74. Ақпарат теориясының негізгі түсініктілік аппараты.

         Ақпараттың жеке саны. Хабардың дискретті көзі а символының тізбегін берді делік. Бұл хабардағы  ақпараттың жеке санына формальды анықтау берейік, келесі талаптарды ескермей:

         а) ақпарат саны  аддитивті функция болуы қажет, яғни   өзара тәуелсіз хабар жұбы үшін ол оның әрқайсысындағы ақпарат санының қосындысына тең болуы керек, яғни  ;

1 Сурет– Квадраттық сұлба

б) анық хабардағы ақпарат саны нөлге тең (ықтималдылығы );

         в) ақпарат саны тек берілген хабардың ықтималдылығына тәуелді болуы керек, яғни ;

         г) ақпарат саны - дан үзіліссіз функция болуы қажет. Бұл функцияларды қанағаттандыратын бір ғана функцияны көрсетуге болады.

                                                           (1)

(1) өрнегіндегі логарифм негізі еркімізше таңдалына алады, ол ақпарат санының өлшем бірлігіне ғана әсер етеді. Егер негіз ретінде 2 таңдалынса, онда ақпарат натуралды бірлікпен өлшенеді немесе нотамен қатынасына хабардағы ақпарат саны көп болған сайын, оның пайда болу ықтималдылығы аз, еске ала кететін жәйт, хабардағы <<мүмкін емес>> жағдайдағы ақпарат саны шексіздікке тең екендігін көруге болады.

75. Тиімді демодуляторды синтездеу. Бастапқы түсініктерді тұжырымдау.

Демодулятордың құрылымдық сұлбасы екілік жүйе үшін 1 суретте көрсетілген, бұл жерде СФ,-S_i(ƒ) сигналымен келісілген фильтр.

Келісілген фильтрдің ұзақтығы T болатын финитті сигналға әсер, 0 уақыт мезетінде кіріске берілген, тартылуы 2T болатын финитті интервалда ғана болады. Шынында да, егер фильтр кірісіне сигнал берілсе, онымен келісілген, онда келісілген фильтрдің шығысындағы сигналдық құраушылар:

,       (1)

бұл жерде Bs{tQ — t}  сигналдың S(t) t₀ – t аргументінде. Финиттік сигнал үшін ол (0,2T) интервалында анықталған және t=t₀=T нүктесінде максимумға ие болады. Келісілген фильтрдің кірісіндегі және шығысындағы пайдалы сигналдың фомасының бір бірінен айырмашылығы  бар екендігін сызып көрсетейік. Келісілген фильтрдің есебі шумен тежелген, сигналдың қалпына келмеген формалары болып табылады, ал бір есепті алу ол бойынша белгілі формадағы сигнал фильтрінің кірісінде бар немесе жоқ екендігін болжауға болады.

1 Сурет

g(t) импульстік сипаттамамен кез келген сызықты тұрақты фильтр өзінің шығысында  t₀≥T  уақыт мезетінде шу дисперсиясына сигналдың пиколық қуатына қатынасы:

                ,                                      (2)

бұл жерде 2h²~ келісілген сигналдың p_max(t₀) мәні (h²  ұзақтығы сигнал энергиясының оң жиіліктердегі шудың спектральды тығызығына қатынасы).  Келісілген сүзгілердің жүзеге асу мүмкіндіктерін қарастырайық. Финиттік сигнал үшін еркін S(t) түрдегі  келісілген сүзгіні тежелмейтін ұзын жол негізінде тұрғызуға болады, T уақытқа сигнал тежелуін қамтамасыз ететін, шексіз шықпа тығыздығымен. Тәжірибеде ∆  қалыптасуымен дискретті нүктелерде шықпаларды алуға болады, бұл жерде F-сигнал спектрінің тиімді ені.

Шындығында, 14.3 суретте көрсетілген сұлба арқылы берілген нақтылықпен S(t) кез келген сигналды синтездеуге болады, көрсетілген қисық Котельников қатарымен:

,

мұнда  a_k=s(kΔ); Δ=1/(2F);

   F-сигнал спектрінің ені.

       Оның кірісіне    салмақпен ∆ уақыт интервалы арқылы  δ - импульс реттілігін бере отырып, мұндай сигналды өткізу жолағы F болатын идеалды ФНЧ(ТЖС) шығысында алуға болады. Бұл  суретінің сұлбасындағы әйгілі жақындаумен іске асады. Егер жол кірісіне бастапқы мезетте 1 қысқа импульс берілсе, δ - функциясын аппроксимациялайтын, онда ∆ интервалға таралған дәл осындай шықпалардан импульстер алынады, олар a_k тартылған блоктардан өте отырып кезек-кезек ФНЧ (Тжс) кірісіне түседі. Тартылған блоктар аттенюаторлар немесе күшейту коэффициенті |a^’_k| болатын күшейткіштер, сонымен қатар теріс   -инверторлардан тұрады.

2 Сурет