2. Көміртек - азоты

Мүндағы - позитрон, у~ нейтрон, у-тшм& бөлшек. Басқарылатын термоядролық реакцияның пайдалану мәселесін шешу адамзатқа іс жүзінде таусылмас энергияның көзін береді. Термоядролық (реакция) реактор жасау үшін , өте жоғары темиературада Т=Т0⁸ К қажет, яғни плазма алу қажет, осы плазманы үстап түратын өте күшті магнит ерістері керек. Бірақ әлі күнге дейін бүл мәселені толық шешу плазманың түрақсыздығьшаң мүмкін болмай келеді. Он термоядроның "Токмак" қондырғысы арқылы жүзеге асырылуы мүмкін. Қазіргі "Токмак" қондырғысының көлемі 5м³, синтездеу реакцияның температурасы 8Т0^б К, бөлшектер тығыздығы 10¹⁴, плазманы үстап түру уақыты 1с.

Токтың магнит энергиясы. Магнит өрісінің энергиясының көлемдік тығыздығы.

Тізбектегі немесе контурдағы ток күшейгенде оны туғызатын магнит өрісі де күшейеді,сондықтан осы маг-нит өрісінен өнген энергия магнит өрісінің энергиясы болып табылады. Магнит өрісінің энергиясын есептеу үшін L өздік индукциясы бар контур-дағы ток күші біртіндеп нөлден ақыр-ғы Іге артсын.Ток артқан кезде кон-турда өздік индукциясы э.қ.к пайда болады.Сондықтан осы э.қ.к қарсы іс-телетін жұмыс магнит өрісінің энерг-иясын тудыруға кетеді.Ол мынаған тең:

мұндағы ε тізбекті айыру кезіндегі э.қ.к.

Бұдан толық жұмыс мынаған тең:

осы жұмыс магнит өрісінің нәти-жесінде істелгендіктен,магнит өрісі-нің энергиясы (A=W):

Бірлік көлемдегі энергия шамасын магнит өрісі энергиясының тығыз-дығы деп атаймыз да, былай анық-таймыз:

Толқындардың суперпозиция принципі. Толқын интерференциясы. Топтық жылдамдық пен фазалық жылдамдық арасындағы байланыс. Қалыпты ж\е аномальды дисперсия. Толқындардың суперпозиция принципі егер ортада бір мезгілде бірнеше толқын тараса, онда орта бөлшектерінің тербелісі, әрбір толқын жеке жеке тараған кезде бөлшектер жасайтын тербелістің вектролық қосындысы тең. . Бұдан толқындар бірін бірі ұйытқытпай, бір бірімен қабаттасады. Топтық жылдамдық – кез-келген бір берілген толқын амплитудасының таралу жылдамдығы. Топтық жылдамдық толқын тасымалдайтын энергияның жылдамдығына тең. Топтық жылдамдық пен фазалық жылдамдық арасындағы байланыс. өрнегін дифференциалдайық. Егер болса қалыпты дисперсия (u <V), ал <0 болса, аномальды дисперсия (u>V) д.а., дисперсия болмайтын орта(u=V).

Толқындық қозғалыстың негізгі сипаттамалары. Толқын теңдеуі. Сфералық және жазық толқын. Фазалық топтық жылдамдық. Толқын тербелістің кеңістікте таралу процессі. Толқын тарайтын ортаның бөлшектері толқынмен ілесіп кетпейді. Олар өзінің тепе теңдік қалпынын маңында ғана тербеледі. Толқын таралатын бағытпен байланысты қума және көлденең болып екіге бөлінеді. Көлденең толқын ортаның бөлшектері толқынның таралу бағытына перпендикуляр тербеледі. Қума толқын ортаның бөлшектері толқынның таралу бағыты бойнша тербеледі. Сұйықтарда, газдарда, қатты денелерде таралатын толқындарды механикалық толқын д.а. Атомдармен молекулалардан тұратын орта тұтас орта д.а. Толқынға қатысатын бөлшек ретінде, осы ортаның бір элементар көлемін аламыз. Егер қандай да бір күштің әсерінен көлем инфор.ланып, кайтып қалпына келетін болса, осындай көлемнен тұратын ортаны серпімді орта д.а. Серпімді ортаны таралатын толқынды серпімді толқын д.а. Толқын теңдеуі тербелістегі нүктенің ығысуын Х,У,Z коор.лары мен t уақыттың функ.сы ретінде беретін өрнек.ξ=ξ(х,у,z,t). Фазлық жылдамдық фазаның орын ауыстыру жылдамдығы.Изотропты ж\е толқын энергиясын жұтпайтын ортада тарайтын толқын, дербес диф\дық теңдеумен сипатталады, оны толқындық теңдеу д.а., оны түрі Мқндағы

Лаплас операторы. Жазық толқын үшін

Cфералық толқын теңдеуі:

Фарадей заңы және оны энер-гияның сақталу заңынан қорытып шығару. Ленц ережесі. Фарадей заңы:тұйық контурдағы индукциялық ток,контур арқылы өтетін индукция ағыны өзгер-генде ғана туады.Олай болса,индукциялық тізбек-те электр қозғаушы күші пайда болып,ол электро-магниттік индукцияның электр қозғаушы күші (Э.Қ.К.)деп аталады.Осы э.қ. күшті әрпімен белгілейміз,ол магнит ағыны өзгерісінің жылдам-дығына пропорционал бола-ды:

Магнит индукциясы контур жазықтығына пер-пендикуляр магнит өрі-сінде орналасқан І тогы бар өткізгішті қарастырамыз.Тогы бар контурға әсер ететін Ампер күшінің жасайтын жұмысы dA=Idφ. dφ=dS контур ауданы арқылы энергияның сақталу заңы б/ша ток көзінің dt уақытта жасайтын жұмы-сы Ампер күшіне және электр тогын жасайтын жұмысына кетеді. –ток көзінің жасайтын жұ-мысы -Джоуль-Ленц заңы(Ток күшінің жа-сайтын жұмысы) , (Ом заңы)

Ленц заңы:индукциялық токтан пайда болған магнит индукция векто-рының бағыты өзін ту-дырған маг-нит индукция векторының бағытына қарсы бағытталады.