74. Инновациялық даму үрдісінде бағалы қағаздар нарығының мәселелері.

Қазіргі таңда инновациялық даму кезінде әлемнің барлығын жаңа техникалар мен технологиялар заманы билеген уақытта бағалы қағаздар нарығы да маңызды орынға ие болып отыр. Себебі, бағалы қағаз нарығы да осы жаңа техникаларды игеру арқасында, өз бағалы қағаздарынды техника арқылы басқарып, ол бойынша табыс алуға мүмкіндік туады. Осындай бағалы қағаздардың үйде отырып ақ пайда табуға болады деген мәселеден басқа, онымен қоса өз пайдағнан толықтай айырылып қалу қауіпі бар екендігін естен шығармаған жөн.

Қазіргі таңдағы Қазақстан Республикасының бағалы қағаздар нарығының толық жетілмеуі оның шешу жолдары қарастырылып біртіндеп шешімін тауып отыр. Негізігі мәселелер мыналар болып отыр:

1. Бағалы қағаздар нарығы туралы халықтың дұрыс ақпаратпен қамтылмауы

2. Эмитенттердің, яғни бағалы қағаздарды шығаратын кәсіпорындардың өтімділігі жоғары бағалы қағаздарды шығармауы

3. Эмитенттердің шығарған бағалы қағаздары туралы халықтың хабар алмауы, ақпараттың жетпеуі.

Кәсіпорынның міндетті бағалы қағаздары бойынша 2012 жылы 6% өскендігі байқалған, ал 2013 жылдың 5 айдың қорытындысы бойынша 10% ға төмендеген. Бұл статистикалық мәліметтен көріп отырғандай, 2012 жылы халықтың IPO бағдарламасының арқасында мемлекеттік бағалы қағаздарды сатып алу артып, сонымен бастапқыда халыққа дұрыс ақпарат таратылды, сонымен халық оған үйренді ау деп тоқтатылған соң халықтың бұл бағалы қағаздарға сұранысы да төмендеді.

Сонымен қоса, дәл қазіргі уақытта бірыңғай зейнетақы жүйесі пайда болғаны, сол зейнетақы жарналарын бағалы қағаздар нарығына слаып көбейту де, бағалы қағаздар нарығына мемлекет тарапынан бір қолдау көрсетілгендей болды.

Қазақстан елінде басқа мемлекеттермен салыстырғанда бір түрғын үйдің құны 5 мың доллар, Ал АҚШ елінде 3 мың доллар, ал Прага елінде 2,5 мың доллар құрап отыр. Бұл бос ақша қаражаттары бар адамдардың осы тұрғын үй жүйесіне салып сол бойынша пайда табуға итермелеп отырғанын көрсетеді, осы жағдайда бағалы қағаздардың пайда табуға байланысты сенімсіздігі, сонымен қатар бағалы қағаздар нарығының Қазақстан елінде бәсекелестіктің болмауы да бір себеп. Осыған байланысты Қазақ елінің тұрғындары бос ақша қаражаттары бар болса оны пәтерге, сонымен қоса депозитке салуды жөн көріп отыр.

Бұл мәселені шешу жолы, бағалы қағаздар нарығында бәсекелестікті арттыру, сонымен қоса кәсіпорындардың шығарған бағалы қағаздарының өтімділігін жоғарылату сосын халыққа осы бағалы қағаздар туралы әрдайым дұрыс ақпаратпен қамтамасыз етіп отыру болады.

75. Қазақстанның инвестициялық саясаты мемлекеттің экономикалық саясатының құрамдас бөлігі

Инвестициялық саясат мем/ң эко/қ саясатының 1 бөлігі б.т.Сонымен қатар,мем/ң экон/на,шаруашылық субъектілерінің кәсіпкерлік қызметіне әсер етуші құрал.

Мем/ң инвестициялық саясаты-бұл инвестициялық қызметті жандандыру,эко/ы көтеру,өндірістің тиімділігін көтеру,әлеуметтік мәселелерді шешу ж/е басқа да әр түрлі жағдайларды жасау бойынша шаралар жиынтығы.

Мем/ң инвестициялық саясаты арқылы өндіріс саласын кеңейтуге,ғылыми-тех/қ прогресті жеделдетуге,қоғамдық өндіріс құрылымын өзгертуге ж/е басқа да көптеген әлеуметтік мәселелерді шешуге болады.Сондықтан,инв.саясат бюджет тапшылығын болдырмауға,орталықтандырылған инвестиция көздерін қысқартуға,керісінше орталықтандырылмаған көздер есебінен инвестицияларды инвестицияларды қаржыландыруға бағытталуы тиіс.Себ,еліміздің өндірістік әлеуетінің өсуі,еркін эко/қ аймақтардың дамуы,экологиялық мәселелердің шешілуі,өндірістік материалдардың ж/е рухани игі көздердің көлемінің ұлғаюы ж/е сапалы болуы ж/е сапалы болуы,сонымен қатар нарықтық инфрақұрылымының жеке дамуы осы инвестициялық саясатқа тікелей б-сты.

Мем/ң инв.саясатынан басқа салалық,аймақтық,жекелеген шаруашылық субъекті/ң инвест.саясаттары болады.Бұл саясат/ң бәрі 1-1-імен тығыз б/сты,бірақ барлығын анықтаушы мем/к инвест/қ саясат б.т.

Аймақтық и.с аймақтағы эко/ы көтеруге ж/е өндірістің тиімділігін арттыруға,өзін-өзі қаржыландыруды қамтамасыз етуге ж/е аймақтың алдағы уақытта дамуына жақсы қадам жасауын бағытталады.Яғни,кез келген 1 аймақтың тұрғындары мен жекелегн инвестор/ң мүдделеріне сай инв.ресурстарды жұмылдырып,оларды тиімді пайдалану бағыттарын анықтауға мүмкіндік беретін аймақ деңгейінде жүргізілетін шаралар жиынтығы.

Экономиканы дамытуда ж/е өндірістің тиімділігін арттыруда салалық инв/ң ролі маңызды.Ол жекелеген салааралық кешендер ж/е эко/ң саласы деңгейінде жасалады.Яғни,ағымдағы ж/е алдағы уақыттардағы ел эко/ң дамуын ж/е ҒТП-ні жеделдетуді,дайын өнімді экспортқа шығаруды,елдің эко/қ ж/е қорғаныс қабілетін қамтамасыз ететін шаруашылық салаларын таңдап алып,оларға инвестициялық қолдау көрсету шараларын сипаттайды.

Н.Ә.Назарбаев Қазақстан халқына жолдауында шетелдерден капитал тартудың маңызына көңіл бөлді. Мысалы ол:”Біздің басты көңіл бөлуіміз шетел инвестициясын қорғау мәселесі. Сондықтан да мен өз Қаулыммен Мемлекеттік инвестициялық комитет құрдым және оған тікелей инвестицияны Қазақстанда пайдалану құқы туралы саясатты жүргізетін бірден бір мемлекеттік ұйым мәртебесін бердім”,-деді.

Яғни,қорытындылай келгенде Қазақстанның инвестициялық саясаты мемлекеттің экономикалық саясатының құрамдас бөлігі ретінде аса маңызы зор екенін көреміз.