламаны кодтау болып табылады.Әрбір таратылатын символ(әріп,сан,белгі) өзінің шағын таратуы үшін арналған кодтық комбинациясына ие.Манипуляцияға апаратын алып жүруші тербелістер параметрлеріне тәуелділіктен амплитудалы,жиіліктік және фазалық манипуляцияларды бөліп көрсетеді.Радиобайланыста телефондық хабарламаларды тарату үшін келесі сигнал түрлерін қолданамыз:толық алып жүрушісі бар екіжолақты амплитудалы телефония;толық,әлсіз және басылған алып жүрушісі бар біржолақты телефония;екі тәуелсіз бүйір жолақтардағы телефония.

Радиотолқындардың кез-келген диапазондарында байланыстың сенімділігіне көпсанды және әртүрлі радиоканалдағы жасанды және табиғи жолмен туындалған кедергілер айтарлықтай әсер етеді.Табиғи кедергілер космостағы,ионосферадағы және тропосферадағы электромагниттік процесстер негізінде туындайды.Жасанды кедергілер болса көпсанды өндірістік талаптарға сай және басқа радиостанциялардың сәулеленуі нәтижесінде туындадйды.

ЖЖ дипазондардағы кедергілердің негізгі түрі болып-жинақталған кедергілер саналады.Жинақталған кедергілер дегенде энергетикалық спектрі тар жиіліктік аймақтарда жинақталған кедергі түрі елестейді.Негізінде жинақталған кедергілер басқа радиостанциялардың сигналдарымен шартталады.

Жинақталған кедергілерлерді негізгі 2 топқа бөлуге болады:қабылдағыштың өткізу жолағына түсетін ішкіжолақтық кедергілер және жолақтан тыс кедергілер.Ішкіжолақтық кедергілер қабылдағыштың өзінде түзілумен қатар,оның кірісіне әлдеқайдан түсуі мүмкін.Қабылдағыштың өзінде түзілетін кедергілермен күресті радиоқабылдағыш аппаратураны жетілдіру арқылы жүргізеді.Оның кірісіне әлдеқайдан түсетін кедергілермен күресті пайдалы сигнал мен кедергілердің статикалық қасиеттерін қолдану арқылы жүргізіледі.

Сонымен,ЖЖ радиобайланыс радиотолқындардың таралу және кедергілік жағдайлардың күрделілігімен және стационарлы еместігімен ерекшеленеді.Толқындардың ЖЖ диапазондарында төзімді ионосфералық радиобайланысын қамтамасыз ету үшін,ережеге сай,байланыс жүйелеріне кіретін адаптивтік құрылғыларды қолдану талап етіледі.Адаптация(бейімделу)толқындардың ұзындығының жақсы таралатын және аз кедергіге ие диапазондарға ауысуын;электромагниттік сыйымдылық және электр энергиясын үнемдеу шараларын жақсарту мақсатында таратқыштардың қуатын реттеуді;бағытталған диаграммасы автоматты реттелетін антенналарды қолдануды;қабылдаудың жоғары төзімділігі;кедергіден қорғайтын кодтауды және ақпараттық кері байланысты қолдануды;параллель канал бойынша таратуды қамтамасыз етеді.

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]