Перифериялық пульс қисықтары

Перифериялық пульс қисықтарының сфигмограммалары төмен инцизурасы бар, үлкен диастолалық толқынды систола алды тербелісі болатын тұрақты емес тербеліспен білінеді. Тонустың немесе үлкен тамырлардың қатайып кетуі (яғни эластикалығының төмендеуі) толқын амплитудасының азаюына әкеледі, график төбесі тегістеліп, жазық болып көтерілуіне әкеледі. Айтылған әдіс тамырдың бүліну зонасын бүлінген жерде одан әрі қарай көп еңбекпен қымбатқа түсетін доплерлік зерттеулерді қолдана отырып анықтауға мүмкіндік беретіндіктен, практикада пайдалануға кеңес беріледі.

Пульстік толқын жылдамдығы

Симметриялық тамырлардың сфигмограммасын бір мезгілде тіркеу бір жақты немесе екі жақты бүлінулерді тағайындауға мүмкіндік береді, ал әртүрлі деңгейдегі тамырларды синхрондық зерттеу- пульстік толқын жылдамдығын есептеуге мүмкіндік береді. Бұл үшін перифериялық пульс анакротасының кешігуінің басталу уақыты және зерттелетін нүктелердің ара қашықтығы өлшенеді.

Егер ұйқы және сан етінің сфигмограммалары тіркелсе екі бөліктің ұзындықтары анықталады- от яремной вырезки до ұйқы артериясындағы датчикке дейінгі - (L1) және төменгі нисходящей? аортаның проекциясына (кіндікке дейін) және и подвздошной артерияның (до паховой складки) (L2) - 2сурет. L2 және L1 Δt кешігу уақытын ескере отырып, L2 және L1 сайырмасын бөліп эластикалық типтегі артериялардағы пульстік толқын жылдамдығын аламыз.

Екінші қан тамыры ретінде иық артериясын таңдап алып және оның проекциясын L2 деп алып, сол формуламен бұлшық ет типті артериялардағы пульстік толқын жылдамдығын анықтаймыз. Пульстік толқын жылдамдығының тиісті жылдамдықпен салыстырғанда ұлғаюы атеросклерозде, артериальдық гипертонияда, диабеттік ангиопатияда қан тамырларының патологиялық тығыздалуын көрсетеді.

Веналық пульсті зерттеу

Оң жақ жүрек алдына орналасқан веналарда, ең алдымен - в яремных? веналарда жүрек циклі фазаларына байланысты тамыр қабырғаларының тербелістер байқалады. Басқа веналарда қан ағысы тұрақты деп айтуға болады. Артериалық пульске қарағанда веналық пульс айырмашылығы– серпімді тербеліс емес, қанның жүрекке қарай ағуы кезіндегі қан тамырлары көлемінің өзгеруі. Жүрек алды систоласы уақытында вена перифериялардан келген қанға толады да «а» толқынын құрайды. Одан кейін қарыншалар систоласы уақытында қатарында орналасқан ұйқы артериясы пульсациясының берілуінен жоғарылау тіркеліп - «с» толқыны құралады. Одан кейін ерте үш есікті қақпағы бар диастоланың үш есікті қақпақтың ашылу мезетіне сәйкес келетін «ν» («d») төбелерінің жоғарылауымен ауысатын бар ең үлкен теріс толқын «х» (оң жақ жүрек алды толуы) байқалады, одан кейін тағыда- үлкен емес «у» толқыны болады. Осылайша веналық пульсті теріс деп атайды (систолада вена төмендеуі) және жүрек алды («а» толқыны) (3сурет).

Плетизмография

Сфигмографиядан басқа, плетизмографияның әр түрлері қолданылады- ұлпалар мен мүшелердің артериалық қан келу мен веналық қан ағып кетуді қосқанда барлық көлемінің тербелісінің зерттеулері. Плетизмографияның үш түрі бар:

а ) механикалық немесе көлемдік –зерттелетін бөлікке суы бар герметикалық орналастырады, ығыстырылған көлем қан толудың өзгерісіне сәйкес келеді (кей кезде аяқ-қолдың артериясы мен венасын мамандандырылған арнайы бөлімшелерде зерттеуде қолданылады) (4сурет);

б) электрлік , или немесе реографиялық, төменде қарастырылады ;

в) фотоэлектрлік плетизмография. Әдіс жарық сәулесін зерттелетін бөлік арқылы өткізуге негізделген. Қанның систолалық ағып келу уақытында жарық ағыны шектеледі,диастола кезінде жарық ағыны- өседі (5сурет).

Ф отоплетизмография пульс жиілігін анықтауда және бірқатар сипаттамаларды анықтауда денеге электрлік контакт жасалынбай, яғни зерттеу кезінде қауыпсіздікті қамтамасыз етіп зерттеу жолын оңайлататын әдіс. Датчик құлақ ұшына, саусаққа, теріге қойылады да өтетін жарықпен және шағылған жарықпен де жұмыс істей алады. Әдіс функциональдық сынама жүргізу үшін қолайлы, себебі қан тамырлары тонусының өзгерісін тез (датчик оңай алынады және сол жерге оңай қойылады) қажет болғанда тез анықтауға мүмкіндік береді. Фотоплетизмография негізіне оксигемометрия әдістемесі (пульс-оксиметрия) алынған, барлық барлық гемоглобинде немесе оксигемоглобинде жұтылатын белгілі толқын ұзындығы бар жарық қолданылады. Тері асты жарық жұтқыш ұлпалардың жарық жұтқыштық қасиетінің жеке ерекшелігі алдын ала калибровка жасауды қажет етеді. Дені сау адамдар үшін қанның оттегімен қанығуын 96% болуын бастапқы деңгей етіп алады. Тыныс алу бұзылғанда қандағы газдарға тура электрохимиялық зерттеу қажет болады, ол бір рет қана (калибровка үшін) жүргізіледі, жай зерттеулерде көп рет жүргізілетіні белгілі. Мұндай датчикті қолдана отырып, компьютердің көмегімен инвазивті емес жолмен жүректің соққы көлемін және интенсивті терапия жағдайында немесе операция уақыты кезінде жүректің соққы көлемін және жағдайында өкпенің желдетілу көрсеткіштерін анықтауға болады.